<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0084-5906</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Acta Botánica Venezuelica]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Acta Bot. Venez.]]></abbrev-journal-title>
<issn>0084-5906</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Fundación Instituto Botánico de Venezuela Dr. Tobías Lasser]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0084-59062010000200008</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Clave para especies de ludwigia l. (onagraceae) de la región nor-oriental e insular de Venezuela depositadas en el herbario irbr]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Key to species of Ludwigia L. (Onagraceae) of the north-east and insular region of Venezuela deposited in Herbario IRBR]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Cumana Campos]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luis José]]></given-names>
</name>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A">
<institution><![CDATA[,  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2010</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2010</year>
</pub-date>
<volume>33</volume>
<numero>2</numero>
<fpage>299</fpage>
<lpage>327</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://ve.scielo.org/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0084-59062010000200008&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://ve.scielo.org/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0084-59062010000200008&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://ve.scielo.org/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0084-59062010000200008&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[La familia Onagraceae en Venezuela está representada por los géneros Epilobium, Fuchsia, Oenothera y Ludwigia. Este último, con el mayor número de especies (21), está distribuido desde el nivel del mar hasta la cordillera de los Andes. Para enriquecer el conocimiento del género Ludwigia en la región nor-oriental e insular, se hizo un inventario del material depositado de la familia en el herbario IRBR. Como resultado, se registran 13 especies de Ludwigia vinculadas con los medios dulceacuícolas, algunas flotantes como Ludwigia helminthorrhiza, L. peploides y L. sedoides. Las especies restantes son erectas (Ludwigia affinis, L. decurrens, L. erecta, L. hyssopifolia, L. leptocarpa, L. nervosa, L. octovalvis, L. peruviana, L. rigida y L. torulosa). Algunos duplicados del material objeto de estudio están depositados en los herbarios VEN, MY, PORT y MO.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[The Onagraceae family in Venezuela is represented by the genera Epilobium, Fuchsia, Oenothera and Ludwigia. The latest one, with the largest number of species (21), is distributed from sea level to cordillera de los Andes. In order to increase the knowledge of the Ludwigia genus in the northeastern and insular region, an inventory in the herbarium IRBR was done. As a result, 13 species of Ludwigia are recorded associated with freshwater, some floating as Ludwigia helminthorrhiza, L. peploides and L. sedoides. The other species are erect (Ludwigia affinis, L. decurrens, L. erecta, L. hyssopifolia, L. leptocarpa, L. nervosa, L. octovalvis, L. peruviana, L. rigida and L. torulosa). Some duplicate material that was studied are deposited in VEN, MY, PORT and MO herbaria.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[Ludwigia]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Onagraceae]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Venezuela]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Ludwigia]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Onagraceae]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Venezuela]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><body><![CDATA[ <div class=Section1>      <p align=center><b>CLAVE PARA ESPECIES DE <span class=SpellE>Ludwigia</span> L. (ONAGRACEAE) DE <st1:PersonName ProductID="LA REGIÓN NOR-ORIENTAL" w:st="on">LA REGIÓN NOR-ORIENTAL</st1:PersonName> E INSULAR DE VENEZUELA DEPOSITADAS EN EL HERBARIO IRBR </b></p>      <p align=center><b><span style='font-family:Verdana'>Luis José <span style='mso-spacerun:yes'> </span>Cumana Campos </span></b></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Herbario IRBR Departamento de Biología Universidad de Oriente, Núcleo de Sucre <span class=SpellE>Cumaná</span>, estado Sucre, Venezuela <a href="mailto:lcumana@hotmail.com">lcumana@hotmail.com</a> </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>RESUMEN </span></b></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>La familia <span class=SpellE>Onagraceae</span> en Venezuela está representada por los géneros <span class=SpellE>Epilobium</span>, <span class=SpellE>Fuchsia</span>, <span class=SpellE>Oenothera</span> y <span class=SpellE>Ludwigia</span>. Este último, con el mayor número de especies (21), está distribuido desde el nivel del mar hasta la cordillera de los Andes. Para enriquecer el conocimiento del género <span class=SpellE>Ludwigia</span> en la región <span class=SpellE>nor</span>-oriental e insular, se hizo un inventario del material depositado de la familia en el herbario IRBR. Como resultado, se registran 13 especies de <span class=SpellE>Ludwigia</span> vinculadas con los medios dulceacuícolas, algunas flotantes como <span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>helminthorrhiza</span>, L. <span class=SpellE>peploides</span> y L. <span class=SpellE>sedoides</span>. Las especies restantes son erectas (<span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>affinis</span>, L. <span class=SpellE>decurrens</span>, L. erecta, L. <span class=SpellE>hyssopifolia</span>, L. <span class=SpellE>leptocarpa</span>, L. nervosa, L. <span class=SpellE>octovalvis</span>, L. peruviana, L. <span class=SpellE>rigida</span> y L. <span class=SpellE>torulosa</span>). Algunos duplicados del material objeto de estudio están depositados en los herbarios VEN, MY, PORT y MO. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Palabras clave:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> Ludwigia, Onagraceae, Venezuela. </span></p>      <p align="justify"><b><span lang=EN-US style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana;mso-ansi-language: EN-US'>Key to species of <span class=SpellE>Ludwigia</span> L. (<span class=SpellE>Onagraceae</span>) of the north-east and insular region of <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Venezuela</st1:place></st1:country-region> deposited in <span class=SpellE>Herbario</span> IRBR </span></b><span lang=EN-US style='mso-ansi-language:EN-US'><o:p></o:p></span></p>      <p align="justify"><b><span lang=EN-US style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana;mso-ansi-language: EN-US'>ABSTRACT </span></b><span lang=EN-US style='mso-ansi-language:EN-US'><o:p></o:p></span></p>      <p align="justify"><span lang=EN-US style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana;mso-ansi-language: EN-US'>The <span class=SpellE>Onagraceae</span> family in <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Venezuela</st1:place></st1:country-region> is represented by the genera <span class=SpellE>Epilobium</span>, Fuchsia, <span class=SpellE>Oenothera</span> and <span class=SpellE>Ludwigia</span>. The latest one, with the largest number of species (21), is distributed from sea level to cordillera de los <st1:place w:st="on">Andes</st1:place>. In order to increase the knowledge of the <span class=SpellE>Ludwigia</span> genus in the northeastern and insular region, an inventory in the herbarium IRBR was done. As a result, 13 species of <span class=SpellE>Ludwigia</span> are recorded associated with freshwater, some floating as <span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>helminthorrhiza</span>, L. <span class=SpellE>peploides</span> and L. <span class=SpellE>sedoides</span>. The other species are erect (<span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>affinis</span>, L. <span class=SpellE>decurrens</span>, L. <span class=SpellE>erecta</span>, L. <span class=SpellE>hyssopifolia</span>, L. <span class=SpellE>leptocarpa</span>, L. nervosa, L. <span class=SpellE>octovalvis</span>, L. <span class=SpellE>peruviana</span>, L. <span class=SpellE>rigida</span> and L. <span class=SpellE>torulosa</span>). Some duplicate material that was studied are deposited in VEN, MY, PORT and MO herbaria. </span><span lang=EN-US style='mso-ansi-language:EN-US'><o:p></o:p></span></p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Key words:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> Ludwigia, Onagraceae, Venezuela </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Recibido: 04/08/2008 Aceptado: 22/03/2010</span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>INTRODUCCIÓN </span></b></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Las <span class=SpellE>onagráceas</span> constituyen una familia cosmopolita con 22 géneros y aproximadamente 657 especies. En Venezuela, están representadas por cuatro géneros y unas 33 especies (Berry et al. 2008). Los géneros <span class=SpellE>Epilobium</span>, <span class=SpellE>Fuchsia</span> y <span class=SpellE>Oenothera</span> se distribuyen en las partes altas de las cordilleras de los Andes y de <st1:PersonName ProductID="la Costa" w:st="on">la Costa</st1:PersonName>, mientras que <span class=SpellE>Ludwigia</span> con 21 especies tiene una distribución más amplia desde el nivel del mar (<span class=SpellE>Zardini</span> &amp; Raven 1992, 2003; Berry et al. 2008). </span></p>      <p align="justify"><span class=SpellE><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></span><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> L. es un género <span class=SpellE>pantropical</span>, dividido en 23 secciones, 14 de las cuales son monotípicas, único de la subfamilia <span class=SpellE>Ludwigioideae</span>, descrito por Linneo en honor al botánico alemán Christian G. Ludwig (1709-1773); incluye alrededor de 82 especies a nivel mundial, ampliamente representado en Sur y Norte América. El género comprende hierbas erectas o postradas, acuáticas o <span class=SpellE>helófitas</span>, cuando flotantes y enraizadas en los nudos, las partes sumergidas del tallo o raíces forman <span class=SpellE>neumatóforos</span>, esponjosos, blancos; algunas especies se desarrollan como pequeños arbustos de lugares pantanosos. Las hojas son simples, alternas o <span class=SpellE>espiraladas</span> reunidas como rosetas en la superficie del agua; láminas enteras, <span class=SpellE>sinuadas</span>, rara vez <span class=SpellE>crenado</span>-serradas; <span class=SpellE>estípulas</span> ausentes o diminutas, efímeras, deltoides. Las flores son bisexuales, actinomorfas, axilares, solitarias, rara vez dispuestas en ramificaciones semejando inflorescencias <span class=SpellE>racemosas</span>; bractéolas ausentes o conspicuas, generalmente dos hacia la base del tubo del ovario (<span class=SpellE>hipantio</span>). Las flores tienen 3-7 sépalos, verdes o tornándose amarillentos, persistentes, <span class=SpellE>valvados</span> y con igual número de pétalos que los sépalos o ausentes, caedizos, amarillos o blancos, <span class=SpellE>contortos</span>. Estambres en igual número o el doble de los sépalos, rara vez en número diferente; las anteras generalmente son versátiles, algunas veces aparentemente <span class=SpellE>basifijas</span>; polen en tétradas o libres. El ovario es ínfero con disco plano o cónico con nectarios dispuestos alrededor de la base de los estambres <span class=SpellE>epipétalos</span>. El estigma hemisférico o <span class=SpellE>capitado</span> con lóbulos tantos como los <span class=SpellE>lóculos</span> del ovario; <span class=SpellE>lóculos</span> del ovario 3-7, en igual número a los sépalos, rara vez más numerosos; los óvulos son <span class=SpellE>uni</span> o <span class=SpellE>pluriseriados</span> en cada <span class=SpellE>lóculo</span> (<span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>hyssopifolia</span> tiene óvulos <span class=SpellE>uniseriados</span> abajo, <span class=SpellE>pluriseriados</span> arriba). El fruto es una cápsula <span class=SpellE>loculicida</span> o <span class=SpellE>septicida</span> o irregularmente dehiscente, abriendo en valvas desde el ápice o por poro terminal o indehiscente. Las semillas son redondeadas o alargadas; el rafe usualmente es visible, casi de igual longitud que la semilla; <span class=SpellE>multiseriadas</span>, cuando <span class=SpellE>uniseriadas</span> entonces rodeadas por el <span class=SpellE>endocarpo</span> leñoso persistente (<span class=SpellE>Ramamoorthy</span> &amp; <span class=SpellE>Zardini</span> 1987; <span class=SpellE>Zardini</span> &amp; Raven 1992, 2003; Wagner et al. 2007). </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Debido a que aún no está publicado el catálogo de la flora del estado Sucre, se adelanta en forma progresiva el conocimiento florístico de algunas áreas de particular interés o amenazadas por la inminente intervención <span class=SpellE>antrópica</span> como el Parque Nacional <span class=SpellE>Mochima</span> (Cumana 2008) y de algunas familias y géneros de plantas vasculares ampliamente representadas en la región <span class=SpellE>nor</span>-oriental; en tal sentido, se han dado a conocer las familias <span class=SpellE>Capparidaceae</span>, <span class=SpellE>Orchidaceae</span>, <span class=SpellE>Solanaceae</span> y <span class=SpellE>Sterculiaceae</span>. En este trabajo se plantea como objetivo documentar el conocimiento del género <span class=SpellE>Ludwigia</span> (<span class=SpellE>Onagraceae</span>) en la región <span class=SpellE>nor</span>-oriental e insular de Venezuela, con base en el material depositado en el Herbario IRBR.