<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0002-192X</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Agronomía Tropical]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Agronomía Trop.]]></abbrev-journal-title>
<issn>0002-192X</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Instituto Nacional de Investigaciones Agrícolas INIA de Venezuela]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0002-192X2002000400003</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Floración de cultivares de mango de la colección del INIA-CENIAP¹]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Avilán]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luis]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Marín R.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carlos]]></given-names>
</name>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Pérez de Azkue]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mercedes]]></given-names>
</name>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Soto]]></surname>
<given-names><![CDATA[Enio]]></given-names>
</name>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rodríguez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Margot]]></given-names>
</name>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ruíz]]></surname>
<given-names><![CDATA[José]]></given-names>
</name>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Escalante]]></surname>
<given-names><![CDATA[Horci]]></given-names>
</name>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A01">
<institution><![CDATA[,Instituto Nacional de Investigaciones Agricolas (INIA) Centro Nacional de Investigaciones Agropecuarias (CENIAP) Instituto de Investigaciones Agronomicas (IIA)]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Maracay Estado Aragua]]></addr-line>
<country>Venezuela</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>10</month>
<year>2002</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>10</month>
<year>2002</year>
</pub-date>
<volume>52</volume>
<numero>4</numero>
<fpage>449</fpage>
<lpage>462</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://ve.scielo.org/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0002-192X2002000400003&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://ve.scielo.org/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0002-192X2002000400003&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://ve.scielo.org/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0002-192X2002000400003&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[El inicio de la floración del Edward, Haden y otros 129 cultivares de mango de la colección del Centro Nacional de Investigaciones Agropecuarias (CENIAP-INIA) fue establecida y relacionada con los regímenes de precipitación y temperatura que le precedieron durante los ciclos anuales de producción comprendidos entre 1998 y el 2001. Los resultados indicaron que el inicio de la floración está asociado con la ocurrencia en los 30 días que le precedieron, con el incremento de la frecuencia de temperaturas nocturnas iguales o menores a 20 ºC; así como sugieren la existencia de requerimientos del número de días con temperaturas bajas entre los diferentes cultivares, independiente de su lugar de origen o procedencia. Durante su ocurrencia la presencia de un período seco o de escasa precipitación favoreció el proceso.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[SUMMARY Initiation of flowering of Edward, Haden and another 129 cultivars of the National Center of Agricultural Research (INIA-CENIAP) was established and related with rainfall and temperature regimes that preceded them during the annual production cycles of the period between 1998 and 2001. Results indicated that flowering initiation is associated with the occurrence during the 30 days that preceded, of an increment of the frequency of night temperatures equal to or less than 20 °C. They also suggest the existence of different requirements among cultivars, independently of their place of origin. During its occurrence, the presence of a dry period or of scarce rainfall favored the process.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[Mangifera indica L.]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[floración]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[cultivares]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[condiciones climáticas]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Mangifera indica]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[flowering]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[climatics conditions]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><body><![CDATA[ <p align="CENTER"><b><font face="Verdana" size="3">Floración de       cultivares de mango de la colección del INIA-CENIAP<sup>1</sup></font></b></p>           <p align="CENTER"><b><font face="Verdana" size="2">Luis Avilán<sup>1</sup>,       Carlos Marín R.<sup>2</sup>, Mercedes Pérez de Azkue<sup>1</sup>, Enio       Soto<sup>1</sup>    <br>       Margot Rodríguez<sup>2</sup>, José       Ruíz<sup>1</sup> y Horci Escalante<sup>3</sup></font></b></p>           <p align="CENTER"><font face="Verdana" size="2">           <br>       <sup><b>1</b> </sup>Investigadores. <b><sup>2       </sup></b>Técnicos Asociados a la Investigación e <sup><b>3</b> </sup>Ingeniero Agrónomo Contratado.&nbsp;</font></p>           <p align="CENTER"> <font face="Verdana" size="2">       Instituto Nacional de Investigaciones Agrícolas (INIA) Centro Nacional de Investigaciones Agropecuarias (CENIAP)       Instituto de Investigaciones Agronómicas (IIA)    <br>       Apdo. 4653. Maracay 2101. Estado Aragua Venezuela</font></p>           <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">RESUMEN</font></b></p>           <p ALIGN="justify"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; El inicio de la       floración del Edward, Haden y otros 129 cultivares de mango de la       colección del Centro Nacional de Investigaciones Agropecuarias       (CENIAP-INIA) fue establecida y relacionada con los regímenes de       precipitación y temperatura que le precedieron durante los ciclos anuales       de producción comprendidos entre 1998 y el 2001. Los resultados indicaron       que el inicio de la floración está asociado con la ocurrencia en los 30       días que le precedieron, con el incremento de la frecuencia de       temperaturas nocturnas iguales o menores a 20 ºC; así como sugieren la       existencia de requerimientos del número de días con temperaturas bajas       entre los diferentes cultivares, independiente de su lugar de origen o       procedencia. Durante su ocurrencia la presencia de un período seco o de       escasa precipitación favoreció el proceso.</font></p>           <p ALIGN="justify"><b><font size="2" face="Verdana">Palabras Clave: </font> </b><font size="2" face="Verdana"><i>Mangifera       indica </i> L.; floración; cultivares; condiciones climáticas.</font></p>             ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">SUMMARY</font></b></p>           <p ALIGN="justify"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; Initiation of flowering       of Edward, Haden and another 129 cultivars of the National Center of       Agricultural Research (INIA-CENIAP) was established and related with       rainfall and temperature regimes that preceded them during the annual       production cycles of the period between 1998 and 2001. Results indicated       that flowering initiation is associated with the occurrence during the 30       days that preceded, of an increment of the frequency of night temperatures       equal to or less than 20 °C. They also suggest the existence of different       requirements among cultivars, independently of their place of origin.       During its occurrence, the presence of a dry period or of scarce rainfall       favored the process.</font></p>           <p ALIGN="justify"><b><font size="2" face="Verdana">Keys Word:</font></b>       <font size="2" face="Verdana">       <i>       Mangifera indica</i>; flowering; climatics conditions.</font></p>           <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Recibido: Enero 11, 2002</font></p>           <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">INTRODUCCIÓN</font></b></p>           <p ALIGN="justify"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; El mango está       ampliamente difundido en el país y su participación en los mercados       internacionales se ha venido acrecentando en los últimos años,       alcanzando para el año 2.000 las 5.000 t       exportadas, especialmente, hacia países de la Unión Europea (Venezuela,       2000).</font></p>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; Para mejorar la       producción y la calidad de los frutos, desde 1933 se ha venido realizando       la introducción de materiales procedentes de diferentes regiones       productoras del mundo, así como de recolectados a nivel nacional, que       luego de ser evaluados en relación al comportamiento de la planta y las       características del fruto, se hace la selección en función a las       exigencias del mercado.</font></p>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; La casi totalidad de los       cultivares &quot;mejorados&quot;, como son Haden y Tommy Atkins de amplia       difusión a nivel mundial, se han originado a partir de un &quot;pie       franco&quot; o &quot;sato&quot; (Seedling), por lo cual, la evaluación y       selección de materiales, es un proceso continuo, en la búsqueda de dar       respuesta a las limitaciones que presenta éste frutal. Un cultivar       adquiere importancia comercial en el mercado de fruto fresco cuando posee       un conjunto de cualidades relacionados con su capacidad de producir       frutos, y cuando sus características se adecuan a las exigencias de los       consumidores.