<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0798-2259</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista Científica]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Rev. Cient. (Maracaibo)]]></abbrev-journal-title>
<issn>0798-2259</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[UNIVERSIDAD DEL ZULIA]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0798-22592008000500010</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Composición proximal, mineral y contenido de colesterol del músculo longissimus dorsi de novillos criollo limonero suplementados a pastoreo]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Proximate composition, mineral and cholesterol content of the Longissimus dorsi muscle of criollo limonero steers supplemented on pasture]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Uzcátegui-Bracho]]></surname>
<given-names><![CDATA[Soján]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rodas-González]]></surname>
<given-names><![CDATA[Argenis]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Hennig]]></surname>
<given-names><![CDATA[Karelys]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A02"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Arenas de Moreno]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lilia]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A03"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Leal]]></surname>
<given-names><![CDATA[Merlis]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Vergara-López]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A04"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Jerez-Timaure]]></surname>
<given-names><![CDATA[Nancy]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A03"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A01">
<institution><![CDATA[,Universidad del Zulia Facultad de Ciencias Veterinarias ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Maracaibo Zulia]]></addr-line>
<country>Venezuela</country>
</aff>
<aff id="A02">
<institution><![CDATA[,Universidad del Zulia Facultad de Ingeniería ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ Zulia]]></addr-line>
<country>Venezuela</country>
</aff>
<aff id="A03">
<institution><![CDATA[,Universidad del Zulia Facultad de Agronomía ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Maracaibo Zulia]]></addr-line>
<country>Venezuela</country>
</aff>
<aff id="A04">
<institution><![CDATA[,Instituto Nacional de Investigaciones Agrícolas Ministerio de Ciencia y Tecnología ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Maracaibo ]]></addr-line>
<country>Venezuela</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>10</month>
<year>2008</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>10</month>
<year>2008</year>
</pub-date>
<volume>18</volume>
<numero>5</numero>
<fpage>589</fpage>
<lpage>594</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://ve.scielo.org/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0798-22592008000500010&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://ve.scielo.org/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0798-22592008000500010&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://ve.scielo.org/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0798-22592008000500010&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[los 36 meses de edad se distribuyeron aleatoriamente en cada uno de los siguientes tratamientos de suplementación, durante un período de 158 días: T1= Pastoreo (Echinochloa polystachia) no suplementado; T2= Pastoreo más 1.0Kg./animal/día de concentrado al 11% Proteína Cruda (PC) y T3= Pastoreo más 1 h/día ramoneando Leucaena leucocephala. A las 48 horas postmortem, le fue retirado un bistec del músculo longissimus dorsi para determinar el efecto de la suplementación sobre la composición proximal y mineral (Ca, Mg, Na, K, Fe, Zn, Mn, Cu, y P), y contenido de colesterol. El análisis de varianza por el método de mínimos cuadrados no indicó efectos significativos (P>0,05) de los tratamientos de suplementación sobre las variables estudiadas. Los bajos niveles de lípidos totales y contenido de colesterol de las muestras para todos los tratamientos, incluyendo la suplementación con concentrado, evidenciaron una alta magrez, lo que indica que las carnes de los novillos Criollo Limonero pudieran ser comercializadas como carnes ligeras o bajas en grasas.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Longissimus dorsi samples were obtained from 23 Criollo Limonero (CL) steers, that were subjected to supplementation treatments (at 36 months of age), during 158 d of fattening on pasture, as follows: T1= a non-suplemented (control) group, grazing on Echinochloa polystachia grass; T2= grazing plus 1 Kg/d/head of a concentrate to 11% Crude Protein (CP), and T3= grazing plus 1h/d of pruning an arboreal legume (Leucaena leucocephala). After postmortem, muscles samples were removed from their carcasses to study the effects of supplementation on the proximal (content of protein, moisture, total lipids and ash) and mineral composition (Ca, Mg, Na, K, Fe, Zn, Mn, Cu, and P), cholesterol content. Analysis of variance was conducted by the least squares method. The variance analysis did not reveal significant effect (P>0.05) of the supplementation treatments on the proximal composition, cholesterol and mineral content in the longissimus dorsi muscle. Meat derived from Criollo Limonero steers showed low levels of total lipids and cholesterol, which indicated that meat derived from these animals could be marketed as light meat or low in fat.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[Longissimus dorsi]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[contenido mineral]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[carne]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[suplementación]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[leucaena]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[colesterol]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Longissimus dorsi]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[mineral content]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[beef]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[supplementation]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[leucaena]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[cholesterol]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><body><![CDATA[  <BASEFONT SIZE="3">     <P ALIGN="CENTER" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><b><span style="color: black"><font face="Verdana" size="3">Composición proximal, mineral y contenido de colesterol del músculo <i>longissimus dorsi</i> de novillos criollo limonero suplementados a pastoreo.</font></span></b></P>      <P ALIGN="CENTER" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><B><FONT COLOR="000000" face="Verdana" size="3">Proximate composition, mineral and cholesterol content of the </FONT> </B><FONT COLOR="000000" face="Verdana" size="3"><I><B>Longissimus  dorsi </B></I><B>muscle of criollo limonero steers supplemented on pasture.</B> </FONT></P>     <P ALIGN="CENTER" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font size="2"><B><FONT COLOR="000000" face="Verdana"> Soján Uzcátegui-Bracho</FONT></B><FONT COLOR="000000" face="Verdana"><SUP><B>1</B></SUP><B>, Argenis Rodas-González</B><SUP><B>1</B></SUP><B>, Karelys Hennig</B><SUP><B>2</B></SUP><B>, Lilia  Arenas de Moreno</B><SUP><B>3</B></SUP><B>, Merlis Leal</B><SUP><B>1</B></SUP><B>, Juan Vergara-López </B><SUP><B>4</B></SUP><B>  y Nancy Jerez-Timaure </B><SUP><B>3</B></SUP></FONT></font></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font size="2"><SUP><FONT COLOR="000000" face="Verdana"> 1 </FONT> </SUP><FONT COLOR="000000" face="Verdana"> Facultad de Ciencias Veterinarias, Núcleo Agropecuario, Universidad del  Zulia, Apartado 15252, Maracaibo 4005-A, estado Zulia, Venezuela. E-mail: sojanuzcategui@gmail.com.</FONT></font></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font size="2"><SUP><FONT COLOR="000000" face="Verdana"> 2 </FONT> </SUP><FONT COLOR="000000" face="Verdana"> Facultad de Ingeniería. Universidad del Zulia,  estado Zulia, Venezuela.</FONT></font></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font size="2"><SUP><FONT COLOR="000000" face="Verdana"> 3 </FONT> </SUP><FONT COLOR="000000" face="Verdana"> Facultad de Agronomía, Núcleo Agropecuario, Universidad  del Zulia, Apartado 15205, Maracaibo 4005, estado Zulia, Venezuela.</FONT></font></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font size="2"><SUP><FONT COLOR="000000" face="Verdana"> 4 </FONT> </SUP><FONT COLOR="000000" face="Verdana"> Instituto  Nacional de Investigaciones Agrícolas, Ministerio de Ciencia y Tecnología,  Maracaibo, Venezuela.</FONT></font></P>    <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"> <B><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> RESUMEN </FONT></B></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Las muestras de músculo <I>longissimus dorsi</I> fueron obtenidas de 23 novillos  Criollo Limonero (CL), que a los 36 meses de edad se distribuyeron aleatoriamente  en cada uno de los siguientes tratamientos de suplementación, durante un  período de 158 días: T1= Pastoreo (<I>Echinochloa polystachia</I>) no suplementado;  T2= Pastoreo más 1.0Kg./animal/día de concentrado al 11% Proteína Cruda  (PC) y T3= Pastoreo más 1 h/día ramoneando <I>Leucaena leucocephala</I>. A las  48 horas <I>postmortem</I>, le fue retirado un bistec del músculo <I>longissimus</I>  <I>dorsi</I> para determinar el efecto de la suplementación sobre la composición  proximal y mineral (Ca, Mg, Na, K, Fe, Zn, Mn, Cu, y P), y contenido de  colesterol. El análisis de varianza por el método de mínimos cuadrados  no indicó efectos significativos (P&gt;0,05) de los tratamientos de suplementación  sobre las variables estudiadas. Los bajos niveles de lípidos totales y  contenido de colesterol de las muestras para todos los tratamientos, incluyendo  la suplementación con concentrado, evidenciaron una alta magrez, lo que  indica que las carnes de los novillos Criollo Limonero pudieran ser comercializadas  como carnes ligeras o bajas en grasas.