</span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>MATERIALES Y MÉTODOS </span></b></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Se realizó el inventario de muestras depositadas en el Herbario Isidro Ramón Bermúdez Romero (IRBR) que han sido colectadas por diferentes botánicos en la región <span class=SpellE>nor</span>-oriental (Anzoátegui, Monagas y Sucre) e insular (Nueva Esparta) de Venezuela, aproximadamente entre 08º00’-11º02’ N y 61º05’-66º01’ O. La identificación se llevó a cabo con la ayuda de claves disponibles en la literatura especializada y por comparación con el material depositado en: Herbario Nacional de Venezuela (VEN), Herbario de <st1:PersonName ProductID="la Facultad" w:st="on">la  Facultad</st1:PersonName> de Agronomía Víctor Manuel Badillo (MY) de <st1:PersonName ProductID="la Universidad Central" w:st="on">la Universidad Central</st1:PersonName> de Venezuela, Maracay, estado Aragua; Herbario de <st1:PersonName ProductID="la Universidad" w:st="on">la Universidad</st1:PersonName> de los Llanos Ezequiel Zamora (PORT), Guanare, estado Portuguesa; Herbario Fundación <st1:PersonName ProductID="La Salle" w:st="on">La Salle</st1:PersonName> (CAR), Caracas; Herbario de <st1:PersonName ProductID="la Facultad" w:st="on">la Facultad</st1:PersonName> de Farmacia Víctor Manuel <span class=SpellE>Ovalles</span> (MYF), Universidad Central de Venezuela, Caracas; Herbario de <st1:PersonName ProductID="la Universidad" w:st="on">la Universidad</st1:PersonName> de Oriente (UOJ), Maturín, estado Monagas y Herbario Fundación <st1:PersonName ProductID="La Salle" w:st="on">La Salle</st1:PersonName> (EDIAGRO), San Carlos, estado Cojedes. La determinación fue realizada por Peter H. Raven, especialista de la familia <span class=SpellE>Onagraceae</span>, en el herbario MO (Jardín Botánico de Missouri, EEUU). </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>En este trabajo, para el género <span class=SpellE>Ludwigia</span> se sigue el criterio de Raven (1963), quien incluye en este género a <span class=SpellE>Jussieua</span> y <span class=SpellE>Oocarpon</span>. La clave se elaboró haciendo énfasis en las características morfológicas conspicuas en el material herborizado; en lo posible se combinaron caracteres vegetativos y reproductivos junto con algunos organolépticos indicados por los colectores en las <span class=SpellE>exsiccata</span>. Se incluyen las especies revisadas en el herbario IRBR, con información sobre la distribución en la región <span class=SpellE>nor</span>-oriental e insular, en Venezuela y a nivel mundial, colectores y números de colección correspondiente. La actualización y verificación nomenclatural se realizó con la base de datos Tropicos.org (2009) y Berry et al. (2008). </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>RESULTADOS Y DISCUSIÓN </span></b></p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Se comprobó una representación de 13 especies del género <span class=SpellE>Ludwigia</span> de la familia <span class=SpellE>Onagraceae</span> en <span class=GramE>la región <span class=SpellE>nor</span>-oriental e insular de Venezuela, depositadas</span> en el Herbario IRBR de <st1:PersonName ProductID="la Universidad" w:st="on">la  Universidad</st1:PersonName> de Oriente. Las 13 especies se incluyen en las siete secciones siguientes: <span class=SpellE>Fissendocarpa</span> (<span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>hyssopifolia</span>), <span class=SpellE>Humboldtia</span> (<span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>sedoides</span>), <span class=SpellE>Macrocarpon</span> (<span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>octovalvis</span>), <span class=SpellE>Myrtocarpus</span> (<span class=SpellE>Ludwigia</span> nervosa, L. peruviana y L. <span class=SpellE>rigida</span>), <span class=SpellE>Oligospermum</span> (<span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>helminthorrhiza</span>, L. <span class=SpellE>peploides</span> y L. <span class=SpellE>torulosa</span>), <span class=SpellE>Pterocaulon</span> (<span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>decurrens</span> y L. erecta) y <span class=SpellE>Seminuda</span> (<span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>affinis</span> y L. <span class=SpellE>leptocarpa</span>). </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Las especies de <span class=SpellE>Ludwigia</span> son conocidas popularmente como clavo de pozo, algunas como <span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>octovalvis</span> tienen diversas aplicaciones en medicina popular para aliviar afecciones renales. Según Velásquez (1994), son plantas en su mayoría acuáticas (<span class=SpellE>hidrófitos</span>), algunas pueden ocupar espacios inundables o saturados de humedad bordeando riberas de ríos o lagunas temporales y perennes en las cuencas bajas de ríos y bosques inundables (<span class=SpellE>helófitos</span>). Díaz &amp; Rosales (2006) citan a <span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>decurrens</span>, L. <span class=SpellE>helminthorrhiza</span>, L. <span class=SpellE>hyssopifolia</span> y L. <span class=SpellE>octovalvis</span> en el corredor ribereño del río Orinoco. Pocas especies en el área de estudio pueden considerarse acuáticas estrictas (<span class=SpellE>hidrófitas</span>), como es el caso de <span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>helminthorrhiza</span>, L. <span class=SpellE>peploides</span> y L. <span class=SpellE>sedoides</span> que crecen flotantes, extendidas en la superficie del agua; con este mismo <span class=SpellE>biótipo</span> se cita para Venezuela en la región Guayana a <span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>inclinata</span> (<span class=SpellE>Zardini</span> &amp; Raven 2003; Díaz &amp; <span class=SpellE>Delascio</span>-<span class=SpellE>Chitty</span> 2007). </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Las restantes especies <span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>affinis</span>, L. <span class=SpellE>decurrens</span>, L. erecta, L. <span class=SpellE>hyssopifolia</span>, L. <span class=SpellE>leptocarpa</span>, L. nervosa, L. <span class=SpellE>octovalvis</span>, L. peruviana, L. <span class=SpellE>rigida</span> y L. <span class=SpellE>torulosa</span>, son en mayor o menor grado <span class=SpellE>helófitas</span> erectas, algunas veces superando <st1:metricconverter ProductID="2 m" w:st="on">2 m</st1:metricconverter> de alto, ocupan sustratos más firmes donde pueden permanecer parte del año alejadas del medio estrictamente acuático, se podrían describir por su plasticidad adaptativa como acuáticas facultativas. En tal sentido, Velásquez (1994) considera que entre las plantas acuáticas existen formas intermedias que son consecuencia de su gran plasticidad fenotípica, por lo tanto, cualquier intento de definición y/o clasificación incluirá algunas especies que podrían considerarse como terrestres. Algunos autores como Pacheco et al. (2007) citan a <span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>affinis</span>, L. erecta y L. peruviana como malezas en zonas de cultivo. </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Las especies <span class=SpellE>Ludwigia</span> erecta, L. <span class=SpellE>decurrens</span>, L. <span class=SpellE>hyssopifolia</span>, L. <span class=SpellE>leptocarpa</span>, L. <span class=SpellE>octovalvis</span> y L. peruviana son integrantes de la flora del Parque Nacional <span class=SpellE>Mochima</span> (Cumana 2008). <span class=SpellE>Zardini</span> &amp; Raven (2003) señalan además para la flora de Guayana a <span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>quadrangularis</span> (<span class=SpellE>Micheli</span>) <span class=SpellE>H.Hara</span>, L. <span class=SpellE>densiflora</span> (<span class=SpellE>Micheli</span>) <span class=SpellE>H.Hara</span>, L. <span class=SpellE>foliobracteolata</span> (<span class=SpellE>Munz</span>) <span class=SpellE>H.Hara</span> y L. <span class=SpellE>latifolia</span> (<span class=SpellE>Benth</span>.) <span class=SpellE>H.Hara</span>, reconocidas como <span class=SpellE>helófitos</span> en ambientes acuáticos con <span class=SpellE>biótipo</span> erecto o algo postrado. Así mismo, Velásquez (1994) describe a <span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>perennis</span> L. en <span class=SpellE>parcelamientos</span> de arroz en el estado Guárico, posiblemente introducida al país desde África y Australia con semillas importadas del cultivo; sin embargo, esta especie es considerada como un registro dudoso para el país (Berry et al. 2008). <span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>filiformis</span> (<span class=SpellE>Micheli</span>) <span class=SpellE>Ramamoorthy</span> ha sido señalada también para el estado Guárico en sabanas húmedas y márgenes de cuerpos de agua (Berry 2007), mientras que Berry et al. (2008) señalan además para Venezuela a <span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>elegans</span> (<span class=SpellE>Cambess</span>.) <span class=SpellE>H.Hara</span>, L. <span class=SpellE>inclinata</span> (<span class=SpellE>L.f</span>.) M. Gómez y L. <span class=SpellE>palustris</span> (L.) Elliot. Para la flora andina, distribuidas en la región paramera, en elevaciones entre 400 y <st1:metricconverter ProductID="3000 m" w:st="on">3000 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, se han citado también a <span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>octovalvis</span> y L. peruviana junto a especies de otros géneros de <span class=SpellE>Onagraceae</span>, particulares de zonas elevadas (400 y <st1:metricconverter ProductID="4300 m" w:st="on">4300 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>): <span class=SpellE>Epilobium</span> <span class=SpellE>denticulatum</span> Ruiz &amp; <span class=SpellE>Pav</span>., <span class=SpellE>Fuchsia</span> boliviana <span class=SpellE>Carrière</span>, F. <span class=SpellE>gehrigeri</span> <span class=SpellE>Munz</span>, F. <span class=SpellE>membranacea</span> <span class=SpellE>Hemsl</span>., F. <span class=SpellE>nigricans</span> Linden ex <span class=SpellE>Planch</span>., F. <span class=SpellE>petiolaris</span> <span class=SpellE>Kunth</span>., <span class=SpellE>Fuchsia</span> <span class=SpellE>tillettiana</span> <span class=SpellE>Munz</span>, F. venusta <span class=SpellE>Kunth</span>, F. <span class=SpellE>verrucosa</span> <span class=SpellE>Harthw</span>. <span class=GramE>ex</span> <span class=SpellE>Benth</span>., <span class=SpellE>Oenothera</span> <span class=SpellE>epilobifolia</span> <span class=SpellE>Kunth</span>, O. <span class=SpellE>seifrizii</span> <span class=SpellE>Munz</span> y O. <span class=SpellE>tetraptera</span> <span class=SpellE>Cav</span>. (<span class=SpellE>Vareschi</span> 1970; <span class=SpellE>Dorr</span> et al. 2000; Berry et al. 2008). Todas las especies citadas en este trabajo para la región <span class=SpellE>nor</span>-oriental e insular han sido reportadas para <span class=SpellE>Mesoamérica</span> y Suramérica, aunque <span class=SpellE>Ludwiga</span> <span class=SpellE>decurrens</span>, L. <span class=SpellE>leptocarpa</span>, L. <span class=SpellE>octovalvis</span>, L. <span class=SpellE>peploides</span>. L. peruviana y L. <span class=SpellE>sedoides</span> se <span class=SpellE>extien</span> den hasta Norteamérica. Algunas especies como <span class=SpellE>Ludwigia</span> erecta, L. <span class=SpellE>decurrens</span>, L. <span class=SpellE>hyssopifolia</span>, L. <span class=SpellE>leptocarpa</span> y L. <span class=SpellE>octovalvis</span> se distribuyen hasta regiones <span class=SpellE>paleotropicales</span> en África y Madagascar, mientras que L. <span class=SpellE>hyssopifolia</span> y L. <span class=SpellE>octovalvis</span> se distribuyen hasta regiones asiáticas. Con base en lo anterior, se puede considerar a <span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>octovalvis</span> como la especie <span class=SpellE>pantropical</span> con el más amplio rango de distribución en América, África y Asia (Tropicos.org 2009). De acuerdo a la información obtenida en los herbarios revisados y los datos disponibles en el Nuevo catálogo de la flora vascular de Venezuela (Berry et al. 2008), el Catálogo anotado e ilustrado de la flora vascular de los Llanos de Venezuela (Berry 2007) y <st1:PersonName ProductID="la Flora" w:st="on">la Flora</st1:PersonName> de <st1:PersonName ProductID="la Guayana Venezolana" w:st="on">la Guayana Venezolana</st1:PersonName> (<span class=SpellE>Zardini</span> &amp; Raven 2003), apenas ocho especies de <span class=SpellE>Ludwigia</span> de las 21 conocidas hasta ahora en Venezuela no están depositadas en el herbario IRBR. </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>De estas ocho especies, <span class=SpellE>Ludwigia</span> <span class=SpellE>inclinata</span> y L. <span class=SpellE>latifolia</span> han sido citadas para el estado Anzoátegui, ésta última también para el estado Monagas, pero no se dispone de material de respaldo en el IRBR, razón por la cual no fueron incluidas en este trabajo. L. <span class=SpellE>filiformis</span> al parecer es endémica de los llanos del estado Guárico. La especie L. <span class=SpellE>elegans</span> se ha citado hasta ahora para la región centro-occidental y L. <span class=SpellE>palustris</span> sólo para la región andina, mientras que L. <span class=SpellE>densiflora</span>, L. <span class=SpellE>foliobracteolata</span> y L. <span class=SpellE>quadrangularis</span> son más comunes hacia la región Guayana. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Clave para las especies de <span class=SpellE>Ludwigia</span> de la región <span class=SpellE>nor</span>-oriental e insular de Venezuela </span></b></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>1a. Hierbas tendidas, decumbentes, flotantes en la superficie del agua. Tallos parcialmente sumergidos, enraizado en los <span class=GramE>nudos .</span> . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>1b. Hierbas erectas. Tallos no sumergidos ni enraizados en los nudos, algunas veces la base del tallo sumergido, <span class=GramE>esponjoso .</span> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>2a. Plantas con <span class=SpellE>neumatóforos</span> esponjosos. Flores blancas, amarillas sólo en la base. Semillas <span class=SpellE>uniseriadas</span> en cada <span class=SpellE><span class=GramE>lóculo</span></span><span class=GramE> .</span> . . . . . . . . . . L. <span class=SpellE>helminthorrhiza</span> </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>2b. Plantas sin <span class=SpellE>neumatóforos</span> esponjosos. Flores amarillas. Semillas <span class=SpellE>uni</span> o <span class=SpellE>pluriseriadas</span> en cada <span class=SpellE><span class=GramE>lóculo</span></span><span class=GramE> .</span> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 </span></p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>3a. Hojas rómbico-ovadas, reunidas en rosetas hacia el ápice de las ramas, <span class=SpellE>crenado</span>- serradas. Sépalos 4. Fruto angulado. Semillas <span class=SpellE>pluriseriadas</span> no rodeadas por el <span class=SpellE><span class=GramE>endocarpo</span></span><span class=GramE> .</span> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . L. <span class=SpellE>sedoides</span> </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>3b. Hojas ovoides u oblongo-<span class=SpellE>obovoides</span>, no en rosetas, ni reunidas hacia el ápice de las ramas, enteras. Sépalos 5. Fruto terete. Semillas <span class=SpellE>uniseriadas</span>, rodeadas por el <span class=SpellE><span class=GramE>endocarpo</span></span><span class=GramE> .</span> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . L. <span class=SpellE>peploides</span> 4a. Tallo 4-angulado, alado desde las bases foliares <span class=GramE>decurrentes .</span> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . L. <span class=SpellE>decurrens</span> 4b. Tallos <span class=SpellE>teretes</span> o angulados, no <span class=GramE>alados .</span> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>5a. Plantas <span class=SpellE>viloso</span>-pubescentes. Sépalos 4 (rara vez 5). Fruto 4-angulado. Semillas <span class=SpellE>pluriseriadas</span> en cada <span class=SpellE><span class=GramE>lóculo</span></span><span class=GramE> .</span> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . L. peruviana </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>5b. Plantas glabras o variadamente pilosas hasta pubescentes. Sépalos 4-5. Fruto 4-angulado o terete, <span class=SpellE>toruloso</span> hasta 8-<span class=SpellE>costulado</span>. Semillas <span class=SpellE>uni</span> o <span class=SpellE>pluriseriadas</span> en cada <span class=SpellE><span class=GramE>lóculo</span></span><span class=GramE> .</span> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>6a. Plantas glabras. Sépalos 5. Fruto <span class=SpellE>subterete</span>, <span class=SpellE>toruloso</span>. Semillas <span class=SpellE>uniseriadas</span> en cada <span class=SpellE><span class=GramE>lóculo</span></span><span class=GramE> .</span> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . L. <span class=SpellE>torulosa</span> </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>6b. Plantas <span class=SpellE>glabrescentes</span> hasta variadamente pubescentes. Sépalos 4-5. Fruto angulado o terete. Semillas <span class=SpellE>uni</span> o <span class=SpellE>pluriseriadas</span> en cada <span class=SpellE><span class=GramE>lóculo</span></span><span class=GramE> .</span> . . . . . . . . 7 </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>7a. Plantas variadamente pilosas hasta <span class=GramE>pubescentes .</span> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>7b. Plantas <span class=GramE>glabras .</span> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>8a. Plantas variadamente pilosas. Sépalos 4. Fruto terete 8-<span class=SpellE>costulado</span>, claviforme. Semillas <span class=SpellE>pluriseriadas</span> en cada <span class=SpellE><span class=GramE>lóculo</span></span><span class=GramE> .</span> . . . . . . . . . . . . . . . L. <span class=SpellE>octovalvis</span> </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>8b. Plantas piloso-pubescentes. Sépalos 5 (rara vez 6). Fruto 5-angulado. Semillas <span class=SpellE>uniseriadas</span> en cada <span class=SpellE>lóculo</span> o sólo <span class=SpellE>pluriseriadas</span> <span class=GramE>arriba .</span> . . . . . . . . . . . . 9 </span></p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>9a. Hojas ovado-elípticas hasta oblongo-elípticas. Disco elevado. Estilo menor o igual a <st1:metricconverter ProductID="2 mm" w:st="on">2 <span class=SpellE>mm</span></st1:metricconverter> de largo. Anteras <span class=GramE>globosas .</span> . . . . . . . . . . . . . . . . . . L. <span class=SpellE>affinis</span> </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>9b. Hojas lanceoladas hasta <span class=SpellE>sublineares</span>. Disco comprimido. Estilo mayor de <st1:metricconverter ProductID="2 mm" w:st="on">2 <span class=SpellE>mm</span></st1:metricconverter> de largo. Anteras oblongo-<span class=GramE>elípticas .</span> . . . . . . . . . . . . . . . . L. <span class=SpellE>leptocarpa</span> </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>10a. Tallos <span class=SpellE>teretes</span>. Anteras globosas. Fruto terete. Semillas <span class=SpellE>uniseriadas</span> abajo, <span class=SpellE>pluriseriadas</span> arriba en cada <span class=SpellE><span class=GramE>lóculo</span></span><span class=GramE> .</span> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . L. <span class=SpellE>hyssopifolia</span> </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>10b. Tallos angulados. Anteras no globosas. Frutos 4-angulados. Semillas <span class=SpellE>pluriseriadas</span> en cada <span class=SpellE><span class=GramE>lóculo</span></span><span class=GramE> .</span> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>11a. Tallos jóvenes rojizos, lustrosos. Hojas no coriáceas. Anteras <span class=GramE>elípticas .</span> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . L. erecta </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>11b. Tallos jóvenes no rojizo-lustrosos. Hojas coriáceas. Anteras no <span class=GramE>elípticas .</span> 12 </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>12a. Hojas elípticas hasta oblongo-ovado o lanceoladas, <span class=SpellE>sinuadas</span>, mayores de <st1:metricconverter ProductID="1 cm" w:st="on">1 cm</st1:metricconverter> de ancho, nervaduras conspicuas pubescentes. Anteras linear-sigmoides. Estilo reducido menor de <st1:metricconverter ProductID="2 mm" w:st="on">2 <span  class=SpellE>mm</span></st1:metricconverter> de <span class=GramE>largo .</span> . . . . . . . . . . . . . .L. nervosa </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>12b. Hojas oblongo-lanceoladas hasta lineares, no <span class=SpellE>sinuadas</span>, menores de <st1:metricconverter ProductID="1 cm" w:st="on">1 cm</st1:metricconverter> de ancho, nervaduras inconspicuas, glabras. Anteras no linear-sigmoides. Estilo desarrollado mayor de <st1:metricconverter ProductID="2 mm" w:st="on">2 <span  class=SpellE>mm</span></st1:metricconverter> de <span class=GramE>largo .</span> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . L. <span class=SpellE>rigida</span> </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Descripción de las especies de <span class=SpellE>Ludwigia</span> </span></b></p>      <p align="justify"><span class=SpellE><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></b></span><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> <span class=SpellE>affinis</span> (DC.) </b> <span class=SpellE>H.Hara</span>, J. <span class=SpellE>Jap</span>.  Bot. 28: 291. 1953.<b> (</b><a href="#Fig._1.">Fig. 1</a><b>) </b> </span></p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hierba erecta de <st1:metricconverter ProductID="30 cm" w:st="on">30 cm</st1:metricconverter> hasta <st1:metricconverter ProductID="1,5 m" w:st="on">1,5 m</st1:metricconverter> de alto. Tallo angulado, pubescente principalmente en las ramas jóvenes. Hojas ovado-elípticas hasta oblongo-elípticas o <span class=SpellE>subovadas</span>, <span class=SpellE>subsésiles</span>, pubescentes por ambas caras. Flores axilares, solitarias; cáliz 5-6 sépalos pubescentes; corola 5 pétalos amarillos, <span class=SpellE>orbiculares</span> o <span class=SpellE>subovados</span>. Estambres 10; anteras globosas. Ovario 5 <span class=SpellE>locular</span>; estilo hasta <st1:metricconverter ProductID="2 mm" w:st="on">2 <span  class=SpellE>mm</span></st1:metricconverter> de largo; disco elevado; óvulos <span class=SpellE>uniseriados</span>. Fruto cápsula pubescente, terete, claviforme. Semillas <span class=SpellE>uniseriadas</span> en cada <span class=SpellE>lóculo</span>, rodeadas por el <span class=SpellE>endocarpo</span> persistente. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hábitat:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> en lugares despejados, pantanosos o saturados de humedad.</span></p>      <p align=center><b><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'><a name="Fig._1.">Fig. 1.</a> </span></b><span class=SpellE><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></i></span><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> <span class=SpellE>affinis</span></span></i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>.</span></p>      <p align=center><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'> <img border=0 id="_x0000_i1025" src=/img/fbpe/abv/v33n2/art08fig1.jpg></span></p>      