</font></p>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; Los cultivares actuales       son un complejo de híbridos interraciales o intraraciales, producto de       cruzamientos naturales o artificiales de las dos razas de <i> Mangifera       indica</i>, los de la India y la Filipina o de Manila (Pinto, 1996). Para el       proceso de evaluación y selección, en consideración a que la respuesta       fisiológica a las condiciones ambientales está relacionada con el centro       de origen del cultivar. En investigaciones de Whiley y Schaffer (1997) los       materiales de la colección fueron arbitrariamente agrupados por Avilán <i>       et al</i>. (1998) procedentes directa o indirectamente de Asia, Estados Unidos       de Norteamérica (Florida y Hawai), Centro y Sur América y los colectados       en el territorio nacional o &quot;Criollos&quot;.</font></p>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; Uno de los factores que       afecta la rentabilidad del cultivo es el bajo rendimiento, en el trópico,       atribuido a la falta de inducción floral; mientras en el subtrópico       obedece a la escasa fijación de los frutos (Whiley, 1993). Hasta los       inicios de la década de los años noventa, la inducción floral se       asociaba a la presencia de condiciones climáticas tales como ausencia de       precipitaciones, la ocurrencia de temperaturas máximas y mínimas con los       menores valores durante el año; baja humedad relativa, el aumento de la       radiación y de la velocidad del viento, lo cual inducía a la planta a un       período de reposo prácticamente obligatorio (Aubert y Lossois, 1972).       Los avances recientes indican que la ocurrencia de un estrés hídrico       favorece la floración al detener el crecimiento vegetativo, pero por sí       solo no reemplaza la necesidad esencial de la presencia de temperaturas       bajas para que ocurra el proceso (Chaikiattiyos <i> et al</i>., 1994).</font></p>           ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; Las yemas en función al       régimen de temperatura pueden dar origen a flujos de crecimiento       vegetativo o florigenos, así en temperaturas altas por encima de los 25       ºC o más a flujos de crecimiento vegetativo; mientras a temperaturas       bajas, alrededor de los 15 ºC o inferiores, a una inflorescencia       (Nuñez-Elisea <i> et al.,</i> 1996).</font></p>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; La iniciación floral       (IF) de las yemas, está precedida por la acumulación de una sustancia       inductora de la floración no identificada, que se sintetiza en las hojas       maduras, la cual es traslocada por el floema en condiciones de estrés       producido por las temperaturas bajas, cuyo período mínimo para que se       suceda el proceso debe ser de 21 a 30 d (Nuñez-Elisea <i> et al.,</i> 1996).</font></p>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; Según Batten y McConchie       citados por Osuna-Enciso <i> et al.</i> (2000) indican que temperaturas entre 13       ºC y 18 ºC son promotoras de las sustancias que inducen y aceleran el       proceso de la floración del mango. Sukhvibul <i> et al.</i> (2000) señalan que       la temperatura afecta la duración del período de antesis, en       temperaturas diurnas/nocturnas de 30/20 ºC de 16,1 d, mientras que a 20/10       ºC fue de 42,4 d.</font></p>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; En el trabajo se       presentan los resultados de la evaluación del IF en los cultivares       Edward, Haden y otros 129 de la colección de mango INIA-CENIAP durante       los ciclos anuales de producción (CAP) comprendidos entre 1998 y 2001,       así como, la relación con el régimen pluviométrico y la ocurrencia en       los días precedentes de temperaturas nocturnas iguales o menores a los 20       ºC.</font></p>           <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">MATERIALES Y MÉTODOS</font></b></p>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; Los materiales de la       colección, agrupados en función de su origen o procedencia aparecen en       el Cuadro 1.</font></p>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; La colección está       localizada en la región centro norte del país (10º17' N, 67º37' W) a       450 m.s.n.m., caracterizado como bosque seco tropical, que tiene como       límites climáticos generales una precipitación entre 850 y 1.000 mm       anuales, una temperatura media anual entre 24 y 26 ºC, en suelos con       buenas condiciones físicas, de mediana fertilidad natural, clasificados       como orden Entisol (Ewel y Madriz, 1968).</font></p>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; En la colección, cada       entrada o cultivar está representada por un mínimo de tres plantas,       distanciadas a 12 m entre sí, en libre crecimiento, y sometidas a un       manejo limitado al control de la cobertura vegetal presente en las áreas       libres y poda sanitaria o de mantenimiento.</font></p>           <div align="center">             <center>         <table border="0" width="80%" cellspacing="0" cellpadding="0" style="border-collapse: collapse" bordercolor="#111111">           <tr>             <td colspan="3">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Cuadro               1. Cultivares según su origen o procedencia (Avilán <i>et al.,</i>               1998).</font></b></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td colspan="3">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">               &nbsp;</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Grupos               de origen</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Número               de Cultivares</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Cultivares</font></b></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td colspan="3">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">               &nbsp;</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Estados Unidos de               Norteamérica    <br>                   <br>               (USA)</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">32</font></p>             </td>             <td>                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">Adams, Anderson,               Blackman, Brooks, Carrie, Duncan, Davis-Haden, Edward, Floringon,               Ford,Glenn, Haden, Harder´s, Harri.sdg, Irwin, Jackelin,Keitt,               Kent, Lippens, Manzana, Otts, Palmer, Parvin, Pope, Ruby,               Sensation, Smith, Springfels,Thomas,Tommy Atkins, Valencia-Pride,               Zill.</font></td>           </tr>           <tr>             <td colspan="3">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">               &nbsp;</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Países Asiáticos</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">22</font></p>             </td>             <td>                   <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">Alphonso, Amini,               Bombai, Borsha, Bulbuchasim, Cambodiana, Carabao, Ceilan, Early               Gold, Filipino, 22 Godoeng, Langra Bernasi, Mandoe, Paheri, Peter,               Pig, Pig-693, Rockdale, Saigon, Sandersha, Sulfaida,Turbull</font></td>           </tr>           <tr>             <td colspan="3">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">               &nbsp;</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Países                circunvecino</font></p>             </td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">17</font></td>             <td>                   <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">Batista Mayurupi,               Far, Fairchil, Grahan, Lancetilla,Madame Francis, Martinica,               Oliveira Neto, Palmira, Pascual, Perú, Perú-2, Perú-3, Piña,               Rosa, Tetenene,Manzana, Tolbert.</font></td>           </tr>           <tr>             <td colspan="3">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">               &nbsp;</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td>                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Recolectados en el               país o &quot;criollos&quot;</font></p>             </td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">60</font></td>             <td>                   <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">Altagracia,               Araque, Bocado, Bocado-1, Bocado-2,Bocado-3, Bocado-4, Bacado-5,               C.B.P., Cagua,Calabach, Calisto, Cambur, Camphor, Canela, Capote,               Casalta, Castaño-2, Cuca, Cuca UCV, Currucay, Cuyagua, Dudu,               Fresa, Galamucha,Gobernador-1, Gobernador-2, Híbrido               Hilacha,Hilacha, Hilacha-249, Jardín, Labich, Lechosa C.B.,               Limón, Manga Criolla, Mango Criollo, Mango Upata,Maracay, Morada,               Orocual, Oscar, Papaya, Perdida,Perrito, Pico ´e loro,               Quebrada-1, Quebrada-2, Rangel, Recreo, Recreo-1, Recreo-2,               Recreo-3, Recreo-4, Rosita, Selección-80, Selección-90,               Selección-85, Starch, Trementina, Trinidad.</font></td>           </tr>           <tr>             <td colspan="3">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">               &nbsp;</font></p>             </td>           </tr>         </table>         </center>       </div>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; Cada CAP se inicia a       partir del mes de julio y culmina en el mes de junio del siguiente año,       para establecer la época del IF se cuantificó el número de semanas       transcurridas desde la última del mes de julio hasta el momento en que la       presencia de las estructuras florales correspondiente al Estadio       &quot;B&quot;, descrito por Aubert y Lossois (1972) era superior al 10% de       la superficie de la copa de los árboles. Para tal fin se realizaron en       cada uno de los árboles de los cultivares registros semanales y/o diarios       de acuerdo a la presencia e intensidad del proceso, dividiendo la copa en       cuatro cuadrantes imaginarios a los cuales se les asignó un porcentaje       máximo de 25% en caso de que estuviera completamente florecido       (Fournier,1974).