</FONT></P>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b><FONT COLOR="000000"> Palabras clave: </FONT></b><i>Longissimus dorsi</i>, contenido mineral, carne, suplementación, leucaena, colesterol.</font>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"> <B><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> ABSTRACT </FONT></B></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"> <I><FONT COLOR="000000"> Longissimus dorsi</FONT></I> <FONT COLOR="000000">  samples were obtained from 23 Criollo Limonero (CL) steers,  that were subjected to supplementation treatments (at 36 months of age),  during 158 d of fattening on pasture, as follows: T1= a non-suplemented  (control) group, grazing on<B> </B><I>Echinochloa polystachia</I><B> </B>grass; T2= grazing  plus 1 Kg/d/head of a concentrate to 11% Crude Protein (CP), and T3= grazing  plus 1h/d of pruning an arboreal legume (<I>Leucaena leucocephala</I>). After  <I>postmortem</I>,<B> </B>muscles samples were removed from their carcasses to study  the effects of supplementation on<B> </B>the proximal (content of protein, moisture,  total lipids and ash) and mineral composition (Ca, Mg, Na, K, Fe, Zn, Mn,  Cu, and P), cholesterol content. Analysis of variance was conducted by  the least squares method.<B> </B>The variance analysis did not reveal significant  effect (P&gt;0.05) of the supplementation treatments on the proximal composition,  cholesterol and mineral content in the <I>longissimus dorsi</I> muscle. Meat derived  from Criollo Limonero steers showed low levels of total lipids and cholesterol,  which indicated that meat derived from these animals could be marketed  as light meat or low in fat.</FONT></font></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><B><FONT COLOR="000000">Key words:&nbsp; </FONT></B><i>Longissimus dorsi</i>, mineral content, beef, supplementation, leucaena, cholesterol.</font></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font size="2"><b><font COLOR="000000" face="Verdana">Recibido:</font></b><font COLOR="000000" face="Verdana"> 29 / 06 / 2007.&nbsp; <b>Aceptado:</b> 04 / 01 / 2008.</font></font></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><B><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> INTRODUCCIÓN </FONT></B></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> El ganado Criollo Limonero (cuyo nombre deriva de su origen geográfico:  Cuenca del Río Limón y otros ríos del Norte del estado Zulia, Venezuela),  ha sido dirigido principalmente, hacia la producción láctea [1]. Hasta  la fecha, sólo se conocen dos estudios [24,26], en los cuales se ha evaluado  el potencial cárnico de esta raza, en rasgos de crecimiento, de la canal,  su rendimiento en cortes y palatabilidad de sus carnes. Aún así, falta  por investigar sobre la composición proximal, contenido de colesterol y  mineral de las carnes provenientes de este germoplasma nativo. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Para mejorar la producción tropical extensiva, se viene implementando el  uso de suplementos alimenticios, ya que los pastos de estas zonas de vida  no llenan, por sí solos, los requerimientos nutricionales de animales en  crecimiento [19]. Los efectos de la suplementación sobre la composición  proximal, contenido de colesterol y mineral de las carnes ha sido poco  estudiado en la América Tropical. En Venezuela, los pocos reportes que  refieren el efecto de la suplementación a pastoreo sobre la composición  química de la carne magra [31], han mostrado que la carne de toros suplementados  con harina de pluma, harina de arroz y semilla entera de algodón, pueden  aumentar su contenido de ceniza en más del 0,07% que la de toros testigos.  Sin embargo, Arenas de Moreno y col. [5], no reportaron cambios en el contenido  de minerales en la carne cruda, al utilizar una suplementación basada en  una proteína de degradación lenta y grasa encapsulada. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> La suplementación a base de hojas de leguminosas, especialmente con <I>Leucaena  leucocephala</I> (<I>leucaena</I>) está cobrando importancia en las zonas de la cuenca  del Lago de Maracaibo, debido a su alto rendimiento de materia seca<I> y el  aporte de proteína sobrepasante, </I>convirtiéndose en una excelente alternativa  de suplementación de vacunos durante los periodos críticos [7,21]. Hasta  el momento, no se han encontrado trabajos tendientes a evaluar el efecto  de la suplementación con esta leguminosa sobre la composición proximal,  contenido de colesterol y mineral de las carnes. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Por tal motivo, el objetivo de esta investigación fue evaluar el efecto  de la suplementación (<I>Leucaena </I>o concentrado) sobre la composición proximal,  contenido de colesterol y mineral de las carnes de novillos Criollo Limonero. </FONT></P>      ]]></body>
<body><![CDATA[<P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><B><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> MATERIALES Y MÉTODOS </FONT></B></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"> <B><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Animales </FONT></B> </P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Se utilizaron 23 animales Criollo Limonero nacidos en la Estación Carrasquero,  perteneciente al Instituto Nacional de Investigaciones Agrícolas (INIA),  ubicada en el municipio Páez del estado Zulia, Venezuela. Estos animales  fueron castrados a la semana de nacidos y destetados a los 8 meses, para  luego ser trasladados a la Estación Local El Guayabo, donde permanecieron  hasta finalizar el periodo de ceba. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> La Estación Local “El Guayabo” pertenece al INIA, ubicada en la zona Sur  del Lago de Maracaibo, municipio Catatumbo, estado Zulia. El clima y la  vegetación en el área de estudio se identifican como bosque seco tropical  [8]. La precipitación anual de la zona fluctúa entre 1.200 y 2.000 mm,  presentando un régimen bimodal (abril-junio, agosto-noviembre), con temperaturas  medias anuales de 29,7°C, siendo la humedad relativa de 80% [8]. Al inicio  del ensayo los animales presentaban pesos muy dispersos, (o muy altos o  muy bajos), entonces se procedió a seleccionar los 23 animales que presentaban  pesos similares (309,87 Kg.) y con una edad promedio de 36 meses. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Los animales se dividieron en tres grupos, estructurados en un diseño completamente  al azar, con tres tratamientos: T1= testigo con 8 animales a pastoreo con  pasto Alemán (<I>Echinochloa polystachia</I>); T2= 7 animales a pastoreo con pasto  Alemán más 1 Kg./d. de alimento concentrado con 11% de proteína cruda (PC)  (por animal), y T3= 8 animales a pastoreo de pasto Alemán más <I>Leucaena  leucocephala</I>. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Los detalles de la composición química, cálculo de aportes, consumo de  pasto y suplementos como también, el manejo realizado a los animales durante  la ceba, han sido descritos en Rodas y col. [25]. Cuando los animales alcanzaron  un promedio de 390 Kg y cierto nivel de engrasamiento, se dio por finalizada  la ceba de los animales, a los 158 días. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><B><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Sacrificio y evaluación de la canal </FONT></B> </P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> El sacrificio de los animales se realizó en el Centro Cárnico del Parque  Tecnológico Universitario (PTU-LUZ), ubicado en la ciudad de Maracaibo,  municipio San Francisco del estado Zulia. Debido a limitaciones de capacidad  de transporte y de matanza, se hicieron dos lotes de faenado (11 animales  en el primer lote y 12 animales en el segundo lote, representado los tres  tratamientos) con siete días de diferencia entre matanzas. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> El primer lote (T1=4, T2=4 y T3=3), fue enviado inmediatamente al culminar  la ceba, y el segundo lote (T1=4, T2=3 y T3=5), permaneció en la estación  experimental recibiendo los tratamientos de suplementación hasta su faenado. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Los animales se pesaron en horas de la mañana (en ayuno de 14 h) antes  de ser embarcados al camión y trasladados al Centro Cárnico PTU-LUZ. Allí  pasaron la noche y parte de la mañana siguiente en corrales con ayuno hídrico  (20 h de descanso) y luego sacrificados por el procedimiento típico [9].  A las 24 h <I>postmortem,</I> las canales refrigeradas se evaluaron según el Decreto  Presidencial Nº 1896 [22], para distintas características cualitativas  e indicadoras de rendimiento. </FONT></P>      ]]></body>