<p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Distribución:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> Bolivia, Brasil, Centro América, Colombia, México, Perú y Trinidad. En Venezuela en los estados Amazonas, Apure, Bolívar, Carabobo, Delta Amacuro, Lara, Mérida, Miranda, Monagas, Portuguesa, Táchira, Yaracuy y Zulia. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Material examinado:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> Monagas: Laguna Grande al sur de Maturín, municipio Maturín, <st1:metricconverter ProductID="45 m" w:st="on">45  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 19/02/77, L. Cumana, P. Cabeza &amp; J. Rondón 775; Laguna Grande al sur de Maturín, municipio Maturín, <st1:metricconverter ProductID="45 m" w:st="on">45 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 10/08/76, L. Cumana P. Cabeza &amp; J. Rondón 826. </span></p>      <p align="justify"><span class=SpellE><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></b></span><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> <span class=SpellE>decurrens</span> Walter, </span></b><span class=SpellE><span style='font-size:10.0pt;font-family: Verdana'>Fl</span></span><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>. Carol. 89. 1788. (<a href="#Fig._2._">Fig. 2</a>) </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hierba erecta de <st1:metricconverter ProductID="20 a" w:st="on">20 a</st1:metricconverter> <st1:metricconverter ProductID="30 cm" w:st="on">30 cm</st1:metricconverter> de alto. Tallo 4-angulado-alado desde las bases foliares decurrentes, lustroso, glabro. Hojas <span class=SpellE>oblanceoladas</span>, decurrentes, <span class=SpellE>sésiles</span> o <span class=SpellE>subsésiles</span>, glabras, diminutamente ciliadas. Flores solitarias, axilares; cáliz 4 sépalos, glabros; corola 4 pétalos amarillos, <span class=SpellE>suborbiculares</span> hasta <span class=SpellE>obovados</span>. Estambres 8; anteras linear-sigmoides. Ovario 4-<span class=SpellE>locular</span>; óvulos <span class=SpellE>pluriseriados</span>. Fruto cápsula glabra, 4-angulada, alada. Semillas <span class=SpellE>pluriseriadas</span> en cada <span class=SpellE>lóculo</span>, no rodeadas por el <span class=SpellE>endocarpo</span> persistente. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hábitat: </span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>en zonas anegadizas, al borde de quebradas y bosques ribereños despejados. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Distribución:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> Argentina, Bolivia, Centro América, México, Paraguay, Perú y Sur de Estados Unidos, también en África y Madagascar. En Venezuela en Amazonas, Apure, Aragua, Barinas, Bolívar, Carabobo, Cojedes, Delta Amacuro, Guárico, Monagas, Portuguesa, Sucre, Táchira y Zulia. </span></p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Material examinado: </span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Monagas: Laguna Grande al sur de Maturín, municipio Maturín, <st1:metricconverter ProductID="45 m" w:st="on">45  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 19/02/77, L. Cumana, P. Cabeza &amp; J. Rondón 777. Sucre: aliviadero Puerto de <st1:PersonName ProductID="la Madera" w:st="on">la Madera</st1:PersonName>, <span class=SpellE>Cumaná</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="10 m" w:st="on">10  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 10/08/76, L. Cumana &amp; P. Cabeza 750; Los Bordones al oeste de <span class=SpellE>Cumaná</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="5 m" w:st="on">5  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 10/02/76, L. Cumana &amp; P. Cabeza 756; aliviadero Puerto de <st1:PersonName ProductID="la Madera" w:st="on">la Madera</st1:PersonName>, <span class=SpellE>Cumaná</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="10 m" w:st="on">10  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 06/06/83, L. Cumana 1759a. </span></p>      <p align="justify"><span class=SpellE><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></b></span><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> erecta (</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>L.) <span class=SpellE>H.Hara</span>, J. <span class=SpellE>Jap</span>. Bot. 28: 292. 1953. (<a href="#Fig._3._">Fig. 3</a>) </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hierba erecta de <st1:metricconverter ProductID="30 cm" w:st="on">30 cm</st1:metricconverter> hasta <st1:metricconverter ProductID="2 m" w:st="on">2 m</st1:metricconverter> de alto. Tallo <span class=SpellE>subangulado</span>, rojizo lustroso en las ramas jóvenes. Hojas linear-lanceoladas, pecioladas o <span class=SpellE>subsésiles</span>, membranáceas, glabras por ambas caras, diminutamente pilosas en el margen y nervaduras en el envés. Flores axilares, solitarias; cáliz 4 sépalos, <span class=SpellE>glabrescentes</span> hasta <span class=SpellE>subescabriúsculos</span>; corola 4 pétalos amarillos, <span class=SpellE>oblanceolados</span> u ovados, agudos. Estambres 8; anteras elípticas. Ovario 4-<span class=SpellE>locular</span>; óvulos <span class=SpellE>pluriseriados</span>. Fruto cápsula <span class=SpellE>escabriúscula</span>, 4-angulada. Semillas <span class=SpellE>pluriseriadas</span>, no rodeadas por el <span class=SpellE>endocarpo</span> persistente.</span></p>      <p align=center><b><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'><a name="Fig._2._">Fig. 2. </a> </span></b><span class=SpellE><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></i></span><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> <span class=SpellE>decurrens</span></span></i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>.</span></p>      <p align=center><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'> <img border=0 id="_x0000_i1026" src=/img/fbpe/abv/v33n2/art08fig2.jpg></span></p>      
<p align=center><b><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'><a name="Fig._3._">Fig. 3. </a> </span></b><span class=SpellE><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></i></span><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> erecta</span></i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>.</span></p>      <p align=center><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'> <img border=0 id="_x0000_i1027" src=/img/fbpe/abv/v33n2/art08fig3.jpg></span></p>      
<p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hábitat:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> a orillas de canales de riego o de drenajes, en áreas despejadas saturadas de humedad. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Distribución:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> Argentina, Centro América, México, Paraguay y Perú, además en África y Madagascar. En Venezuela en Amazonas, Anzoátegui, Apure, Aragua, Bolívar, Carabobo, Cojedes, Delta Amacuro, Distrito Federal, Falcón, Guárico, Lara, Miranda, Nueva Esparta, Sucre, Táchira, Trujillo, Yaracuy y Zulia. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Material examinado: </span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Anzoátegui: <span class=SpellE>Naricual</span>, Las Minas, cerca de Barcelona, municipio Simón Bolívar, <st1:metricconverter ProductID="25 m" w:st="on">25 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 14/09/94, L. Cumana &amp; J. <span class=SpellE>Cova</span> 5938. Nueva Esparta: Península de <span class=SpellE>Macanao</span>, municipio Península de <span class=SpellE>Macanao</span>, <st1:metricconverter ProductID="5 m" w:st="on">5  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 30/09/85, F. Cervigón 14. Sucre: aliviadero Puerto de <st1:PersonName ProductID="la Madera" w:st="on">la  Madera</st1:PersonName>, <span class=SpellE>Cumaná</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="10 m" w:st="on">10 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 28/08/72, L. Cumana 616; Los Bordones al oeste de <span class=SpellE>Cumaná</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="5 m" w:st="on">5 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 09/09/76, L. Cumana 746; aliviadero Puerto de <st1:PersonName ProductID="la Madera" w:st="on">la Madera</st1:PersonName>, <span class=SpellE>Cumaná</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="10 m" w:st="on">10  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 10/09/76, L. Cumana 748. </span></p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><span class=SpellE><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></b></span><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> <span class=SpellE>helminthorrhiza</span></span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> (Mart.) <span class=SpellE>H.Hara</span>, J. <span class=SpellE>Jap</span>. Bot. 28: 292. 1953. (<a href="#Fig._4._">Fig. 4</a>) </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hierba decumbente, tendida, flotante en la superficie del agua. Tallo terete, glabro, lustroso, rojizo, parcialmente sumergido, enraizado en los nudos, algunas raíces conspicuamente infladas, blancas, esponjosas, digitadas (<span class=SpellE>neumatóforos</span>). Hojas <span class=SpellE>suborbicular</span>-oblongas, pecioladas, glabras, rojizas hacia el margen. Flores axilares, solitarias; cáliz 5 sépalos, algunas veces 4, glabros con pelos dispersos en el margen; corola 5 pétalos blancos, amarillos en la base, oblongo-<span class=SpellE>obovados</span>. Estambres 10; anteras oblongo-elípticas. Ovario 5-<span class=SpellE>locular</span>, óvulos <span class=SpellE>uniseriados</span>. Fruto cápsula <span class=SpellE>glabrescente</span>, terete, algo encorvada, 8-10-<span class=SpellE>costulada</span>. Semillas <span class=SpellE>uniseriadas</span> en cada <span class=SpellE>lóculo</span>, rodeadas por el <span class=SpellE>endocarpo</span> persistente. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hábitat:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> en lagunas temporales y perennes flotando prolíficamente en la superficie del agua. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Distribución:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> Brasil, Centro América, México, Paraguay y Perú. En Venezuela en Amazonas, Anzoátegui, Apure, Aragua, Barinas, Bolívar, Carabobo, Delta Amacuro, Distrito Federal, Guárico, Mérida, Miranda, Portuguesa, Yaracuy y Zulia. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Material examinado:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> Anzoátegui: Los Potocos, lagunas al borde de la carretera nacional Barcelona-Caracas, municipio Simón Bolívar, <st1:metricconverter ProductID="5 m" w:st="on">5 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 17/07/93, L. Cumana &amp; A. de <span class=SpellE>Grafe</span> 5533.</span></p>      <p align=center><b><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'><a name="Fig._4._">Fig. 4. </a> </span></b><span class=SpellE><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></i></span><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> <span class=SpellE>helminthorrhiza</span></span></i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>.</span></p>      <p align=center><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'> <img border=0 id="_x0000_i1028" src=/img/fbpe/abv/v33n2/art08fig4.jpg></span></p>      
<p align="justify"><span class=SpellE><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></b></span><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> <span class=SpellE>hyssopifolia</span> </span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>(<span class=SpellE>G.Don</span>.) <span class=SpellE>Exell</span>, <span class=SpellE>Garcia</span> de Orta 5: 471. 1957. (<a href="#Fig._5.">Fig. 5</a>) </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hierba erecta de <st1:metricconverter ProductID="20 a" w:st="on">20 a</st1:metricconverter> <st1:metricconverter ProductID="40 cm" w:st="on">40 cm</st1:metricconverter> de alto. Tallo angulado hasta <span class=SpellE>subalado</span> en ramas jóvenes, glabro. Hojas elíptico-lanceoladas hasta linear-lanceoladas, <span class=SpellE>subsésiles</span>, glabras, diminutamente pilosas en el margen y nervaduras en el envés. Flores axilares, solitarias; cáliz 4 sépalos glabros; corola 4 pétalos, amarillos, elípticos. Estambres 8; anteras globosas. Ovario 4-<span class=SpellE>locular</span>, óvulos <span class=SpellE>uniseriados</span> hacia la base, <span class=SpellE>pluriseriados</span> hacia el ápice. Fruto cápsula glabra, terete, claviforme. Semillas inferiores <span class=SpellE>uniseriadas</span> en cada <span class=SpellE>lóculo</span>, rodeadas por el <span class=SpellE>endocarpo</span> persistente, las superiores <span class=SpellE>pluriseriadas</span>, libres. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hábitat: </span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>riberas de ríos y quebradas, lagunas y zonas saturadas de humedad, anegadizas. </span></p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Distribución: </span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Bolivia, Centro América, Colombia, Ecuador, islas del Caribe, México y Perú, también en África, China y Sri Lanka. En Venezuela en Amazonas, Anzoátegui, Apure, Barinas, Bolívar, Cojedes, Delta Amacuro, Falcón, Guárico, Lara, Mérida, Miranda, Monagas, Nueva Esparta, Portuguesa, Sucre, Táchira, Yaracuy y Zulia. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Material examinado:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> Anzoátegui: Boca de <span class=SpellE>Uchire</span>, lagunas al borde de la carretera nacional, municipio San Juan de Capistrano, <st1:metricconverter ProductID="5 m" w:st="on">5  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 08/02/76, L. Cumana 739; <span class=SpellE>Naricual</span>, las Minas, cerca de Barcelona, municipio Simón Bolívar, <st1:metricconverter ProductID="25 m" w:st="on">25 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 19/04/94, L. Cumana &amp; J. <span class=SpellE>Cova</span> 5936. Monagas: Barrancas, al sur de Temblador, riberas del río Orinoco, municipio Juan Antonio Sotillo, <st1:metricconverter ProductID="5 m" w:st="on">5  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 11/11/77, L. Cumana 820. Sucre: <span class=SpellE>Muchurapo</span>, Parque Nacional <span class=SpellE>Mochima</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="180 m" w:st="on">180 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 19/04/72, L. Cumana 567. </span></p>      <p align="justify"><span class=SpellE><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></b></span><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> <span class=SpellE>leptocarpa</span> </span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>(<span class=SpellE>Nutt</span>.) <span class=SpellE>H.Hara</span>, J. <span class=SpellE>Jap</span>. Bot. 28: 292. 1953. (<a href="#Fig._6.">Fig. 6</a>) </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hierba erecta de <st1:metricconverter ProductID="30 a" w:st="on">30 a</st1:metricconverter> <st1:metricconverter ProductID="190 cm" w:st="on">190 cm</st1:metricconverter> de alto. Tallo terete, pubescente hasta <span class=SpellE>vilosopubescente</span>. Hojas lanceoladas hasta linear-lanceoladas, <span class=SpellE>subsésiles</span>, <span class=SpellE>glabrescentes</span> por el haz, pilosas por el envés, principalmente en las nervaduras. Flores solitarias, axilares; cáliz 5-6 sépalos pubescentes; corola 5 pétalos amarillos, <span class=SpellE>suborbiculares</span>. Estambres 10; anteras oblongo-elípticas. Ovario 5-<span class=SpellE>locular</span>; estilo mayor de <st1:metricconverter ProductID="2 mm" w:st="on">2 <span  class=SpellE>mm</span></st1:metricconverter> de largo; disco comprimido; óvulos <span class=SpellE>uniseriados</span>. Fruto cápsula pubescente, terete, claviforme. Semillas <span class=SpellE>uniseriadas</span> en cada <span class=SpellE>lóculo</span>, rodeadas por el <span class=SpellE>endocarpo</span> persistente. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hábitat:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> a orillas de lagunas y riberas de ríos y quebradas, en áreas despejadas saturadas de humedad.</span></p>      <p align=center><b><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'><a name="Fig._5.">Fig. 5.</a> </span></b><span class=SpellE><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></i></span><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> <span class=SpellE>hyssopifolia</span></span></i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>.</span></p>      <p align=center><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'> <img border=0 id="_x0000_i1029" src=/img/fbpe/abv/v33n2/art08fig5.jpg></span></p>      
<p align=center><b><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'><a name="Fig._6.">Fig. 6.</a> </span></b><span class=SpellE><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></i></span><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> <span class=SpellE>leptocarpa</span></span></i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>.</span></p>      <p align=center><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'> <img border=0 id="_x0000_i1030" src=/img/fbpe/abv/v33n2/art08fig6.jpg></span></p>      
<p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Distribución: </span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Argentina, Bolivia, Brasil, Centro América, Colombia, islas caribeñas, México, Paraguay, Sur de Estados Unidos y Uruguay, también en África. En Venezuela en Amazonas, Anzoátegui, Apure, Barinas, Bolívar, Cojedes, Delta Amacuro, Guárico, Miranda, Monagas, Nueva Esparta, Sucre, Táchira, Yaracuy y Zulia. </span></p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Material examinado:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> Anzoátegui: Morichal Agua Clarita, <span class=SpellE>Pariaguán</span>, municipio Francisco de Miranda, <st1:metricconverter ProductID="230 m" w:st="on">230 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 06/03/85, V. Figueroa 85. Monagas: Laguna Grande, al sur de Maturín, municipio Maturín, <st1:metricconverter ProductID="45 m" w:st="on">45 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 28/08/78, L. Cumana, P. Cabeza &amp; J. Rondón 876. Sucre: Lagunas de Santa <span class=SpellE>Fé</span>, Parque Nacional <span class=SpellE>Mochima</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="5 m" w:st="on">5 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 22/02/77, L. Cumana 807. </span></p>      <p align="justify"><span class=SpellE><b><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></i></b></span><b><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> nervosa </span></i></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>(<span class=SpellE>Poir</span>.) <span class=SpellE>H.Hara</span>, J. <span class=SpellE>Jap</span>. Bot. 28: 293. 1953. (<a href="#Fig._7._">Fig. 7</a>) </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hierba erecta de <st1:metricconverter ProductID="1 a" w:st="on">1 a</st1:metricconverter> <st1:metricconverter ProductID="2,5 m" w:st="on">2,5 m</st1:metricconverter> de alto. Tallo <span class=SpellE>subangulado</span>, diminutamente piloso en las ramas jóvenes. Hojas elípticas hasta oblongo-ovadas u oblongo-lanceoladas, <span class=SpellE>subsésiles</span>, <span class=SpellE>glabrescentes</span>, con las nervaduras variadamente pubescentes en el envés, coriáceas, ligeramente <span class=SpellE>sinuadas</span>, en promedio mayores de <st1:metricconverter ProductID="1 cm" w:st="on">1 cm</st1:metricconverter> de ancho. Flores solitarias, axilares, excepcionalmente agrupadas hacia el ápice de ramas laterales; cáliz 4 sépalos, <span class=SpellE>glabrescente</span>; corola 4 pétalos amarillos, <span class=SpellE>obovados</span> o <span class=SpellE>suborbiculares</span>. Estambres 8; anteras linear-sigmoides. Ovario 4-<span class=SpellE>locular</span>, estilo de <st1:metricconverter ProductID="2 mm" w:st="on">2 <span class=SpellE>mm</span></st1:metricconverter> o menos de largo, disco elevado hasta <st1:metricconverter ProductID="2 mm" w:st="on">2 <span class=SpellE>mm</span></st1:metricconverter> de alto, óvulos <span class=SpellE>pluriseriados</span>. Fruto cápsula <span class=SpellE>glabrescente</span>, 4-angulada. Semillas <span class=SpellE>pluriseriadas</span> en cada <span class=SpellE>lóculo</span>, no rodeadas por el <span class=SpellE>endocarpo</span> persistente. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hábitat:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> en área de influencia de lagunas perennes, en lugares despejados saturados de humedad. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Distribución:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> Argentina, Brasil, Centro América, Colombia, Paraguay y Perú. En Venezuela en Amazonas, Anzoátegui, Apure, Bolívar, Carabobo, Cojedes, Guárico, Miranda, Monagas, Sucre, Táchira y Zulia. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Material examinado: </span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Monagas: Laguna Grande, al sur de Maturín, municipio Maturín, <st1:metricconverter ProductID="45 m" w:st="on">45  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 19/02/77, L. Cumana, P. Cabeza &amp; J. Rondón 773. </span></p>      <p align="justify"><span class=SpellE><span class=GramE><b><span lang=EN-US style='font-size: 10.0pt;font-family:Verdana;mso-ansi-language:EN-US'>Ludwigia</span></b></span></span><span class=GramE><b><span lang=EN-US style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana; mso-ansi-language:EN-US'> <span class=SpellE>octovalvis</span> (<span class=SpellE>Jacq</span>.)</span></b></span><b><span lang=EN-US style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana;mso-ansi-language:EN-US'> </span></b><span class=SpellE><span lang=EN-US style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana; mso-ansi-language:EN-US'>P.H.Raven</span></span><span lang=EN-US style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana;mso-ansi-language:EN-US'>, <st1:place w:st="on">Kew</st1:place> Bull. <span class=GramE>15: 476.</span> </span><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>1962. (<a href="#Fig._8._">Fig. 8</a>) </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hierba erecta de <st1:metricconverter ProductID="40 a" w:st="on">40 a</st1:metricconverter> <st1:metricconverter ProductID="90 cm" w:st="on">90 cm</st1:metricconverter> de alto. Tallo terete, <span class=SpellE>glabrescente</span> hasta variadamente piloso en las ramas jóvenes. Hojas oblongo-lanceoladas, <span class=SpellE>subsésiles</span>, ligeramente pilosas. Flores solitarias, axilares; cáliz 4 sépalos variadamente pilosos; corola 4 pétalos amarillos, cuneado-<span class=SpellE>obovados</span>. Estambres 8; anteras oblongas. Ovario <span class=SpellE>subterete</span>, 8-<span class=SpellE>costulado</span>, óvulos <span class=SpellE>multiseriados</span>. Fruto cápsula variadamente pilosa, terete, claviforme, 8-<span class=SpellE>costulada</span>-angulada. Semillas <span class=SpellE>pluriseriadas</span> en cada <span class=SpellE>lóculo</span>, no rodeadas por el <span class=SpellE>endocarpo</span> persistente. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hábitat:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> en lagunas temporales o perennes, en riberas de ríos, quebradas y canales, común como maleza en zonas alteradas saturadas de humedad. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Distribución:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> Argentina, Brasil, Centro América, Chile, Colombia, Ecuador, islas caribeñas, México, Paraguay, Perú y Sur de Estados Unidos, también en Asía, África y Madagascar. En Venezuela en Amazonas, Anzoátegui, Apure, Aragua, Barinas, Bolívar, Carabobo, Cojedes, Delta Amacuro, Distrito Federal, Guárico, Lara, Mérida, Miranda, Monagas, Nueva Esparta, Portuguesa, Sucre, Táchira, Trujillo, Yaracuy y Zulia. </span></p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Material examinado: </span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Anzoátegui: Campus Universitario UDO, municipio Juan Antonio Sotillo, <st1:metricconverter ProductID="10 m" w:st="on">10 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span> 07/08/91, M. Zabala 26. Monagas: Laguna Grande, al sur de Maturín, municipio Maturín, <st1:metricconverter ProductID="45 m" w:st="on">45 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 19/02/77, L. Cumana, P. Cabeza &amp; J. Rondón 777a; alrededores de <st1:PersonName ProductID="la Cueva El" w:st="on">la Cueva El</st1:PersonName> Guácharo, municipio Caripe, <st1:metricconverter ProductID="1260 m" w:st="on">1260 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 28/07/70, K. <span class=SpellE>Bhat</span> 340; <span class=SpellE>Mosu</span>, municipio Simón Bolívar, <st1:metricconverter ProductID="45 m" w:st="on">45 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 27/08/85, A. Cañizares 81; Caripito, municipio Simón Bolívar, <st1:metricconverter ProductID="43 m" w:st="on">43 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 27/09/85, A. Cañizares 84. Sucre: <span class=SpellE>Campoma</span>, municipio Ribero, <st1:metricconverter ProductID="18 m" w:st="on">18 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 11/12/00, E. Velásquez 71; <span class=SpellE>Cocollar</span>, municipio Montes, <st1:metricconverter ProductID="980 m" w:st="on">980 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 05/02/85, L. Cumana 2656; El Balcón, <span class=SpellE>Macuro</span>, municipio Valdez, <st1:metricconverter ProductID="50 m" w:st="on">50 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 13/12/91, M. Sanabria, R. González, R. Delgado &amp; L. Cumana 654; <span class=SpellE>Guaripa</span>, vía <span class=SpellE>Cumanacoa</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="45 m" w:st="on">45 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 09/04/71, L. Cumana 281; <span class=SpellE>Macuro</span>, municipio <span class=SpellE>Valdéz</span>, <st1:metricconverter ProductID="15 m" w:st="on">15 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 09/11/91, M. Sanabria, R. González, R. Delgado &amp; L. Cumana 603; río <span class=SpellE>Cocollar</span>, municipio Montes, <st1:metricconverter ProductID="800 m" w:st="on">800 