</font></p>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; En la estación       climatológica del CENIAP-INIA, localizada al mismo nivel y a unos 100 m       de los huertos, se obtuvieron los registros de precipitación mensual y       las temperaturas máxima y mínima diaria, ocurridas en cada CAP durante       el lapso julio a febrero desde el año 1998 hasta el 2001 (Cuadro 2). Con       esta información se determinó para cada mes, el número de días con       temperaturas nocturnas iguales o inferiores a los 20, 19, 18 y 15 ºC,       respectivamente; así como, el total acumulado en los 30 d que precedieron       el IF. Se consideró como punto de partida del proceso en cada ciclo, el       IF en el 50% de los árboles de un cultivar. Los resultados fueron       analizados estadísticamente utilizando un diseño en parcelas divididas,       a través de la prueba de medias de Tukey (P&lt;0,05).</font></p>           <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">RESULTADOS Y DISCUSIÓN</font></b></p>           <p ALIGN="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Inicio de la floración       en Edward y Haden. Ciclos de producción 1998-2001</font></b></p>           <p ALIGN="justify"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; En el Cuadro 3 se       muestran los promedios de los registros del IF de Edward y Haden,       expresados por el número de semanas transcurridas a partir de la última       del mes de julio, época establecida como inicio de los CAP. Se observa       que independiente del ciclo, el Edward en relación al Haden se       caracteriza por ser el primero en IF, con diferencias que oscilaron desde       las 2, hasta las 5 semanas. La diferencia entre los cultivares para los       tres ciclos de 3,36 semanas o 23,52 d, fue significativa (Cuadro 4).</font></p>           <p ALIGN="justify"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; Los registros climáticos       indican (Cuadro 2) que a pesar de las variaciones interanuales, a partir       del mes de octubre y noviembre, el número de días con temperaturas       iguales o menores a 20 ºC se incrementa paulatinamente alcanzando la       máxima frecuencia durante el transcurso de los meses de diciembre, enero       y febrero. En estos últimos suelen presentarse las temperaturas mínimas       más bajas del año y, en consecuencia, una mayor frecuencia de días con       temperaturas nocturnas iguales o menores a los 19, 18 y 15 ºC.</font></p>           ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">             <center>         <table border="0" width="70%" cellspacing="0" cellpadding="0" style="border-collapse: collapse" bordercolor="#111111">           <tr>             <td colspan="8">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">CUADRO 2.               Registros climáticos 1998-2001. Estación CENIAP, latitud               10º17', longitud 63º17', altitud 455 m.s.n.m.</font></b></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td colspan="8">               <hr size="1">             </td>           </tr>           <tr>             <td rowspan="3" align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Ciclo</font></b></p>             </td>             <td rowspan="3" align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Mes</font></b></p>             </td>             <td align="center" colspan="2">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Temperatura</font>                              </b></p>             </td>             <td align="center" rowspan="2">                   <p align="justify"><b><span lang="ES-VE" style="mso-bidi-font-size: 10.0pt; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: ES-VE; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA"><font face="Verdana" size="2">&#8804;15</font></span></b></p>             </td>             <td align="center" rowspan="2">                   <p align="justify"><b><span lang="ES-VE" style="mso-bidi-font-size: 10.0pt; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: ES-VE; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA"><font face="Verdana" size="2">&#8804;18</font></span></b></p>             </td>             <td align="center" rowspan="2">                   <p align="justify"><b><span lang="ES-VE" style="mso-bidi-font-size: 10.0pt; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: ES-VE; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA"><font face="Verdana" size="2">&#8804;19</font></span></b></p>             </td>             <td align="center" rowspan="2">                   <p align="justify"><b><span lang="ES-VE" style="mso-bidi-font-size: 10.0pt; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: ES-VE; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA"><font face="Verdana" size="2">&#8804;20</font></span></b></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center" colspan="2"><hr size="1" color="#008000"></td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">máxima ºC</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">mínima ºC</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">ºC</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">ºC</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">ºC</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">ºC</font></b></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td colspan="8" align="center">               <hr size="1">             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1998-99</font></p>             </td>             <td rowspan="3" align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Julio</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">30,9</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">19,6</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">8</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">18</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1999-00</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">30,4</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">18,7</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">10</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">17</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">25</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">2000-01</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">32,5</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">17,0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">2</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">11</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">25</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">26</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1998-99</font></p>             </td>             <td rowspan="3" align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Agosto</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">30,3</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">20,3</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">6</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">13</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1999-00</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">32,3</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">18,9</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">8</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">14</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">23</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">2000-01</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">30,9</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">17,7</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">3</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">17</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">28</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">30</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1998-99</font></p>             </td>             <td rowspan="3">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Septiembre</font></td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">30,0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">19,2</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">2</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">9</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">18</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1999-00</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">32,0</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">19,4</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">4</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">11</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">24</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">2000-01</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">30,9</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">19,1</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">6</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">13</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">23</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1998-99</font></p>             </td>             <td rowspan="3" align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Octubre</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">32,0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">18,6</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">5</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">9</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">23</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1999-00</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">28,8</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">19,2</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">6</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">17</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">25</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">2000-01</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">31,8</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">17,0</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">9</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">12</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">24</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1998-99</font></p>             </td>             <td rowspan="3" align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Noviembre</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">32,2</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">17,7</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">2</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">19</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">21</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">26</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1999-00</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">30,8</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">17,6</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">20</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">25</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">27</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">2000-01</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">30,9</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">16,8</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">16</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">23</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">27</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1998-99</font></p>             </td>             <td align="center" rowspan="3">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Diciembre</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">32,2</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">16,1</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">7</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">20</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">23</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">28</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1999-00</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">28,2</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">17,0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">8</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">19</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">24</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">28</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">2000-01</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">31,2</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">14,5</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">15</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">29</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">29</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">31</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1998-99</font></p>             </td>             <td rowspan="3" align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Enero</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">32,2</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">15,8</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">12</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">30</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">31</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">31</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1999-00</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">29,8</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">15,2</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">13</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">30</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">31</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">31</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">2000-01</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">32,8</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">14,5</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">28</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">30</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">30</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">30</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1998-99</font></p>             </td>             <td align="center" rowspan="3">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Febrero</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">33,0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">19,0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">5</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">25</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">28</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">28</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1999-00</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">30,6</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">16,2</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">16</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">28</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">28</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">28</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">2000-01</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">2,5</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">14,1</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">22</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">28</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">28</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">28</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td colspan="8">               <hr size="1">             </td>           </tr>         </table>         </center>       </div>           <p align="justify">&nbsp;</p>           <div align="center">             <center>         <table border="0" width="70%" cellspacing="0" cellpadding="0" style="border-collapse: collapse" bordercolor="#111111">           <tr>             <td colspan="7">                   <p align="JUSTIFY"><b><font face="Verdana" size="2">Cuadro 3.               Semana de inicio de la floración y total de días con               temperaturas nocturnas iguales o menores a 20 oC que la               antecedieron.</font></b></td>           </tr>           <tr>             <td colspan="7">               <hr size="1">             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Ciclo               Anual</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Cultivar</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Número               semana</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><span lang="ES-VE" style="mso-bidi-font-size: 10.0pt; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: ES-VE; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA"><font face="Verdana" size="2">&#8804;20               ºC</font></span></b></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><b><span lang="ES-VE" style="mso-bidi-font-size: 10.0pt; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: ES-VE; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA"><font face="Verdana" size="2">&#8804;19               ºC</font></span></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><span lang="ES-VE" style="mso-bidi-font-size: 10.0pt; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: ES-VE; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA"><font face="Verdana" size="2">&#8804;18               ºC</font></span></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><span lang="ES-VE" style="mso-bidi-font-size: 10.0pt; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: ES-VE; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA"><font face="Verdana" size="2">&#8804;15               ºC</font></span></b></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center" colspan="7">               <hr size="1">             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center" rowspan="2">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1998-99</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Edward*</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">21,00</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">27,00</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">22,00</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">16,00</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">2,00</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Haden**</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">24,00</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">47,80</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">42,80</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">36,40</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">10,60</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font size="2" color="#FFFFFF" face="Verdana">.</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font size="2" color="#FFFFFF" face="Verdana">.</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font size="2" color="#FFFFFF" face="Verdana">.</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font size="2" color="#FFFFFF" face="Verdana">.</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font size="2" color="#FFFFFF" face="Verdana">.</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font size="2" color="#FFFFFF" face="Verdana">.</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font size="2" color="#FFFFFF" face="Verdana">.