<body><![CDATA[<P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"> <B><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Toma de muestras </FONT></B> </P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> A las 48 h <I>postmortem</I> se procedió a despostar la media canal derecha o  izquierda, se le retiró un bistec del solomo (músculo <I>longissimus dorsi  thoracis</I>) de 2,54 cm de grosor por animal, para las determinaciones químicas.  Las muestras fueron empacadas individualmente al vacío, identificadas y  trasladadas (en hielo seco) al laboratorio del Instituto de Investigaciones  Agronómicas de la Facultad de Agronomía de la Universidad del Zulia, donde  se les retiró totalmente el tejido adiposo circundante subcutáneo e intermuscular.  Seguidamente, estas muestras de carne magra fueron molidas con un procesador  manual de alimentos marca Black &amp; Decker, modelo 1200679, EUA, luego empacadas  y almacenadas bajo congelación a -20°C hasta su análisis químico. Cada  una de las muestras se procesó por duplicado. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><B><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Determinaciones químicas </FONT></B></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Las concentraciones de proteína, humedad y ceniza fueron determinadas por  triplicado según los métodos establecidos por la Association of Official  Analytical Chemists (A.O.A.C.) [6]. Los lípidos totales se determinaron  por duplicado siguiendo la metodología de Folch y col. [11]. El contenido  de colesterol fue determinado por duplicado para cada muestra, siguiendo  la metodología descrita por Rhee y col<I>.</I> [23]. Para el ensayo colorimétrico  se empleó la técnica descrita por Searcy y Bergquist [28], utilizando un  espectrofotómetro Shimadzu<SUP>®</SUP> UV–2101 PC. Japón, a una longitud de onda de  490 nm. La curva estándar de colesterol se realizó utilizando soluciones  de colesterol purificado de diferentes concentraciones (Cholesterol S.  C. W. Nutritional Biochemicals Corporation®, Cleveland – Ohio-EUA). </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><B><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Determinación del contenido de minerales </FONT></B></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> El contenido de minerales se determinó por triplicado y cada réplica estuvo  constituida por 10,0 g de muestra cruda descongelada a temperatura ambiente.  La muestra se colocó en un crisol de porcelana, el cual se llevó a un horno  a 105°C por 24 h., y posteriormente a un horno incinerador a 550°C durante  5 h. Las muestras secas y calcinadas (vuelta cenizas) se disolvieron en  10 mL de ácido clorhídrico al 20%, y se calentaron en una plancha de calentamiento  durante 30 min, o casi hasta sequedad. Luego se diluyeron, se filtraron  y aforaron a 50 mL con agua destilada. Posteriores diluciones de las muestras  se realizaron dependiendo del mineral a analizar, determinando su concentración  en un espectrofotómetro, a la longitud de onda característica del elemento. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Los elementos calcio (Ca), magnesio (Mg), sodio (Na), potasio (K), hierro  (Fe), cobre (Cu) y manganeso (Mn), se determinaron por espectrofotometría  de absorción atómica [24] en un aparato marca Perkin Elmer<SUP>®</SUP>, modelo 372  EUA. El fósforo (P) se determinó por espectrofotometría UV visible [6],  en un aparato marca Shimadzu<SUP>®</SUP> 2101-PC. Japón. El contenido mineral de la  carne se expresó en mg/100 g de tejido muscular magro fresco. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"> <B><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Análisis estadístico </FONT></B> </P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Los datos obtenidos se sometieron a pruebas exploratorias de los supuestos  de normalidad y datos atípicos con el PROC UNIVARIATE PLOT NORMAL de SAS  [29]. Luego se procesaron para el análisis de varianza (ANAVA). Para el  ANAVA de cada variable respuesta, se utilizó el paquete estadístico Statistical  Analysis System empleando un diseño completamente aleatorizado con desigual  número de subclases. Al encontrarse significación en el análisis (P&lt;0,05),  se realizaron pruebas de medias por el método de mínimos cuadrados con  ajuste para comparaciones múltiples, de Tukey-Kramer SAS [29]. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><B><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> RESULTADOS Y DISCUSIÓN </FONT></B></P>      ]]></body>
<body><![CDATA[<P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><B><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Composición proximal y contenido de colesterol </FONT></B> </P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> El ANAVA no indicó efectos significativos de los tratamientos sobre la  composición proximal ni el contenido de colesterol de la carne de los novillos  Criollo Limoneros. La <a href="#TABLA I"> TABLA I </a> muestra las medias mínimo-cuadráticas con  su respectivo error estándar para los componentes proximales y colesterol  del músculo <I>longissimus</I> de los animales sometidos a los diferentes tratamientos  de suplementación. </FONT></P>      <div align="center">       <center>   <table width="550" border="1">     <tr>       <td VALIGN="top" COLSPAN="4" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font face="Verdana" size="2"><font COLOR="000000"><b><a name="TABLA I">TABLA         I</a>. </b>MEDIAS MÍNIMO CUADRÁTICAS ± ERROR ESTÁNDAR DE LA         COMPOSICIÓN PROXIMAL Y CONTENIDO DE COLESTEROL DEL MÚSCULO <i>LONGISSIMUS         DORSI/ </i>LEAST SQUARES MEANS AND STANDARD ERROR FOR THE PROXIMATE         COMPOSITION AND CHOLESTEROL CONTENT OF THE <i>LONGISSIMUS DORSI</i>         MUSCLE</font></font></p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;&nbsp;</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">Tratamientos</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER">&nbsp;</p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">Variable</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             ]]></body>
<body><![CDATA[<p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">Pastoreo         (n=8)</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">Pastoreo         + Concentrado (n=7)</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">Pastoreo         + Leucaena (n=8)</font></p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">Humedad <sup>a</sup></font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">71,94 ±         0,25</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">71,54 ±         0,29</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">72,21 ±         0,23</font></p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">Cenizas <sup>a</sup></font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">1,18 ±         0,04</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">1,18 ±         0,04</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             ]]></body>
<body><![CDATA[<p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">1,18 ±         0,04</font></p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">Proteínas <sup>a</sup></font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">22,38 ±         0,44</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">22,85 ±         0,44</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">22,28 ±         0,41</font></p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">Lípidos <sup>a</sup></font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">2,91 ±         0,32</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">3,06 ±         0,38</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">3,01 ±         0,30</font></p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">Colesterol <sup>b</sup></font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             ]]></body>
<body><![CDATA[<p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">58,93 ±         3,08</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">58,13 ±         3,55</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" size="2" face="Verdana">60,08 ±         3,08</font></p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" COLSPAN="4" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font face="Verdana" size="2"><sup><font COLOR="000000">a</font></sup><font COLOR="000000" face="Verdana">=         Valores expresados en g/100 g de tejido muscular fresco. <sup>b</sup>=         Colesterol expresado en mg/100g de tejido muscular fresco.</font></font></p>       </td>     </tr>   </table>   </center> </div>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> En cuanto a la composición proximal los resultados observados difieren  de los reportados por Sami y col. [27], quienes detectaron una disminución  significativa de la humedad y un aumentó de la concentración de lípidos  en el <I>longissimus dorsi </I>de toros suplementados con concentrados. Los contenidos  de proteínas, humedad y cenizas de las carnes analizadas en el presente  trabajo son similares a los reportados por el Manual del Departamento de  Agricultura de los Estados Unidos (USDA) [30], para un corte comercial  similar al solomo de cuerito (Rib Small End). </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Según algunos autores [16], los efectos generales de la alimentación animal  sobre la composición química del músculo están dados principalmente por  cambios en la proporción de grasa; la severidad de estos cambios depende  del plano nutricional al que se encuentre sometido el animal. Muestras  de <I>longissimus dorsi</I> provenientes de corderos alimentados bajo sistemas  a pastoreo mostraron mayor porcentaje de humedad (&gt;4,51%) en comparación  a los alimentados a base de concentrados, presentando estos últimos una  mayor proporción de grasa [26]. Huertas y col. [13], comparando vacunos  alimentados a granos vs. pasto, consiguieron que las canales de vacunos  uruguayos alimentados a pasto exhibieron, de manera altamente significativa,  50% menos lípidos intramusculares y 2,2% menos de colesterol, sin que hubiesen  grandes diferencias en la composición de ácidos grasos. En dietas con diferentes  niveles de energía metabólica (desde 10,4 MJ/kg a 11,7 MJ/kg de materia  seca) y contenido de proteína cruda (11,3 vs. 13,4%) para la ceba de terneros  machos enteros, Aharoni y col. [2] no evidenciaron fluctuación en la concentración  de colesterol entre los tratamientos. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> En trabajos con suplementación estratégica, Mills y col. [18] indicaron  que no hubo efectos significativos al suplementar novillos con ensilaje  (maíz o alfalfa) o al suministrar fuentes proteicas (harina de pescado  o soya) sobre el contenido de proteína, humedad y grasa. En Venezuela,  el estudio del efecto de la suplementación a pastoreo durante 114 días  sobre la composición química de la carne magra realizado por Uzcátegui-Bracho  y col. [31], demostró que la carne de los toros suplementados con harina  de pluma, harina de arroz y semilla entera de algodón, contenía 0,7% más  de proteína y 0,07% más de ceniza que la de los toros testigos. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Estudios previos en muestras de músculo <I>longissimus, </I>tomadas de la región  lumbar de reses venezolanas de diferentes edades, condición sexual, alimentación  y con grados de mestizaje variable, han determinado valores de humedad  (en tejido fresco) que oscilan entre 76,23 ± 0,33 y 73,00 ± 0,43 g/100  g, de lípidos que van entre 3,66 ± 0,25 y 1,27 ± 0,06 g/100 g, y de colesterol  42,05 ± 10,0 y 92,5 ± 13,9 [4, 5, 12, 27, 32]. Se puede observar que el  contenido de humedad, lípidos y colesterol, obtenidos en este estudio se  encuentran dentro del rango de los reportados por los autores venezolanos  referidos. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><B><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Contenido de minerales </FONT></B> </P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> El ANAVA indicó que los tratamientos de suplementación tampoco afectaron  el contenido mineral del <I>longissimus dorsi</I> de los novillos Criollo Limonero  (P&gt;0,05). La <a href="#TABLA II"> TABLA II</a> muestra las medias cuadráticas con su respectivo  error estándar para los minerales estudiados en los diferentes tratamientos. </FONT></P>      ]]></body>
<body><![CDATA[<div align="center">       <center>   <table width="550" border="1">     <tr>       <td VALIGN="top" COLSPAN="4" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font face="Verdana" size="2"><font COLOR="000000"><b><a name="TABLA II">TABLA         II</a>. </b>MEDIAS CUADRÁTICAS ± ERROR ESTÁNDAR DEL CONTENIDO DE         MICRO Y MACROMINERALES DEL MÚSCULO LONGISSIMUS DORSI DE NOVILLOS         CRIOLLOS LIMONEROS/ LEAST SQUARES MEANS AND STANDARD ERROR FOR THE MICRO         AND MACRO MINERAL CONTENT OF THE LONGISSIMUS DORSI MUSCLE.</font></font></p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER">&nbsp;</p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER">&nbsp;</p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">Tratamientos</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;</font></td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">Variables         *</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">Pastoreo         (n=8)</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">Pastoreo         + Concentrado (n=7)</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">Pastoreo         + <i>Leucaena</i> (n=8)</font></p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             ]]></body>
<body><![CDATA[<p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">Microminerales</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER">&nbsp;</p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;</font></td>       <td VALIGN="top" align="center"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;</font></td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">Cu</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">0,07 ±         0,006</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">0,07 ±         0,006</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">0,06 ±         0,006</font></p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">Fe</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">0,88 ±         0,06</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">1,01 ±         0,06</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">0,88 ±         0,06</font></p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             ]]></body>
<body><![CDATA[<p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">Zn</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">2,90 ±         0.12</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">3,02 ±         0,13</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">2,94 ±         0,12</font></p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">Mn</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">0,05 ±         0,008</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">0,04 ±         0,008</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">0,04 ±         0,008</font></p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">Macrominerales</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT">&nbsp;</p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;</font></td>       <td VALIGN="top" align="center"><font face="Verdana" size="2">&nbsp;</font></td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             ]]></body>
<body><![CDATA[<p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">Ca</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">2,40 ±         0,074</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">2,20 ±         0,078</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">2,19 ±         0,078</font></p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">Mg</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">19,68 ±         0,88</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">18,56 ±         0,95</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">20,61 ±         0,89</font></p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">Na</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">3,47 ±         0,012</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             ]]></body>
<body><![CDATA[<p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">3,45 ±         0,013</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">3,45 ±         0,012</font></p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">K</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">327,64 ±         16,67</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">325,19 ±         17,82</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">299,53 ±         16,67</font></p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="CENTER"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">P</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">172,79 ±         4,72</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">177,26 ±         5,05</font></p>       </td>       <td VALIGN="top" align="center">             <p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">176,16 ±         4,72</font></p>       </td>     </tr>     <tr>       <td VALIGN="top" COLSPAN="4" align="center">             ]]></body>
<body><![CDATA[<p ALIGN="LEFT"><font COLOR="000000" face="Verdana" size="2">* mg/100 g         de tejido fresco, libre de grasa.</font></p>       </td>     </tr>   </table>   </center> </div>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Son escasas las investigaciones en donde se haya evaluado el efecto de  la suplementación sobre el contenido mineral de la carne de vacunos más  aún, cuando son a base de leguminosas. Pocos estudios se han realizado  hasta la fecha de vacunos en los Estados Unidos; uno de ellos, Nour y Thonney  [20], reportan poca influencia de la dieta sobre el contenido de K, P,  Mg, Ca, Fe, Cu y Mn de la carne proveniente de vacunos alimentados con  granos de maíz <I>(Zea mays)</I> y ensilaje de granos de maíz. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Cabe destacar que el espectro de componentes minerales considerado en la  presente investigación es similar al publicado por el Departamento de Agricultura  de los Estados Unidos [30], pero es más amplio al reportado por el Instituto  Nacional de Nutrición INN [14]. Cuando se refiere a la carne de res, los  investigadores, los profesionales en nutrición y los encargados de diseñar  tablas de composición de alimentos, le han dado mayor importancia a las  concentraciones de Ca, Fe y P, sin destacar otros elementos importantes  para la dieta, como son los macrominerales Na, K y aquellos micro-minerales  (Cu, Zn y Mn) considerados como esenciales, una crítica también señalada  por Jerez-Timaure y col. [15] y Machado y col. [17]. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> No obstante, los valores de Ca obtenidos en el presente trabajo, no concuerdan  con los valores reportados en la Tabla de Composición de los Alimentos  por el INN [14], que señala valores más altos que lo observado en este  estudio: 29mg/100g de carne. Para carne de vacuno, otros autores como el  Departamento de Agricultura de los Estados Unidos (USDA) [30], Duckett  y col. [10] y Ammerman y col. [3] muestran también mayores valores en Ca  (10,0; 22,8 y 20,5 mg/100g, respectivamente). </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><B><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> CONCLUSIONES Y RECOMENDACIONES </FONT></B></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Las carnes evaluadas evidenciaron una alta magrez, pudiendo ser comercializadas  en el mercado de dieta/salud, como bajas en grasa y colesterol. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> La suplementación con alimento concentrado o <I>Leucaena leucocephala</I> a pastoreo  con <I>Echinochloa polystachia</I>, no produjo cambios en la composición proximal,  el contenido colesterol y sobre el perfil de macro y microminerales de  la carne de Criollo Limonero. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> A pesar que el presente trabajo evalúa de manera integral el desempeño  de la suplementación con <I>Leucaena</I> en vacunos, se deben reconocer sus limitaciones,  por el bajo número de animales y dificultades en la logística en la ejecución  del ensayo. Estos resultados deben ser interpretados con carácter preliminar  y se recomienda ampliar el tamaño de la muestra para fundamentar mejor  las inferencias. </FONT></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><B><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> AGRADECIMIENTO </FONT></B></P>      <P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> Al Instituto Nacional de Investigaciones Agrícolas (INIA), Centro Cárnico  del Parque Tecnológico Universitario (PTU-LUZ) y al Consejo de Desarrollo  Científico y Humanístico de de la Universidad del Zulia (CONDES-LUZ, Programa  CC-039004<B>) </B>por el financiamiento otorgado a este proyecto. </FONT></P>      ]]></body>
<body><![CDATA[<P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><B><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> REFERENCIAS BIBLIOGRÁFICAS </FONT></B></P>      <!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">1. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> ABREU, O.; LABBE, S.; PEROZO, N. El Ganado Criollo venezolano puro y mestizado  en la producción de leche y carne. <B>FONAIAP</B>, Boletín Técnico No. 1. 77 pp.  1977. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603686&pid=S0798-2259200800050001000001&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">2. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> AHARONI, Y.; NACHTOMI, E.; HOSTIEN, P.; BROSH, A.; HOLZER, Z.; NITSAN,  Z. Dietary effects on fat deposition and fatty acid profiles in muscle  and fat depots of Friesian bull calves. <B>J. Anim. Sci</B>. 73:2712-2720. 1995. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603687&pid=S0798-2259200800050001000002&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">3. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> AMMERMAN, CB; LOAIZA, JM; BLUE, WG; GAMBLE, JF; MARTIN, FG. Mineral composition  of tissues from beef cattle under grazing conditions in Panama<B>. J. Anim.  Sci.</B>; 38(1): 158-162. 1974. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603688&pid=S0798-2259200800050001000003&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">4. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> ARENAS DE M., L.; VIDAL, A.; HUERTA-SÁNCHEZ, D.; NAVAS, Y.; UZCÁTEGUI-BRACHO,  S.; HUERTA-LEIDENZ, N. Análisis comparativo proximal y de minerales entre  carnes de iguana, pollo y res. <B>Arch. Latinoam. Nutr</B>. 50(4): 409-415. 2000. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603689&pid=S0798-2259200800050001000004&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">5. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> ARENAS DE M., L.; GUIFFRIDA DE M., M.; UZCATEGUI-BRACHO., S</FONT><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana">.; </FONT><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana">  BULMES., L. <B>Rev.  Científ FCV-LUZ</B>. XVIII(1): 65-72. 2008.</FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603690&pid=S0798-2259200800050001000005&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">6. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> ASSOCIATION OF OFFICIAL ANALYTICAL CHEMISTS (AOAC) Official methods of  analysis. Washington D.C. 1018 pp. 1990. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603691&pid=S0798-2259200800050001000006&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">7. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> CLAVERO, T.; PÉREZ, J. J.; RAZZ, R.; LEMUS, M.; PALMAR, F. Consumo voluntario  y balance de nitrógeno de diferentes raciones de <I>Leucaena leucocephala</I>  en ovinos. <B>Rev. Científ FCV-LUZ</B>. VII(3): 165-168. 1997. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603692&pid=S0798-2259200800050001000007&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">8. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> COMISIÓN DEL PLAN NACIONAL DE APROVECHAMIENTO DE LOS RECURSOS HIDRÁULICOS  (COPLANARH). Inventario Nacional de Tierras, Región del Lago de Maracaibo.  Ministerio de Agricultura y Cría. Centro Nacional de Investigaciones Agropecuarias.  Caracas. N°. 34. 1-50pp. 1974. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603693&pid=S0798-2259200800050001000008&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">9. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> COMISIÓN VENEZOLANA DE NORMAS INDUSTRIALES (COVENIN). Código de prácticas  de higiene para mataderos industriales, mataderos frigoríficos industriales,  frigoríficos industriales y salas de matanzas municipales o privadas. 0794-86.  Caracas, Venezuela. 21pp. 1986. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603694&pid=S0798-2259200800050001000009&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">10. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> DUCKETT, S.K.; WAGNER, D.G.; YATES, L.D.; DOLEZAL, H.G.; MAY, S.G. Effects  of time on feeds on beef nutrient composition. <B>J. Anim .Sci</B>. 71:2079 –  2088. 1993. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603695&pid=S0798-2259200800050001000010&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">11. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> FOLCH, J.; LEES, M.; SLOANE, G.H. A Simple Method for the isolation and  purification of total lipids from animal tissues. <B>J. Biol Chem</B>. 226:497.  1957. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603696&pid=S0798-2259200800050001000011&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">12. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> HUERTA-LEIDENZ, N.; RODAS-GONZÁLEZ, A.; VIDAL, A.; COLINA, O.; RODRÍGUEZ,  R. Comparison of water buffaloes vs. zebu-type cattle on carcass traits  at contemporary ages. <B>VI Congreso Mundial de Búfalos</B>. Maracaibo: 20-23  Mayo. Venezuela. 46-52 pp. 2001. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603697&pid=S0798-2259200800050001000012&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">13. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> HUERTAS, S.M.; GILL, A.; ADDIS, P.B.; RAMPOLDI, O.; DIESCH, S.; PULLEN,  M.; MARTIN, F.; OLSON, W.; CARDWELL, V. A comparison of grass- and grain-fed  Uruguayan beef. 2000. Facultad de Veterinaria, Montevideo Uruguay, Univ.  Of Minnesota, 1334 Eckles Ave, St. Paul, MN 55108-6099), Univ. Of Minnesota  On line: http://ift.confex.com/ift/2000/techprogram/paper_2133. htm. 20-6-2007. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603698&pid=S0798-2259200800050001000013&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">14. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> INSTITUTO NACIONAL DE NUTRICIÓN (INN).<B> </B>Tabla de Composición de alimentos  para uso práctico. Ministerio de Salud y Desarrollo Social Instituto Nacional  de Nutrición. Publicación. Nº 54 (Series Cuadernos Azules). Caracas-Venezuela.  Revisión 1999. 97pp. 2001. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603699&pid=S0798-2259200800050001000014&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">15. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> JEREZ-TIMAURE, N.; ARENAS DE M., L.; COLMERARES, C.; NAVAS S., Y. Canonical  correlation between mineral content and meat quality traits of buffalo  and zebu-type cattle. <B>52</B><SUP><B>nd</B></SUP><B> International Congress of Meat Science and Technology.  Harnessing and exploiting Global Opportunities.</B> Dublin 08/13-18 Irlanda.  725-726 pp. 2006. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603700&pid=S0798-2259200800050001000015&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><P ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">16. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> LACHMAN, M.; BORTOLIN, E.; LOSSADA, F.; ROMERO, M.; ARAUJO-FEBRES, O. Influencia  del nivel de nitrógeno suplementario sobre el consumo, la digestibilidad  y la ganancia de peso en novillos alimentados con heno de sorgo y alimento  concentrado. <B>Rev. Fac. Agro.</B> (LUZ). 14:665-671. 1997. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603701&pid=S0798-2259200800050001000016&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">17. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> MACHADO, R.; MILENA, M.; MENÉNDEZ, J.; GARCÍA, R. Leucaena (<I>Leucaena leucocephala</I>)  (lmb) de Wit. <B>Past y Forr</B> 1:321. 