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 01/05/83, L. Cumana 1616; San Juan <span class=SpellE>Macarapana</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="35 m" w:st="on">35  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 21/07/66, A. Torres 1889; San Juan <span class=SpellE>Macarapana</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="35 m" w:st="on">35 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 19/07/66, A. Torres 1881; <span class=SpellE>Taguapire</span>, península de Araya, municipio Cruz Salmerón Acosta, <st1:metricconverter ProductID="10 m" w:st="on">10 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 24/11/88, L. Cumana &amp; P. Cabeza 3051; quebrada <span class=SpellE>Manacal</span>, municipio Arismendi, <st1:metricconverter ProductID="300 m" w:st="on">300 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 19/04/90, L. Cumana, R. Delgado &amp; J. Véliz 3873; El <span class=SpellE>Tacal</span>, Parque Nacional <span class=SpellE>Mochima</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="45 m" w:st="on">45  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 17/03/94, N. Ortega &amp; N. Media 78; <span class=SpellE>Caigüire</span>, <span class=SpellE>Cumaná</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="5 m" w:st="on">5  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 10/05/92, N. Antón 07; aliviadero Puerto de <st1:PersonName ProductID="la Madera" w:st="on">la Madera</st1:PersonName>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="10 m" w:st="on">10  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 10/09/76, L. Cumana 747; <span class=SpellE>Guaripa</span>, vía <span class=SpellE>Cumanacoa</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="45 m" w:st="on">45  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 07/03/70, L. Cumana 52; <span class=SpellE>Sabilar</span>, <span class=SpellE>Cumaná</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="10 m" w:st="on">10 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 19/01/70, L. Cumana 02; Cantarrana, <span class=SpellE>Cumaná</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="15 m" w:st="on">15 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 02/03/96, I. Ramírez 03; San Juan de <span class=SpellE>Macarapana</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="35 m" w:st="on">35  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 07/09/91, E. Figueroa 14; El <span class=SpellE>Tacal</span>, Parque Nacional <span class=SpellE>Mochima</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="45 m" w:st="on">45  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 03/11/90, A. Rodríguez 13; <span class=SpellE>Cocollar</span>-Mapurite, municipio Montes, <st1:metricconverter ProductID="800 m" w:st="on">800 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 05/06/93, L. Cumana &amp; J. <span class=SpellE>Cova</span> 5495.</span></p>      <p align=center><b><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'><a name="Fig._7._">Fig. 7. </a> <span class=SpellE>Ludwigia</span> nervosa.</span></b></p>      <p align=center><b><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'> <img border=0 id="_x0000_i1031" src=/img/fbpe/abv/v33n2/art08fig7.jpg></span></b></p>      
<p align="center"><b><a name="Fig._8._"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>&nbsp;</span><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'>Fig. 8. </span></a><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'> <span class=SpellE><i>Ludwigia</i></span><i> <span class=SpellE>octovalvis</span></i>.</span></b></p>      <p align=center> <img border=0 id="_x0000_i1032" src=/img/fbpe/abv/v33n2/art08fig8.jpg></p>      
<p align="justify"><span class=SpellE><b><span lang=EN-US style='font-size:10.0pt;font-family: Verdana;mso-ansi-language:EN-US'>Ludwigia</span></b></span><b><span lang=EN-US style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana;mso-ansi-language:EN-US'> <span class=SpellE>peploides</span> </span></b><span lang=EN-US style='font-size: 10.0pt;font-family:Verdana;mso-ansi-language:EN-US'>(<span class=SpellE>Kunth</span>) <span class=SpellE>P.H.Raven</span>, <span class=SpellE>Reinwardtia</span> 6: 393. </span><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>1964. (<a href="#Fig._9._">Fig. 9</a>) </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hierba decumbente, flotante, tendida en la superficie del agua, algunas ramas irguiéndose hasta <st1:metricconverter ProductID="20 cm" w:st="on">20 cm</st1:metricconverter>. Tallo terete, glabro, <span class=SpellE>subsuculento</span>, parcialmente sumergido, algunas veces rojizo, enraizado en los nudos. Hojas <span class=SpellE>obovoides</span> u oblongo- <span class=SpellE>obovoide</span>, pecioladas, atenuadas, enteras, glabras. Flores solitarias, axilares; cáliz 5 sépalos glabros; corola 5 pétalos amarillos, <span class=SpellE>suborbiculares</span> u oblongos. Estambres 10; anteras oblongo-elípticas u oblongo-ovoides. Ovario 5-<span class=SpellE>locular</span>, óvulos <span class=SpellE>uniseriados</span>. Fruto cápsula, glabra, terete, sinuosa, claviforme. Semillas <span class=SpellE>uniseriadas</span> en cada <span class=SpellE>lóculo</span>, rodeadas por el <span class=SpellE>endocarpo</span> persistente. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hábitat:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> en lagunas temporales o perennes flotando prolíficamente cubriendo la superficie del agua, enraizada en las zonas periféricas. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Distribución: </span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Bolivia, Brasil, Centro América, Colombia, Ecuador, islas del Caribe, México, Paraguay, Perú y Sur de Estados Unidos. En Venezuela en Apure, Anzoátegui, Aragua, Barinas, Carabobo, Cojedes, Distrito Federal, Guárico, Mérida, Miranda, Monagas, Portuguesa, Sucre, Trujillo, Yaracuy y Zulia. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Material examinado:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> Anzoátegui: Boca de <span class=SpellE>Uchire</span>, municipio San Juan de Capistrano, <st1:metricconverter ProductID="5 m" w:st="on">5 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 08/02/76, L. Cumana 740; Boca de <span class=SpellE>Uchire</span>, municipio San Juan de Capistrano, <st1:metricconverter ProductID="5 m" w:st="on">5 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 20/05/83, L. Cumana 1227. Sucre: Cruz de <st1:PersonName ProductID="la Unión" w:st="on">la Unión</st1:PersonName>, <span class=SpellE>Cumaná</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="30 m" w:st="on">30  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 22/09/04, L. Cumana 6930. </span></p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><span class=SpellE><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></b></span><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> peruviana</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> (L.) <span class=SpellE>H.Hara</span>, J. <span class=SpellE>Jap</span>. Bot. 28: 293. 1953. (<a href="#Fig._10._">Fig. 10</a>) </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hierba erecta de <st1:metricconverter ProductID="40 cm" w:st="on">40 cm</st1:metricconverter> hasta <st1:metricconverter ProductID="2 m" w:st="on">2 m</st1:metricconverter> de alto. Tallo terete, pubescente hasta <span class=SpellE>viloso</span>-pubescente, <span class=SpellE>ferrugíneo</span>, principalmente en las ramas jóvenes. Hojas <span class=SpellE>oblanceoladas</span> u ovadas, <span class=SpellE>subsésiles</span>, ligeramente <span class=SpellE>sinuadas</span>, pubescentes principalmente en el envés. Flores axilares, solitarias; cáliz 4 sépalos, excepcionalmente 5, pubescentes; corola 4 pétalos amarillos, excepcionalmente 5, <span class=SpellE>suborbiculares</span>. Estambres 8; anteras oblongo-elípticas. Ovario 4-<span class=SpellE>locular</span>, óvulos <span class=SpellE>pluriseriados</span>. Fruto cápsula pubescente, 4-angulada. Semillas <span class=SpellE>pluriseriadas</span> en cada <span class=SpellE>lóculo</span>, no rodeadas por el <span class=SpellE>endocarpo</span> persistente. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hábitat: </span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>a orillas de ríos, quebradas, canales de irrigación, generalmente en lugares bien iluminados. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Distribución: </span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Brasil, Centro América, Colombia, islas caribeñas, México, Paraguay, Perú, Sur de estados Unidos y Uruguay. En Venezuela en Anzoátegui, Apure, Aragua, Bolívar, Carabobo, Distrito Federal, Guárico, Lara, Mérida, Miranda, Monagas, Sucre, Táchira, Trujillo, Yaracuy y Zulia.</span></p>      <p align=center><b><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'><a name="Fig._9._">Fig. 9. </a> </span></b><span class=SpellE><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></i></span><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> <span class=SpellE>peploides</span></span></i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>.</span></p>      <p align=center><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'> <img border=0 id="_x0000_i1033" src=/img/fbpe/abv/v33n2/art08fig9.jpg></span></p>      
<p align=center><b><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'><a name="Fig._10._">Fig. 10. </a> </span></b><span class=SpellE><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></i></span><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> peruviana</span></i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>.</span></p>      <p align=center><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'> <img border=0 id="_x0000_i1034" src=/img/fbpe/abv/v33n2/art08fig10.jpg></span></p>      
<p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Material examinado: </span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Sucre: Barbacoa, Parque Nacional <span class=SpellE>Mochima</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="75 m" w:st="on">75 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 25/04/71, L. Cumana 292; <span class=SpellE>Guaripa</span>, vía <span class=SpellE>Cumanacoa</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="45 m" w:st="on">45 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 03/04/71, L. Cumana 260; <span class=SpellE>Guaripa</span>, vía <span class=SpellE>Cumanacoa</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="40 m" w:st="on">40 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 22/05/71, L. Cumana 380; Santa <span class=SpellE>Fé</span>, Parque Nacional <span class=SpellE>Mochima</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="10 m" w:st="on">10 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 13/02/77, L. Cumana 765; río <span class=SpellE>Tototucual</span>-El Guamal, municipio Montes, <st1:metricconverter ProductID="1300 m" w:st="on">1300 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 03/08/93, L. Cumana, J. <span class=SpellE>Cova</span>, C. <span class=SpellE>Torrens</span>, J. Figueroa &amp; L. Maza 5654; Tres picos, <span class=SpellE>Cumaná</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="10 m" w:st="on">10 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 12/06/99, L. Cumana &amp; L. Maza 6540; San Juan <span class=SpellE>Macarapana</span>-<span class=SpellE>Cancamure</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="35 m" w:st="on">35 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 21/07/66, A. Torres 1890; San Juan <span class=SpellE>Macarapana</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="35 m" w:st="on">35  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 19/05/90, C. <span class=SpellE>Viñoles</span> 11; Monte Bonito, <span class=SpellE>Cocollar</span>, municipio Montes, <st1:metricconverter ProductID="800 m" w:st="on">800 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 04/09/91, I. Astudillo 01; El <span class=SpellE>Tacal</span>, Parque Nacional <span class=SpellE>Mochima</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="45 m" w:st="on">45  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 13/03/90, I. Mata 01; río Brito, vía <span class=SpellE>Cumanacoa</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="150 m" w:st="on">150 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 18/03/90, N. Lanza 06; San Juan <span class=SpellE>Macarapana</span>, municipio Antonio José de Sucre, 09/05/90, R. <span class=SpellE>Marval</span> 14; río Brito, vía <span class=SpellE>Cumanacoa</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="35 m" w:st="on">35  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 20/04/90, N. Pitre 02; San Juan <span class=SpellE>Macarapana</span>, municipio Antonio José de Sucre, <st1:metricconverter ProductID="35 m" w:st="on">35 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 31/09/91, M. Fernández 09. </span></p>      <p align="justify"><span class=SpellE><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></b></span><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> <span class=SpellE>rigida</span> </span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>(<span class=SpellE>Miq</span>.) <span class=SpellE>Sandwith</span>, Kew Bull. 19: 197. 