</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center" rowspan="2">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1999-00</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Edward*</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">21,75</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">28,75</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">25,25</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">16,75</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">5,00</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Haden**</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">26,80</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">64,20</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">59,40</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">47,60</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">22,40</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font size="2" color="#FFFFFF" face="Verdana">.</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font size="2" color="#FFFFFF" face="Verdana">.</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font size="2" color="#FFFFFF" face="Verdana">.</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font size="2" color="#FFFFFF" face="Verdana">.</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font size="2" color="#FFFFFF" face="Verdana">.</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font size="2" color="#FFFFFF" face="Verdana">.</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font size="2" color="#FFFFFF" face="Verdana">.</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center" rowspan="2">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">2000-01</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Edward*</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">17,75</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">28,00</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">20,00</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">15,25</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">3,50</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Haden**</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">19,80</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">48,40</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">39,20</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">32,80</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">14,80</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center" colspan="7">               <hr size="1">             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center" colspan="7">                   <p align="justify"><sup><font size="2" face="Verdana">*</font></sup><font size="2" face="Verdana">Promedio de               cuatro árboles    <br>               <sup>               **</sup>Promedio de cinco árboles</font></td>           </tr>         </table>         </center>       </div>           <div align="center">             <center>         <table border="0" width="70%" cellspacing="0" cellpadding="0" style="border-collapse: collapse" bordercolor="#111111">           <tr>             <td colspan="6">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="JUSTIFY"><b><font face="Verdana" size="2">Cuadro 4.               Comparación de medias para cada una de las variables analizadas.</font></b></td>           </tr>           <tr>             <td colspan="6">               <hr size="1">             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Cultivar</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Números               de semanas</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><span lang="ES-VE" style="mso-bidi-font-size: 10.0pt; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: ES-VE; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA"><font face="Verdana" size="2">&#8804;20               ºC</font></span></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><span lang="ES-VE" style="mso-bidi-font-size: 10.0pt; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: ES-VE; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA"><font face="Verdana" size="2">&#8804;19               ºC</font></span></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><span lang="ES-VE" style="mso-bidi-font-size: 10.0pt; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: ES-VE; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA"><font face="Verdana" size="2">&#8804;18               ºC</font></span></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><span lang="ES-VE" style="mso-bidi-font-size: 10.0pt; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: ES-VE; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA"><font face="Verdana" size="2">&#8804;15               ºC</font></span></b></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td colspan="6">               <hr size="1">             </td>           </tr>           <tr>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Haden</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">23,53 a</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">53,46 a</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">47,13 a</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">38,93 a</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">14,80 a</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Edward</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">20,36 b</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">28,38 b</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">23,21 b</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">17a01 b</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">3a30 b</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td colspan="6"><hr size="1" color="#008000"></td>           </tr>           <tr>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Vcc(0,05)</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">2,32</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">10,34</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">12,13</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">12,92</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">6,41</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">CV%</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">12,97</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">29,73</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">21,52</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">29,06</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">49,03</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td colspan="6">               <hr size="1">             </td>           </tr>         </table>         </center>       </div>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; En el Cuadro 3 se muestra       el total del número de días con temperaturas nocturnas iguales o menores       a los 20, 19, 18 y 15 ºC, de los 30 d que antecedieron el IF del primer       cultivar en hacerlo y las acumuladas para el que lo inicia en fecha       posterior, en cada CAP. Se aprecia que, independiente del período y el       estrato de temperatura que se trate, las correspondientes al Edward fueron       siempre inferiores a las temperaturas acumuladas para que se iniciara el       proceso en el Haden. La diferencia entre los promedios de las temperaturas       acumuladas entre los cultivares para los tres CAP fueron más acentuadas       en la medida que el estrato de temperatura fue más bajo. Para el total de       días con temperaturas nocturnas iguales o menores a los 19 ºC y 18 ºC,       las diferencias fueron de 24,70 y 22,93 d, mientras en los inferiores o       iguales 20 oC y 15 ºC resultaron de 25,55 y 12,43 d. Las comparaciones de       las medias mostraron diferencias significativas para todos los CAP y los       estratos considerados (Cuadro 4).</font></p>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; Los resultados arrojaron       que el IF está asociado al incremento del número de días con       temperaturas nocturnas iguales o menores a 20 ºC (Chaikiattiyos <i> et al.,       </i>       1994; Nuñez-Elisea <i> et al.,</i>1996; Osuna-Enciso <i> et al., </i> 2000), como se       evidencia a través del traslado de la época de ocurrencia del proceso       durante los diferentes ciclos de producción; así como también, en la       existencia de requerimientos diferentes con respecto al número de días       acumulados entre los cultivares. Es importante destacar que los Edward y       Haden son originarios de Florida (USA) y tienen entre sí un elevado grado       de parentesco; el Haden es uno de los padres del Edward (Ruehle y Ledin,       1955).</font></p>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; Los registros de la       precipitación (Cuadro 5) durante los CAP considerados indican que, a       excepción del 1999-2000, a partir del mes de noviembre disminuye la       intensidad de las lluvias, y durante el mes de diciembre se inicia un       período de muy escasa precipitación y/o seco.</font></p>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; Los IF (inducción       floral), y en especial la del Edward ocurren en los meses de octubre y       noviembre, cuando aún persiste el período de lluvias, lo cual concuerda       con lo señalado por Chaikiattiyos et al. (1994) que el estrés hídrico       por sí solo no reemplaza la necesidad esencial de la presencia de       temperaturas bajas para que ocurra el proceso. Sin embargo, la ocurrencia       de escasa o nula precipitación durante la época previa al inicio       promueve condiciones que propician una reducción y/o paralización del       desarrollo vegetativo, lo cual a su vez permite que la proporción de       hojas maduras se incremente y favorezca la concentración de la sustancia       promotora del estímulo floral (Nuñez-Elisea <i> et al.,</i> 1996).</font></p>           <div align="center">             <center>         <table border="0" width="80%" cellspacing="0" cellpadding="0" style="border-collapse: collapse" bordercolor="#111111">           <tr>             <td colspan="10">                   <p align="JUSTIFY"><b><font face="Verdana" size="2">Cuadro 5.               Régimen pluviométrico en el CENIAP durante los ciclos 1998-2001.