1978. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603702&pid=S0798-2259200800050001000017&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">18. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> MILLS, E.W.; COMERFORD, J.W.; HOLLENDER, R.; HARPSTER, H.W.; HOUSE, B.;  HENNIG, W.R. Meat composition and palatability of Holstein and beef steers  as influenced by forage type and protein source. <B>J. Anim. Sci.</B> 70(8):2446-2451.  1992. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603703&pid=S0798-2259200800050001000018&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">19. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> MOYA, A. La suplementación estratégica del ganado a pastoreo. Experiencias  Venezolanas. En: <B>El ganado Brahman en el umbral del Siglo XXI</B> (Brahman  Cattle on the threshold of the 21st Century). N. Huerta-Leidenz, K.E. Belk  (Eds). Ed. Astro Data S.A. Maracaibo, Venezuela. Cap. VII. 125-147pp. 1996. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603704&pid=S0798-2259200800050001000019&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">20. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> NOUR, A. Y.; THONNEY, M.L. Minerals of carcass soft tissue and bone of  serially slaughtered cattle as affected by biological type and management.  <B>J. Agric. Sci. Carn</B>. 11:41-49. 1988. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603705&pid=S0798-2259200800050001000020&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">21. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> RAZZ, R.; GONZÁLEZ, R.; FARÍA, J.; ESPARZA, D.; FARÍA, N. Efecto de la  frecuencia de defoliación sobre el valor nutritivo de la <I>Leucaena leucocephala</I>  (LAM) de WIT. <B>Rev. Fac. Agro. LUZ.</B>  9:109-114. 1992. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603706&pid=S0798-2259200800050001000021&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">22. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> REPÚBLICA BOLIVARIANA DE VENEZUELA. Decreto Presidencial. Nº. 1896. Gaceta  Oficial de la República de Venezuela. Nº. 36.242. Caracas, Venezuela. 4pp.  1997. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603707&pid=S0798-2259200800050001000022&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">23. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> RHEE, K.S.; DUTSON, T.; SMITH, G.C. Cholesterol content or raw and cooked  beef <I>longissimus</I> muscles with different degrees of marbling. <B>J. Food. Sci.</B>  47:716-719. 1982. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603708&pid=S0798-2259200800050001000023&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">24. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> RODAS-GONZÁLEZ, A.; VERGARA-LÓPEZ, J.; ARENAS DE M., L.; HUERTA-LEIDENZ,  N.; PIRELA, M.F. Características al sacrificio, rasgos de la canal y rendimiento  carnicero de novillos Criollo Limonero sometidos a suplementación durante  la fase de ceba a pastoreo. <B>Rev. Científ FCV-LUZ</B>. XVI(4):364-370. 2006. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603709&pid=S0798-2259200800050001000024&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">25. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> RODAS-GONZÁLEZ, A.; VERGARA-LÓPEZ, J.; ARENAS DE M., L.; HUERTA-LEIDENZ,  N.; LEAL; M.; PIRELA, M.F. Efecto de la suplementación y maduración de  carnes al vacío sobre la palatabilidad del <I>longissimus</I> de novillos Criollo  Limonero cebados a pastoreo. <B>Rev. Científ FCV-LUZ</B>. XVII(3):280-287. 2007. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603710&pid=S0798-2259200800050001000025&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">26. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> RODRÍGUEZ-VOIGT, A.; NOGUERA, E.; RODRÍGUEZ, H.L.; HUERTA-LEIDENZ, N.O.;  MORÓN-FUENMAYOR, O.; RINCÓN-URDANETA, E. Crossbreeding Dual-purpose cattle  for beef production in tropical regions. <B>Meat Sci.</B> 47(3/4): 177-185. 1997. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603711&pid=S0798-2259200800050001000026&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">27. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> SAMI, A.S.; AUGUSTINI, C.; SCHWARZ, F.J. Effects of feeding intensity and  time on feed on performance, carcass characteristics and meat quality of  Simmental bulls. <B>Meat Sci. </B>67: 195 – 201. 2004. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603712&pid=S0798-2259200800050001000027&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">28. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> SEARCY, R.I.; BERQUIST, L.M. A new color reaction for the quantitation  of serum cholesterol. <B>Clin. Chem.</B> <B>Acta</B>. 5:102. 1960. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603713&pid=S0798-2259200800050001000028&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">29. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> STATISTICAL ANALYSIS SYSTEM INSTITUTE (S.A.S.). User’s Guide: Statistics  (Release 6.03). Cary. NC. 1996. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603714&pid=S0798-2259200800050001000029&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">30. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> UNITED STATES OF DEPARTMENT OF AGRICULTURE (USDA). Composition of Food.  Beef Products: Beef Products; Raw, Processed, Prepared. Human Nutrition  Information Service. Agriculture Handbook Number 8-13, Washington, D.C.  412pp. 1990. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603715&pid=S0798-2259200800050001000030&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font color="000000" face="Verdana" size="2">31. </font><FONT COLOR="000000" size="2" face="Verdana"> UZCÁTEGUI-BRACHO,<B> </B>S.;<B> </B>RODAS-GONZÁLEZ, A.; PÍRELA, G.; RANCEL, F.; HUERTA-LEIDENZ,  N. Efecto de raza, suplementación e implantes hormonales sobre el contenido  de proteína, ceniza, materia seca y humedad de la carne de res. <B>XVII Reunión  de la Asociación Latinoamericana de Producción Animal </B> La Habana. 11/19-23,  Cuba. 279pp. 2001. </FONT>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603716&pid=S0798-2259200800050001000031&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">32. <FONT COLOR="000000"> VALERO-LEAL. K.; HUERTA-LEIDENZ, N.; UZCÁTEGUI-BRACHO, S<B>.</B>; ARENAS DE M.,  L.; ETTIENNE, G.; BUSCEMA, I. Comparative analyses of proximal and fatty  acids composition of meat from grass-fed water buffaloes (<I>Bubalus bubalis</I>)  and zebu-influenced beef cattle at 24 month of age. <B>46</B><SUP><B>th</B></SUP><B>. International  Congress of Meat Science and Technology</B>. Buenos Aires.08/27 09-01. Argentina.  74pp. 2000. </FONT></font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1603717&pid=S0798-2259200800050001000032&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> ]]></body>
<back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<label>1</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ABREU]]></surname>
<given-names><![CDATA[O]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LABBE]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[PEROZO]]></surname>
<given-names><![CDATA[N]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[El Ganado Criollo venezolano puro y mestizado en la producción de leche y carne]]></article-title>
<source><![CDATA[FONAIAP, Boletín Técnico]]></source>
<year>1977</year>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>77</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<label>2</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[AHARONI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Y.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[NACHTOMI]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[HOSTIEN]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BROSH]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[HOLZER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Z.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[NITSAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Z]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Dietary effects on fat deposition and fatty acid profiles in muscle and fat depots of Friesian bull calves]]></article-title>
<source><![CDATA[J. Anim. Sci.]]></source>
<year>1995</year>
<volume>73</volume>
<page-range>2712-2720</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<label>3</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[AMMERMAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[CB]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LOAIZA]]></surname>
<given-names><![CDATA[JM]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BLUE]]></surname>
<given-names><![CDATA[WG]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GAMBLE]]></surname>
<given-names><![CDATA[JF]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MARTIN]]></surname>
<given-names><![CDATA[FG]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Mineral composition of tissues from beef cattle under grazing conditions in Panama]]></article-title>
<source><![CDATA[J. Anim. Sci.;]]></source>
<year>1974</year>