1965. (<a href="#Fig._11.">Fig. 11</a>) </span></p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hierba erecta de hasta <st1:metricconverter ProductID="2 m" w:st="on">2 m</st1:metricconverter> de alto. Tallo terete o <span class=SpellE>pluriangulado</span> en ramas jóvenes, glabro hasta ligeramente <span class=SpellE>puberulentas</span> o <span class=SpellE>subhirsutas</span>. Hojas oblongo-lanceoladas hasta lineares, enteras, <span class=SpellE>subsésiles</span>, coriáceas, glabras o con las nervaduras en el envés ligeramente pilosas, algo rojizas en el margen, menores de <st1:metricconverter ProductID="1 cm" w:st="on">1  cm</st1:metricconverter> de ancho, nervadura principal conspicua por el envés. Flores axilares, solitarias; cáliz 4 sépalos, glabros o <span class=SpellE>subhirsutos</span>; <span class=GramE>corola 4 pétalos amarillos hasta amarillo pálido blanquecino, orbicular <span class=SpellE>obovados</span></span>. Estambres 8; anteras oblongas. Ovario 4-<span class=SpellE>locular</span>, estilo mayor de <st1:metricconverter ProductID="2 mm" w:st="on">2 <span class=SpellE>mm</span></st1:metricconverter> de largo, disco comprimido, apenas elevado, óvulos <span class=SpellE>pluriseriados</span>. Fruto cápsula, 4-angulada, <span class=SpellE>obcónica</span> hasta <span class=SpellE>subterete</span>. Semillas <span class=SpellE>pluriseriadas</span> en cada <span class=SpellE>lóculo</span>, no rodeadas por el <span class=SpellE>endocarpo</span> persistente. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hábitat:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> al borde de lagunas perennes en suelos saturados de humedad. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Distribución:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> Bolivia, Brasil, Centro América, Colombia, Guyana y México. En Venezuela en Amazonas, Anzoátegui, Apure, Aragua, Barinas, Bolívar, Carabobo, Cojedes, Falcón, Guárico, Monagas, Portuguesa. Material examinado: Anzoátegui: Morichal Agua Clarita, municipio Francisco de Miranda, <st1:metricconverter ProductID="140 m" w:st="on">140 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 05/04/85, V. Figueroa 167. Monagas: Laguna Grande, cerca de Maturín, municipio Maturín, <st1:metricconverter ProductID="40 m" w:st="on">40 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 19/02/77, L. Cumana, P. Cabeza &amp; J. Rondón 773a.</span></p>      <p align=center><b><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'><a name="Fig._11.">Fig. 11.</a> </span></b><span class=SpellE><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></i></span><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> <span class=SpellE>rigida</span></span></i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>.</span></p>      <p align=center><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'> <img border=0 id="_x0000_i1035" src=/img/fbpe/abv/v33n2/art08fig11.jpg></span></p>      
<p align="justify"><span class=SpellE><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></b></span><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> <span class=SpellE>sedoides</span> </span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>(<span class=SpellE>Bonpl</span>.) <span class=SpellE>H.Hara</span>, J. <span class=SpellE>Jap</span>. Bot. 28: 294. 1953. (<a href="#Fig._12.">Fig. 12</a>) </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hierba decumbente, flotante, tendida en la superficie del agua. Tallo terete, rojizo, glabro, parcialmente sumergidos, enraizado en los nudos. Hojas <span class=SpellE>romboovadas</span>, <span class=SpellE>crenadas</span>-dentadas hacia la mitad superior, glabras, lustrosas por la haz, rojizas en el borde, glandular-punteadas, algo <span class=SpellE>estrigosas</span> por el envés, largamente pecioladas reunidas en roseta hacia el ápice de las ramas, tornándose rojizas con el tiempo, extendidas en la superficie del agua; pecíolos comprimidos, rojizos, ligeramente <span class=SpellE>estrigosos</span>. Flores axilares, solitarias; cáliz 4 sépalos, algunas veces 5, glabros; corola 4 pétalos, algunas veces 5, amarillos, redondeado-<span class=SpellE>obovados</span>. Estambres 8; anteras oblongo-elípticas. Ovario 4-<span class=SpellE>locular</span>, óvulos <span class=SpellE>pluriseriados</span>. Fruto cápsula glabra, 4-angulada. Semillas <span class=SpellE>pluriseriadas</span> en cada <span class=SpellE>lóculo</span>, no rodeadas por el <span class=SpellE>endocarpo</span> persistente. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hábitat: </span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>en lagunas temporales y perennes, arraigadas al sustrato, creciendo hacia el espejo de agua y entonces con el follaje flotante expandido en la superficie del agua. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Distribución:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> Argentina, Bolivia, Brasil, Centro América, Colombia, Ecuador, México y Sur de Estados Unidos. En Venezuela en Amazonas, Anzoátegui, Apure, Barinas, Bolívar, Cojedes, Falcón, Guárico, Monagas, Portuguesa, Táchira y Zulia. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Material examinado:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> Monagas: <span class=SpellE>Mapirito</span>, vía Temblador, al sur de Maturín, municipio Maturín, <st1:metricconverter ProductID="25 m" w:st="on">25 m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 18/02/78, L. Cumana 842a. </span></p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><span class=SpellE><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></b></span><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> <span class=SpellE>torulosa</span></span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> (<span class=SpellE>Arn</span>.) <span class=SpellE>H.Hara</span>, J. <span class=SpellE>Jap</span>. Bot. 28: 294. 1953. (<a href="#Fig._13.">Fig. 13</a>) </span></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Hierba erecta de <st1:metricconverter ProductID="20 a" w:st="on">20 a</st1:metricconverter> <st1:metricconverter ProductID="40 cm" w:st="on">40 cm</st1:metricconverter> de alto. Tallo glabro, algunas veces sumergido y enraizado e inflado hacia la base, <span class=SpellE>subangulado</span> o <span class=SpellE>sulcado</span> en las ramas jóvenes. Hojas <span class=SpellE>subsésiles</span>, glabras, linear-lanceoladas, atenuadas. Flores axilares, solitarias; cáliz 5 sépalos glabros; corola 5 pétalos blanquecinos, linear-lanceolados. Estambres 5; anteras oblongas. Ovario 5-<span class=SpellE>locular</span>, óvulos <span class=SpellE>uniseriados</span>. Fruto cápsula glabra, <span class=SpellE>subterete</span>, <span class=SpellE>torulosa</span>, leñosa. Semillas <span class=SpellE>uniseriadas</span> en cada <span class=SpellE>lóculo</span>, rodeadas por el <span class=SpellE>endocarpo</span> persistente. Hábitat: en suelos saturados de humedad o en medios totalmente acuáticos de lagunas perennes. </span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Distribución:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> Bolivia, Brasil, Centro América, Colombia, Guyana, Ecuador, México y Paraguay. En Venezuela en Bolívar, Delta Amacuro, Monagas y Zulia.</span></p>      <p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Material examinado:</span></b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> Monagas: Laguna Grande, cerca de Maturín, municipio Maturín, <st1:metricconverter ProductID="45 m" w:st="on">45  m</st1:metricconverter> <span class=SpellE>snm</span>, 19/02/77, L. Cumana, P. Cabeza &amp; J. Rondón 774.</span></p>      <p align=center><b><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'><a name="Fig._12.">Fig. 12.</a> </span></b><span class=SpellE><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></i></span><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> <span class=SpellE>sedoides</span></span></i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>.</span></p>      <p align=center><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'> <img border=0 id="_x0000_i1036" src=/img/fbpe/abv/v33n2/art08fig12.jpg></span></p>      
<p align=center><b><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'><a name="Fig._13.">Fig. 13.</a> </span></b><span class=SpellE><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Ludwigia</span></i></span><i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'> <span class=SpellE>torulosa</span></span></i><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>.</span></p>      <p align=center><span style='font-size:10.0pt; font-family:Verdana'> <img border=0 id="_x0000_i1037" src=/img/fbpe/abv/v33n2/art08fig13.jpg></span></p>      
<p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>AGRADECIMIENTOS </span></b></p>      <p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Al Consejo de Investigación del Núcleo de Sucre de <st1:PersonName ProductID="la Universidad" w:st="on">la Universidad</st1:PersonName> de Oriente por la subvención de los proyectos florísticos que se desarrollan en el Herbario IRBR. Por su amable atención, al personal de los herbarios: VEN, MY, MYF, PORT, CAR, EDIAGRO y UOJ. A Gilberto Morillo y <span class=SpellE>Paul</span> Berry, quienes gentilmente me facilitaron parte de la bibliografía especializada. A <span class=SpellE>Ivelise</span> G. de Franco por la revisión del manuscrito y a Carlos Leopardi por su ayuda en la digitalización de las imágenes. Mi particular agradecimiento a Peter H. Raven, especialista en la familia <span class=SpellE>Onagraceae</span>, por su valiosa ayuda en la determinación de las especies. </span></p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><b><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>BIBLIOGRAFÍA </span></b></p>      <!-- ref --><p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>1. Berry, P. 2007. Onagraceae. In: Duno de Stefano, R., G. Aymard &amp; O. Hubber (eds.). Catálogo anotado e ilustrado de la flora vascular de los Llanos de Venezuela, pp. 610-612. FUDENA, FEP, FIBV. Caracas. </span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=039151&pid=S0084-5906201000020000800001&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>2. Berry, P.E., P.C. Hoch, W.L. Wagner <span style='mso-spacerun:yes'> </span>&amp; E.M. Zardini. </span><span lang=EN-US style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana;mso-ansi-language:EN-US'>2008. <span class=SpellE>Onagraceae</span>. In: <span class=SpellE>Hokche</span>, O., P. Berry &amp; O. Huber (<span class=GramE>eds</span>.). </span><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Nuevo catálogo de la flora vascular de Venezuela, pp. 536-538. Fundación Instituto Botánico de Venezuela Dr. Tobías <span class=SpellE>Lasser</span>. Caracas. </span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=039152&pid=S0084-5906201000020000800002&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>3. Cumana, L. 2008. Plantas vasculares del Parque Nacional <span class=SpellE>Mochima</span>, estados Anzoátegui y Sucre, Venezuela. Ernstia 18 ( 2): 107-164. </span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=039153&pid=S0084-5906201000020000800003&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>4. Díaz, W. &amp; <span style='mso-spacerun:yes'> </span>J. Rosales. &nbsp; 2006. Análisis florístico y descripción de la vegetación inundable de <span class=SpellE>várzeas</span> <span class=SpellE>orinoquenses</span> en el bajo río Orinoco, Venezuela. Acta Bot. Venez. (29) 1: 14-26. </span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=039154&pid=S0084-5906201000020000800004&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>5. Díaz, W. &amp; F. Delascio-Chitty. &nbsp; 2007. Catálogo de las plantas vasculares de Ciudad Bolívar y sus alrededores, estado Bolívar, Venezuela. Acta. Bot. Venez. 30 ( 1): 99-161. </span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=039155&pid=S0084-5906201000020000800005&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>6. Dorr, L., B. Stergios, A. Smith <span style='mso-spacerun:yes'> </span>&amp; N. Cuello. </span><span lang=EN-US style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana;mso-ansi-language:EN-US'>2000. Catalogue of vascular plants of <st1:PlaceName w:st="on"><span class=SpellE>Guacamaral</span></st1:PlaceName> <st1:PlaceType w:st="on">National Park</st1:PlaceType>, Portuguesa and <st1:City w:st="on">Trujillo</st1:City> states, <st1:country-region w:st="on"><st1:place  w:st="on">Venezuela</st1:place></st1:country-region>. <span class=GramE>Smithsonian Institution.