</font></b></td>           </tr>           <tr>             <td colspan="10">               <hr size="1">             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Ciclo</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Jul</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Ago</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Sep</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Oct</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Nov</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Dic</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Ene</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Feb</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Total</font></b></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td colspan="10">               <hr size="1">             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1998-99</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">101,7</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">183,8</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">116,2</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">121,4</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">17,1</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">5,2</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1,2</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">0,0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">546,6</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1999-00</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">312,1</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">408,3</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">258,7</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">184,3</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">149,4</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">64,8</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">19,5</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">0,0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1397,1</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">2000-01</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">84,3</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">146,8</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">262,3</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">77,8</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">46,2</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">3,0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">0,0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">0,0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">620,4</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center" colspan="10"><hr size="1" color="#008000"></td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Total</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">781,9</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">864,8</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">733,5</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">469,5</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">252,0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">73,0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">20,7</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">0,4</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">3195,8</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">Promedio</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">195,4</font></p>             </td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">216,2</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">183,3</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">117,3</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">63,0</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">18,2</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">5,1</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">0,1</font></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">789,9</font></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td colspan="10">               <hr size="1">             </td>           </tr>         </table>         </center>       </div>           <p align="JUSTIFY"><b><font face="Verdana" size="2">Inicio de la       floración en los 129 cultivares de la colección ciclo de producción       2000-2001</font></b></p>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; El IF en los 129       cultivares de la colección, en el CAP 2000-2001, ocurrió a partir de la       segunda quincena del mes de diciembre del año 2000 y durante los meses de       enero y febrero del 2001, lo cual coincidió con la época normal descrita       para la región (Cumare y Avilán, 1994). Así mismo, se evidenció, que       durante la ocurrencia del proceso se presentaron diferencias en el inicio       (ver <b><a href="#fig1">Figura 1</a></b>) entre los cultivares pertenecientes a un mismo grupo, así       como entre los establecidos según su origen.</font></p>           ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; De los 129 cultivares evaluados, 19       iniciaron el proceso en la semana 21 (18 y 23 de diciembre) de los cuales       10 corresponden al grupo procedente de U.S.A (Blackman, Brook,       Davis-Haden, Lippens, Otts, Palmer, Smith, Springfels, Tommy Atkins y       Zill); 6 recolectados en el país (Cuca U.C.V., Currucay, Gobernador-1,       Mango Upata, Perrito y Trementina), de países asiáticos 2 (Amini y Pig),       y de los países circunvecinos solamente el Batista Mayurupy.</font></p>           <p align="center"><font face="Verdana" size="2"><b>Figura 1.</b> Inicio de       la floración a partir del número de semanas transcurridas después de la       última de julio de los cultivares del CENIAP agrupados por lugar de       origen (2000-2001)</font></p>           <p align="center"><a name="fig1"><img border="0" src="/img/fbpe/at/v52n4/art03fig1.gif" align="center" width="461" height="256"></a></p>           
<p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; En el período 1 al 6 de       enero (semana 23) del año 2001 iniciaron el proceso 50 cultivares, de los       cuales 9 fueron del grupo de U.S.A (Adams, Duncan, Ford, Glenn, Harder's,       Jaquelin, Ruby, Sensation y Thomas); 6 del grupo de los asiáticos       (Bulbuchasim, Ceilan, Early Gold, Madoe, Rockdale y Saigon); 7 de los       países circunvecinos (Far, Fairchil,Grahan, Martinica, Perú-2, Perú-3 y       Rosa); 28 de los recolectados en el país (Bocado, Bocado-2, Bocado-4,       Cagua, Calabach, Calisto, Camphor, Canela, Capote, Casalta, Castaño-2,       Fresa, Galamucha, Híbrido Hilacha, Hilacha, Jardín, Labich, Limón,       Morada, Orocual, Oscar, Papaya, Pico ‘e loro, Quebrada-2, Selección-80,       Selección-85, Starch y Trementina).</font></p>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; Durante la semana 24 (8       al 12 de enero) lo hicieron 36 cultivares de los cuales 9 son procedentes       de USA (Carrie, Floringon, Harry sdg, Irwin, Keitt, Kent, Manzana, Parvin       y Valencia-Pride). De los países circunvecinos 5 (Madame Francis, Perú,       Oliveira Neto, Piña y Tetenene Manzana); de los recolectados a nivel       nacional lo hicieron 22 (Altagracia, Araque, Bocado-1, Bocado-2, Bocado-4,       Bocado-5, Cuca, Cuyagua, Dudu, Gobernador-2, Lechosa C.B, Manga Criolla,       Maracay, Perdida, Rangel, Recreo, Recreo-1, Recreo-2, Recreo-3, Recreo-4,       Rosita, Selección-90, Selección-85, Starch, Trementina, Trinidad).</font></p>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; Para el período del 22       al 27 de enero (semana 26) solamente 6 cultivares del grupo asiático       iniciaron el proceso de inducción (Borsha, Cambodiana, Filipino, Gadoeng,       Paheri y Sandersha). En la semana 28 (5 al 10 de febrero) 16 cultivares lo       iniciaron, de los cuales 2 (Anderson y Pope) son del grupo de USA; 7 de       los países asiáticos (Alphonso, Bombai, Carabao, Langra Bernasi, Peter,       Turbull y Pig-693), 3 de los países circunvecinos (Palmira, Pascual y       Tolbert); 4 de los recolectados a nivel nacional (C.B.P, Hilacha-249,       Mango Criollo y Quebrada 1). Los cultivares Sulfaida de los países       circunvecinos y Cambur de los recolectados en el país fueron los más       tardíos, con IF a principios de marzo.</font></p>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; En el Cuadro 6 se muestra       la frecuencia de ocurrencia de temperaturas nocturnas iguales o menores a       los 20, 19, 18 y 15 ºC, respectivamente, en los 30 d que antecedieron el       IF de los cultivares que lo hicieron durante la semana 21; fecha a partir       de la cual se establecieron las temperaturas diarias acumuladas para el       resto de las semanas.</font></p>           <div align="center">             <center>         <table border="0" width="80%" cellspacing="0" cellpadding="0" style="border-collapse: collapse" bordercolor="#111111">           <tr>             <td colspan="7" align="center">                   <p align="JUSTIFY"><b><font face="Verdana" size="2">Cuadro 6.               Inicio de la floración y total de días con temperaturas               nocturnas iguales o menores a 20 ºC durante los días que las               antecedieron.