<volume>38</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>158-162</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<label>4</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ARENAS DE M.]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[VIDAL]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[HUERTA-SÁNCHEZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[D.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[NAVAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Y.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[UZCÁTEGUI-BRACHO]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[HUERTA-LEIDENZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[N]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Análisis comparativo proximal y de minerales entre carnes de iguana, pollo y res]]></article-title>
<source><![CDATA[Arch. Latinoam. Nutr.]]></source>
<year>2000</year>
<volume>50</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>409-415</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<label>5</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ARENAS DE M.]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GUIFFRIDA DE M.]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[UZCATEGUI-BRACHO.]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BULMES.]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Rev. Científ FCV-LUZ.]]></source>
<year>2008</year>
<volume>XVIII</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>65-72</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<label>6</label><nlm-citation citation-type="">
<collab>ASSOCIATION OF OFFICIAL ANALYTICAL CHEMISTS</collab>
<source><![CDATA[Official methods of analysis]]></source>
<year>1990</year>
<page-range>1018</page-range><publisher-loc><![CDATA[Washington^eD.C D.C]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<label>7</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CLAVERO]]></surname>
<given-names><![CDATA[T.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[PÉREZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. J.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[RAZZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LEMUS]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[PALMAR]]></surname>
<given-names><![CDATA[F]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Consumo voluntario y balance de nitrógeno de diferentes raciones de Leucaena leucocephala en ovinos]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev. Científ FCV-LUZ.]]></source>
<year>1997</year>
<volume>VII</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>165-168</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<label>8</label><nlm-citation citation-type="book">
<collab>COMISIÓN DEL PLAN NACIONAL DE APROVECHAMIENTO DE LOS RECURSOS HIDRÁULICOS</collab>
<source><![CDATA[Inventario Nacional de Tierras, Región del Lago de Maracaibo]]></source>
<year>1974</year>
<page-range>1-50</page-range><publisher-loc><![CDATA[Caracas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministerio de Agricultura y Cría. Centro Nacional de Investigaciones Agropecuarias]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<label>9</label><nlm-citation citation-type="">
<collab>COMISIÓN VENEZOLANA DE NORMAS INDUSTRIALES</collab>
<source><![CDATA[Código de prácticas de higiene para mataderos industriales, mataderos frigoríficos industriales, frigoríficos industriales y salas de matanzas municipales o privadas]]></source>
<year>1986</year>
<page-range>21</page-range><publisher-loc><![CDATA[Caracas ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<label>10</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DUCKETT]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.K.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[WAGNER]]></surname>
<given-names><![CDATA[D.G.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[YATES]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.D.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[DOLEZAL]]></surname>
<given-names><![CDATA[H.G.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MAY]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Effects of time on feeds on beef nutrient composition]]></article-title>
<source><![CDATA[J. Anim .Sci.]]></source>
<year>1993</year>
<volume>71</volume>
<page-range>2079 - 2088</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<label>11</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FOLCH]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LEES]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SLOANE]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.H]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A Simple Method for the isolation and purification of total lipids from animal tissues]]></article-title>
<source><![CDATA[J. Biol Chem.]]></source>
<year>1957</year>
<volume>226</volume>
<page-range>497</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<label>12</label><nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HUERTA-LEIDENZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[N]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[RODAS-GONZÁLEZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[VIDAL]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[COLINA]]></surname>
<given-names><![CDATA[O]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[RODRÍGUEZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Comparison of water buffaloes vs. zebu-type cattle on carcass traits at contemporary ages]]></source>
<year>2001</year>
<conf-name><![CDATA[VI Congreso Mundial de Búfalos]]></conf-name>
<conf-loc>Maracaibo </conf-loc>
<page-range>46-52</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<label>13</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HUERTAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GILL]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ADDIS]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.B]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[RAMPOLDI]]></surname>
<given-names><![CDATA[O]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[DIESCH]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[PULLEN]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MARTIN]]></surname>
<given-names><![CDATA[F]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[OLSON]]></surname>
<given-names><![CDATA[W]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CARDWELL]]></surname>
<given-names><![CDATA[V]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A comparison of grass- and grain-fed Uruguayan beef]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[Montevideo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Facultad de Veterinaria]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<label>14</label><nlm-citation citation-type="book">
<collab>INSTITUTO NACIONAL DE NUTRICIÓN</collab>
<source><![CDATA[Tabla de Composición de alimentos para uso práctico]]></source>
<year>2001</year>
<page-range>97</page-range><publisher-loc><![CDATA[Caracas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministerio de Salud y Desarrollo Social Instituto Nacional de Nutrición]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<label>15</label><nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[JEREZ-TIMAURE]]></surname>
<given-names><![CDATA[N]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ARENAS DE M]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[COLMERARES]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[NAVAS S]]></surname>
<given-names><![CDATA[Y]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Canonical correlation between mineral content and meat quality traits of buffalo and zebu-type cattle]]></source>
<year>2006</year>
<conf-name><![CDATA[52nd International Congress of Meat Science and Technology. Harnessing and exploiting Global Opportunities]]></conf-name>
<conf-loc>Dublin </conf-loc>
<page-range>725-726</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<label>16</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LACHMAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BORTOLIN]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LOSSADA]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ROMERO]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ARAUJO-FEBRES]]></surname>
<given-names><![CDATA[O]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Influencia del nivel de nitrógeno suplementario sobre el consumo, la digestibilidad y la ganancia de peso en novillos alimentados con heno de sorgo y alimento concentrado]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev. Fac. Agro. (LUZ).]]></source>
<year>1997</year>
<volume>14</volume>
<page-range>665-671</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<label>17</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MACHADO]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MILENA]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MENÉNDEZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GARCÍA]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Leucaena (Leucaena leucocephala) (lmb) de Wit]]></article-title>
<source><![CDATA[Past y Forr]]></source>
<year>1978</year>
<volume>1</volume>
<page-range>321</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<label>18</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MILLS]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.W.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[COMERFORD]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.W.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[HOLLENDER]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[HARPSTER]]></surname>
<given-names><![CDATA[H.W.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[HOUSE]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[HENNIG]]></surname>