</span> </span><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Contr. U.S. Natl. Herb. 40: 1-155. </span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=039156&pid=S0084-5906201000020000800006&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>7. Pacheco, D. <span class=SpellE>ezas</span> asociadas al cultivo del guayabo (<span class=SpellE>Psidium</span> <span class=SpellE>guajava</span> L.) en el municipio <span class=SpellE>Baralt</span>, estado Zulia, Venezuela.</span><span style='font-size:11.0pt;font-family:Arial; color:teal'> </span><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Revista Fac. Agron.</span><span style='font-size:11.0pt;font-family:Arial;color:red'> </span><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>(LUZ) 24 Supl. 1: 391-398. </span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=039157&pid=S0084-5906201000020000800007&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>8. Ramamoorthy, T.P. &amp; <span style='mso-spacerun:yes'> </span>E.M. Zardini. </span><span lang=EN-US style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana;mso-ansi-language:EN-US'>1987. The <span class=SpellE>systematics</span> and evolution of <span class=SpellE>Ludwigia</span> sect. <span class=SpellE><span class=GramE>Myrtocarpus</span></span><span class=GramE> <span class=SpellE>sensu</span> <span class=SpellE>lato</span> (<span class=SpellE>Onagraceae</span>).</span> <span class=SpellE><span class=GramE>Monogr</span></span><span class=GramE>.</span> Syst. Bot. Missouri Bot. Gard.19: 1-120. </span><span lang=EN-US style='mso-ansi-language:EN-US'><o:p></o:p></span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=039158&pid=S0084-5906201000020000800008&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><span lang=EN-US style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana;mso-ansi-language: EN-US'>9. Raven, P. 1963. <span class=GramE>The <st1:place w:st="on">Old World</st1:place> species of <span class=SpellE>Ludwigia</span> (including <span class=SpellE>Jussieua</span> with a <span class=SpellE>sinopsis</span> of the genus).</span> </span><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>Reinwardtia 6 ( 4): 327-427.</span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=039159&pid=S0084-5906201000020000800009&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>10. Tropicos.org. 2009. Tropicos. Missouri Botanical Garden. St. Luis, Missouri, USA. <a href="http://www.tropicos.org/">http://www.tropicos.org/</a> &nbsp;(25/05/2009). </span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=039160&pid=S0084-5906201000020000800010&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>11. Vareschi, V. 1970. Flora de los páramos de Venezuela. Universidad de los Andes. Ediciones del Rectorado. Mérida, Venezuela. </span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=039161&pid=S0084-5906201000020000800011&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>12. Velásquez, J. 1994. Plantas acuáticas vasculares de Venezuela. Universidad Central de Venezuela. Consejo de Desarrollo Científico y Humanístico. Caracas. </span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=039162&pid=S0084-5906201000020000800012&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><span style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana'>13. Wagner, W.L., P.C. Hoch <span style='mso-spacerun:yes'> </span>&amp; P.H. Raven. </span><span lang=EN-US style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana;mso-ansi-language:EN-US'>2007. Revised classification of the <span class=SpellE>Onagraceae</span>. Syst. Bot. <span class=SpellE>Monogr</span>. 83: 1-240. </span><span lang=EN-US style='mso-ansi-language:EN-US'><o:p></o:p></span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=039163&pid=S0084-5906201000020000800013&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><span lang=EN-US style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana;mso-ansi-language: EN-US'>14. <span class=SpellE>Zardini</span>, E.M. <span class=GramE>A new section of <span class=SpellE>Ludwigia</span> (<span class=SpellE>Onagraceae</span>) with a key to the sections of the genus.</span> Syst. Bot. 17 <span class=GramE>( 3</span>): 481-485. </span><span lang=EN-US style='mso-ansi-language: EN-US'><o:p></o:p></span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=039164&pid=S0084-5906201000020000800014&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify"><span lang=EN-US style='font-size:10.0pt;font-family:Verdana;mso-ansi-language: EN-US'>15. <span class=SpellE>Zardini</span>, E.M. &amp; P.H. Raven. 2003. <span class=SpellE>Onagraceae</span>. In: <span class=SpellE>Steyermark</span>, J., P. <st1:State w:st="on"><st1:place w:st="on">Berry</st1:place></st1:State>, K. <span class=SpellE>Yatskievych</span> &amp; B. <span class=SpellE>Holst</span> (<span class=GramE>eds</span>.). <span class=GramE>Flora of the Venezuelan <span class=SpellE>Guayana</span>.</span> Vol. 7: <span class=SpellE>Myrtaceae-Plumbaginaceae</span>, pp. 125-160. Timber Press, <st1:State w:st="on"><st1:place w:st="on">Oregon</st1:place></st1:State>.</span><span lang=EN-US style='mso-ansi-language:EN-US'><o:p></o:p></span>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=039165&pid=S0084-5906201000020000800015&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> ]]></body>
<back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<label>1</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Berry]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Onagraceae]]></source>
<year>2007</year>
<page-range>610-612</page-range><publisher-loc><![CDATA[Caracas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[FUDENA, FEP, FIBV]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<label>2</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Berry]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Hoch]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Wagner]]></surname>
<given-names><![CDATA[W.L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Zardini]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Onagraceae]]></source>
<year>2008</year>
<page-range>536-538</page-range><publisher-loc><![CDATA[Caracas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fundación Instituto Botánico de Venezuela Dr. Tobías Lasser]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<label>3</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Cumana]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Plantas vasculares del Parque Nacional Mochima, estados Anzoátegui y Sucre, Venezuela]]></article-title>
<source><![CDATA[Ernstia]]></source>
<year>2008</year>
<volume>18</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>107-164</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<label>4</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Díaz]]></surname>
<given-names><![CDATA[W]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Rosales]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Análisis florístico y descripción de la vegetación inundable de várzeas orinoquenses en el bajo río Orinoco, Venezuela]]></article-title>
<source><![CDATA[Acta Bot. Venez.]]></source>
<year>2006</year>
<volume>29</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>14-26</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<label>5</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Díaz]]></surname>
<given-names><![CDATA[W]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Delascio-Chitty]]></surname>
<given-names><![CDATA[F]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Catálogo de las plantas vasculares de Ciudad Bolívar y sus alrededores, estado Bolívar, Venezuela]]></article-title>
<source><![CDATA[Acta. Bot. Venez.]]></source>
<year>2007</year>
<volume>30</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>99-161</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<label>6</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Dorr]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Stergios]]></surname>
<given-names><![CDATA[B]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Smith]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Cuello]]></surname>
<given-names><![CDATA[N]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Catalogue of vascular plants of Guacamaral National Park, Portuguesa and Trujillo states, Venezuela]]></source>
<year>2000</year>
<volume>40</volume>
<page-range>1-155</page-range><publisher-name><![CDATA[Smithsonian Institution. Contr. U.S. Natl. Herb]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<label>7</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Pacheco]]></surname>
<given-names><![CDATA[D]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[ezas asociadas al cultivo del guayabo (Psidium guajava L.) en el municipio Baralt, estado Zulia, Venezuela.]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Fac. Agron.]]></source>
<year></year>
<volume>1</volume>
<page-range>391-398</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<label>8</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ramamoorthy]]></surname>
<given-names><![CDATA[T.P]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Zardini]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[The systematics and evolution of Ludwigia sect]]></article-title>
<source><![CDATA[Myrtocarpus sensu lato (Onagraceae). Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot.]]></source>
<year>1987</year>
<volume>Gard.19</volume>
<page-range>1-120</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<label>9</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Raven]]></surname>
<given-names><![CDATA[P]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[The Old World species of Ludwigia (including Jussieua with a sinopsis of the genus)]]></article-title>
<source><![CDATA[Reinwardtia]]></source>
<year>1963</year>
<volume>6</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>327-427</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<label>10</label><nlm-citation citation-type="">
<source><![CDATA[Tropicos: Missouri Botanical Garden]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[St. Luis^eMissouri Missouri]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<label>11</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Vareschi]]></surname>
<given-names><![CDATA[V]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Flora de los páramos de Venezuela]]></source>
<year>1970</year>
<publisher-loc><![CDATA[Venezuela ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidad de los Andes. Ediciones del Rectorado. Mérida]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<label>12</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Velásquez]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Plantas acuáticas vasculares de Venezuela: Universidad Central de Venezuela]]></source>
<year>1994</year>
<publisher-loc><![CDATA[Caracas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Consejo de Desarrollo Científico y Humanístico.]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<label>13</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Wagner]]></surname>
<given-names><![CDATA[W.L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Hoch]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Raven]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.H.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Revised classification of the Onagraceae]]></article-title>
<source><![CDATA[Syst. Bot. Monogr.]]></source>
<year>2007</year>
<volume>83</volume>
<page-range>1-240</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<label>14</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Zardini]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A new section of Ludwigia (Onagraceae) with a key to the sections of the genus.]]></article-title>
<source><![CDATA[Syst. Bot.]]></source>
<year></year>
<volume>17</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>481-485</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<label>15</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Zardini]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Raven]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.H.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Onagraceae]]></source>
<year>2003</year>
<volume>7</volume>
<page-range>125-160</page-range><publisher-loc><![CDATA[^eOregon Oregon]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Timber Press]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