</font></b></td>           </tr>           <tr>             <td colspan="7" align="center">               <hr size="1">             </td>           </tr>           <tr>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Número               de Cultivares</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">%               Total</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">Inicio               de Floración    <br>               Nº de semanas</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">20               ºC</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">19               ºC</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">18               ºC</font></b></p>             </td>             <td align="center">                   <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">15               ºC</font></b></p>             </td>           </tr>           <tr>             <td colspan="7">               <hr size="1">             </td>           </tr>           <tr>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">19</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">14,9</font></td>             <td align="center">                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">21(18 Y 23 de               diciembre)</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">51</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">35</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">25</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1</font></td>           </tr>           <tr>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">86(50+36)</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">66,6</font></td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">23(1 al 6 de enero y               24(8-12 de enero)</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">58</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">58</font></td>             <td>                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">45</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">16</font></td>           </tr>           <tr>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">6</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">4,6</font></td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">26(22 al 27 de               enero)</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">58</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">52</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">45</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">16</font></td>           </tr>           <tr>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">12</font></td>             <td>                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">12,4</font></td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">28(5 al 10 de               febrero)</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">61</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">59</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">59</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">43</font></td>           </tr>           <tr>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">2</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">1,5</font></td>             <td align="center">                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">31(4 al 8 de marzo)</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">78</font></td>             <td>                   ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="Verdana" size="2">68</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">68</font></td>             <td>                   <p align="justify"><font face="Verdana" size="2">50</font></td>           </tr>           <tr>             <td colspan="7">               <hr size="1">             </td>           </tr>         </table>         </center>       </div>           <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;&nbsp; Los registros indican que       en la medida que el IF es tardío, la frecuencia del número de días con       temperaturas nocturnas iguales o menores a 20 ºC se incrementa, y en       especial los estratos de temperaturas más bajas. Los resultados muestran       una tendencia similar a la determinada entre Edward y Haden, en lo       referente al comportamiento diferente de los cultivares aún cuando tengan       un lugar de origen común.</font></p>         <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">CONCLUSIONES</font></b></p>     <ul type="square">           <li>             <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2">El IF en el mango         está asociado al incremento del número de días con temperaturas         nocturnas iguales o menores a 20 ºC; lo cual se evidenció a través del         traslado de la época de ocurrencia durante los diferentes CAP.</font></li>         </ul>     <ul type="square">           <li>             <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2"> Se estableció la         existencia de requerimientos de un determinado número de días con         temperaturas nocturnas iguales o menores a 20 ºC diferentes entre los         cultivares, independientemente del lugar de origen o procedencia.</font></li>         ]]></body>
<body><![CDATA[</ul>     <ul type="square">           <li>             <p align="JUSTIFY"><font face="Verdana" size="2"> El estrés hídrico         por sí solo no reemplaza la necesidad esencial de la presencia de         temperaturas bajas para que ocurra el proceso, sin embargo, la         ocurrencia de escasa o nula precipitación durante la época previa a la         floración, promueve condiciones que favorecen el proceso.</font></li>         </ul>           <p align="justify"><b><font face="Verdana" size="2">BIBLIOGRAFÍA</font></b></p>         <blockquote>         <!-- ref --><p align="justify"><font size="2"><span lang="FR" style="mso-ansi-language: FR"><font face="Verdana">1.     AUBERT, B. et P. LOSSOIS. 1972. Considerations sur la phenologie des especes     frutieres arbustives.     </font>  </span><font face="Verdana">Fruits 27(4):269-286.<o:p>     </o:p>     </font>     </font>     &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=217433&pid=S0002-192X200200040000300001&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><font face="Verdana" size="2">2. AVILÁN, L., M. RODRÍGUEZ     y J. RUÍZ. 1998. Selección de cultivares de mango de la colección del     Centro Nacional de Investigaciones Agropecuarias. <span lang="EN-US" style="font-size:10.0pt;font-family:Verdana;mso-ansi-language:EN-US">Período     1952-1996. Proceedings of the Interamerican Society for Tropical     Horticulture 42:191-214.</span><span lang="EN-US" style="mso-ansi-language:EN-US"><o:p>     </o:p>     </span></font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=217434&pid=S0002-192X200200040000300002&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><font size="2"><span lang="EN-US" style="mso-ansi-language: EN-US"><font face="Verdana">3.     CHAIKIATTIYOS, S., C. MENZEL and T. Rasmussen. 1994. Floral induction in     tropical fruit trees: Effects of temperature and water supply. Journal of     Horticultural Science 69(3):397-415.</font></span><font face="Verdana"><span lang="EN-US" style="mso-ansi-language: EN-US"><o:p>     </o:p>     </span></font></font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=217435&pid=S0002-192X200200040000300003&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><font face="Verdana" size="2">4. CUMARE, J. y L. AVILÁN.     1994. Descripción y caracterización de nueve variedades de mango a ser     usados como patrones. III. Estudio fenológico. Agronomía Tropical     44(3):417-439.<o:p>     </o:p>     </font>     &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=217436&pid=S0002-192X200200040000300004&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><font face="Verdana" size="2">5. EWEL, L. y J. MADRIZ.     1968. Zonas de vida de Venezuela. Memoria explicativa sobre el mapa ecológico.     Caracas. Ministerio de Agricultura y Cría. Editorial Sucre. 265p.<o:p>     </o:p>     </font>     &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=217437&pid=S0002-192X200200040000300005&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><font face="Verdana" size="2">6. FOURNIER, L. 1974. Un     método cualitativo para la medición de características fenológicas en árboles.     <span lang="EN-US" style="font-size:10.0pt;font-family:Verdana;mso-ansi-language:EN-US">Turrialba     24(4):422-423.</span><span lang="EN-US" style="mso-ansi-language:EN-US"><o:p>     </o:p>     </span></font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=217438&pid=S0002-192X200200040000300006&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><font size="2"><span lang="EN-US" style="mso-ansi-language: EN-US"><font face="Verdana">7.     NUÑEZ-ELISEA, R., T. DAVENPORT AND M. CALDEIRA. 1996. Control of bud     morphogenesis in mango (<i>Mangifera indica L</i>.) by girdling, defoliation     and temperature modification. Journal of Horticultural Science 71(1): 25-39.</font></span><font face="Verdana"><span lang="EN-US" style="mso-ansi-language:EN-US"><o:p>     </o:p>     </span></font></font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=217439&pid=S0002-192X200200040000300007&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><font face="Verdana" size="2">8. OSUNA-ENCISO, T., E.     ENGLEMAN, E. BECERRIL-ROMAN, R. MOSQUEDA-VÁSQUEZ, M. SOTO-HERNÁNDEZ Y A.     CASTILLO-MORALES. 2000. Iniciación y diferenciación floral en mango     ‘Manila’. Agrociencia 34:573-581.<o:p>     </o:p>     </font>     &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=217440&pid=S0002-192X200200040000300008&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><font face="Verdana" size="2">9. PINTO, A. 1996.     Genetica e melhoramento da mangueira-Sinopse. <b>In:</b> Manga. tecnologia     de produçao e mercado Editores. San Joe, A; Martins J; Souza, I; e Morais,     O..Vitoria da Conquista, Bahia. Brasil Universidade Estadual do Sudoeste da     Bahia. pp.16-31.<o:p>     </o:p>     </font>     &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=217441&pid=S0002-192X200200040000300009&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><font size="2"><span lang="EN-US" style="mso-ansi-language: EN-US"><font face="Verdana">10.     RUEHLE, D. AND R. LEDIN. 1955. Mango growing in Florida. Gainesville.     University of Florida. Bulletin 574. 90 p.</font></span><font face="Verdana"><span lang="EN-US" style="mso-ansi-language:EN-US"><o:p>     </o:p>     </span></font></font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=217442&pid=S0002-192X200200040000300010&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><font size="2"><span lang="EN-US" style="mso-ansi-language: EN-US"><font face="Verdana">11.     SUKHVIBUL, N., S. HETHERINGTON, A. WHILEY, M. SMITH AND V. VITHANAGE.     2000. Effect of temperature on inflorescence development and floral biology     of mango (<i>Mangifera indica</i> L.).     </font>  </span><font face="Verdana">Acta     Horticulturae 509:601-607.<o:p>     </o:p>     </font>     </font>     &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=217443&pid=S0002-192X200200040000300011&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><font face="Verdana" size="2">12. VENEZUELA. 2000. Estadísticas     Agropecuarias. Caracas. Ministerio de Producción y Comercio. 5p.     (Mimeografiado).<o:p>     </o:p>     </font>     &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=217444&pid=S0002-192X200200040000300012&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><font face="Verdana" size="2">13. WHILEY, A. 1993. <span lang="EN-US" style="font-size:10.0pt;font-family:Verdana;mso-ansi-language:EN-US">Environmental     effects on phenology and physiology of mango. A review. Acta Horticulturae     341:168-176.</span><span lang="EN-US" style="mso-ansi-language:EN-US"><o:p>     </o:p>     </span></font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=217445&pid=S0002-192X200200040000300013&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><font face="Verdana">     <span lang="EN-US" style="mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA"><font size="2">14.</font></span></font>     <font size="2"><font face="Verdana">     <span lang="EN-US" style="mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA">WHILEY, A AND B.     SCHAFFER. 1997. Stress physiology <b>In:</b> The mango, botany production     and uses. </span></font><font face="Verdana">     <span lang="ES-VE" style="mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: ES-VE; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA">R. Litz (Editor). Oxon.     CAB International. p. 147-173.</span></font></font></blockquote>    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=217446&pid=S0002-192X200200040000300014&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><p align="justify"><span style="mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA"><b><font face="Verdana" size="2">Nota</font></b></span></p>           <p align="justify"><sup><b><font size="2" face="Verdana">1</font></b></sup><font size="2" face="Verdana">Investigación financiada       por parte del Fondo Nacional de Ciencia, Tecnología e Innovación (fonacit)    <br>       </font></p>       ]]></body>
<back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<label>1.</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[AUBERT]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LOSSOIS]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="fr"><![CDATA[Considerations sur la phenologie des especes frutieres arbustives]]></article-title>
<source><![CDATA[Fruits]]></source>
<year>1972</year>
<volume>27</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>269-286</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<label>2</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[AVILÁN]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[RODRÍGUEZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[RUÍZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Selección de cultivares de mango de la colección del Centro Nacional de Investigaciones Agropecuarias. Período 1952-1996]]></article-title>
<source><![CDATA[Proceedings of the Interamerican Society for Tropical Horticulture]]></source>
<year>1998</year>
<volume>42</volume>
<page-range>191-214</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<label>3</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CHAIKIATTIYOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MENZEL]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Rasmussen]]></surname>
<given-names><![CDATA[T.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Floral induction in tropical fruit trees: Effects of temperature and water supply]]></article-title>
<source><![CDATA[Journal of Horticultural Science]]></source>
<year>1994</year>
<volume>69</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>397-415</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<label>4</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CUMARE]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[AVILÁN]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Descripción y caracterización de nueve variedades de mango a ser usados como patrones. III. Estudio fenológico]]></article-title>
<source><![CDATA[Agronomía Tropical]]></source>
<year>1994</year>
<volume>44</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>417-439</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<label>5</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[EWEL]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MADRIZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Zonas de vida de Venezuela]]></source>
<year>1968</year>
<page-range>265p</page-range><publisher-loc><![CDATA[Caracas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministerio de Agricultura y Cría. Editorial Sucre]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<label>6</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FOURNIER]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Un método cualitativo para la medición de características fenológicas en árboles]]></article-title>
<source><![CDATA[Turrialba]]></source>
<year>1974</year>
<volume>24</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>422-423</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<label>7</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[NUÑEZ-ELISEA]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[DAVENPORT]]></surname>
<given-names><![CDATA[T.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CALDEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Control of bud morphogenesis in mango (Mangifera indica L.) by girdling, defoliation and temperature modification]]></article-title>
<source><![CDATA[Journal of Horticultural Science]]></source>
<year>1996</year>
<volume>71</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>25-39</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<label>8</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OSUNA-ENCISO]]></surname>
<given-names><![CDATA[T.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ENGLEMAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BECERRIL-ROMAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MOSQUEDA-VÁSQUEZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SOTO-HERNÁNDEZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CASTILLO-MORALES]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Iniciación y diferenciación floral en mango ‘Manila’]]></article-title>
<source><![CDATA[Agrociencia]]></source>
<year>2000</year>
<volume>34</volume>
<page-range>573-581</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<label>9</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[San Joe]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Martins]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Souza]]></surname>
<given-names><![CDATA[I]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Morais]]></surname>
<given-names><![CDATA[O.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[da Conquista]]></surname>
<given-names><![CDATA[Vitoria]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Manga. tecnologia de produçao e mercado Editores]]></source>
<year></year>
<page-range>16-31</page-range><publisher-loc><![CDATA[Bahia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Estadual do Sudoeste da Bahia]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<label>10</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RUEHLE]]></surname>
<given-names><![CDATA[D.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LEDIN]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Mango growing in Florida]]></source>
<year>1955</year>
<page-range>90</page-range><publisher-loc><![CDATA[Gainesville ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[University of Florida]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<label>11</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SUKHVIBUL]]></surname>
<given-names><![CDATA[N.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[HETHERINGTON]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[WHILEY]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SMITH]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[VITHANAGE]]></surname>
<given-names><![CDATA[V.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Effect of temperature on inflorescence development and floral biology of mango (Mangifera indica L.)]]></article-title>
<source><![CDATA[Acta Horticulturae]]></source>
<year>2000</year>
<volume>509</volume>
<page-range>601-607</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<label>12</label><nlm-citation citation-type="book">
<collab>VENEZUELA</collab>
<source><![CDATA[Estadísticas Agropecuarias]]></source>
<year>2000</year>
<page-range>5p</page-range><publisher-loc><![CDATA[Caracas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministerio de Producción y Comercio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<label>13</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[WHILEY]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Environmental effects on phenology and physiology of mango. A review]]></article-title>
<source><![CDATA[Acta Horticulturae]]></source>
<year>1993</year>
<volume>341</volume>
<page-range>168-176</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<label>14</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Litz]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[The mango, botany production and uses]]></source>
<year></year>
<page-range>147-173</page-range><publisher-loc><![CDATA[Oxon ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CAB International]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