<given-names><![CDATA[W.R]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Meat composition and palatability of Holstein and beef steers as influenced by forage type and protein source]]></article-title>
<source><![CDATA[J. Anim. Sci.]]></source>
<year>1992</year>
<volume>70</volume>
<numero>8</numero>
<issue>8</issue>
<page-range>2446-2451</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<label>19</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MOYA]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[La suplementación estratégica del ganado a pastoreo: Experiencias Venezolanas]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Huerta-Leidenz]]></surname>
<given-names><![CDATA[N]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Belk]]></surname>
<given-names><![CDATA[K.E]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El ganado Brahman en el umbral del Siglo XXI]]></source>
<year>1996</year>
<page-range>125-147</page-range><publisher-loc><![CDATA[Maracaibo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ed. Astro Data S.A]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<label>20</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[NOUR]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. Y.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[THONNEY]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.L]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Minerals of carcass soft tissue and bone of serially slaughtered cattle as affected by biological type and management]]></article-title>
<source><![CDATA[J. Agric. Sci. Carn.]]></source>
<year>1988</year>
<volume>11</volume>
<page-range>41-49</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<label>21</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RAZZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GONZÁLEZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FARÍA]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ESPARZA]]></surname>
<given-names><![CDATA[D.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FARÍA]]></surname>
<given-names><![CDATA[N]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Efecto de la frecuencia de defoliación sobre el valor nutritivo de la Leucaena leucocephala (LAM) de WIT]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev. Fac. Agro. LUZ.]]></source>
<year>1992</year>
<volume>9</volume>
<page-range>109-114</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<label>22</label><nlm-citation citation-type="">
<source><![CDATA[Decreto Presidencial. Nº. 1896: Gaceta Oficial de la República de Venezuela. Nº. 36.242]]></source>
<year>1997</year>
<page-range>4</page-range><publisher-loc><![CDATA[Caracas ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<label>23</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RHEE]]></surname>
<given-names><![CDATA[K.S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[DUTSON]]></surname>
<given-names><![CDATA[T.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SMITH]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.C]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Cholesterol content or raw and cooked beef longissimus muscles with different degrees of marbling]]></article-title>
<source><![CDATA[J. Food. Sci.]]></source>
<year>1982</year>
<volume>47</volume>
<page-range>716-719</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<label>24</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RODAS-GONZÁLEZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[VERGARA-LÓPEZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ARENAS DE M.]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[HUERTA-LEIDENZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[N.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[PIRELA]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.F]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Características al sacrificio, rasgos de la canal y rendimiento carnicero de novillos Criollo Limonero sometidos a suplementación durante la fase de ceba a pastoreo]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev. Científ FCV-LUZ.]]></source>
<year>2006</year>
<volume>XVI</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>364-370</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<label>25</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RODAS-GONZÁLEZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[VERGARA-LÓPEZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ARENAS DE M.]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[HUERTA-LEIDENZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[N.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LEAL; M.; PIRELA]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.F]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Efecto de la suplementación y maduración de carnes al vacío sobre la palatabilidad del longissimus de novillos Criollo Limonero cebados a pastoreo]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev. Científ FCV-LUZ.]]></source>
<year>2007</year>
<volume>XVII</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>280-287</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<label>26</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RODRÍGUEZ-VOIGT]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[NOGUERA]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[RODRÍGUEZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[H.L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[HUERTA-LEIDENZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[N.O.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MORÓN-FUENMAYOR]]></surname>
<given-names><![CDATA[O.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[RINCÓN-URDANETA]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Crossbreeding Dual-purpose cattle for beef production in tropical regions]]></article-title>
<source><![CDATA[Meat Sci.]]></source>
<year>1997</year>
<volume>47</volume>
<numero>3/4</numero>
<issue>3/4</issue>
<page-range>177-185</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<label>27</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SAMI]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[AUGUSTINI]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SCHWARZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.J]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Effects of feeding intensity and time on feed on performance, carcass characteristics and meat quality of Simmental bulls]]></article-title>
<source><![CDATA[Meat Sci.]]></source>
<year>2004</year>
<volume>67</volume>
<page-range>195 - 201</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<label>28</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SEARCY]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.I.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BERQUIST]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A new color reaction for the quantitation of serum cholesterol]]></article-title>
<source><![CDATA[Clin. Chem. Acta.]]></source>
<year>1960</year>
<volume>5</volume>
<page-range>102</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<label>29</label><nlm-citation citation-type="book">
<collab>STATISTICAL ANALYSIS SYSTEM INSTITUTE</collab>
<source><![CDATA[User’s Guide: Statistics (Release 6.03)]]></source>
<year>1996</year>
<publisher-loc><![CDATA[^eNC NC]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cary]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<label>30</label><nlm-citation citation-type="book">
<collab>UNITED STATES OF DEPARTMENT OF AGRICULTURE</collab>
<source><![CDATA[Composition of Food. Beef Products: Beef Products; Raw, Processed, Prepared]]></source>
<year>1990</year>
<page-range>412</page-range><publisher-loc><![CDATA[Washington^eD.C D.C]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Human Nutrition Information Service. Agriculture Handbook]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<label>31</label><nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[UZCÁTEGUI-BRACHO]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[RODAS-GONZÁLEZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[PÍRELA]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[RANCEL]]></surname>
<given-names><![CDATA[F]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[HUERTA-LEIDENZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[N]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Efecto de raza, suplementación e implantes hormonales sobre el contenido de proteína, ceniza, materia seca y humedad de la carne de res]]></source>
<year></year>
<conf-name><![CDATA[XVII Reunión de la Asociación Latinoamericana de Producción Animal]]></conf-name>
<conf-loc>La Habana </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<label>32</label><nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[VALERO-LEAL]]></surname>
<given-names><![CDATA[K]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[HUERTA-LEIDENZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[N]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[UZCÁTEGUI-BRACHO]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ARENAS DE M]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ETTIENNE]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BUSCEMA]]></surname>
<given-names><![CDATA[I]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Comparative analyses of proximal and fatty acids composition of meat from grass-fed water buffaloes (Bubalus bubalis) and zebu-influenced beef cattle at 24 month of age]]></source>
<year>2000</year>
<conf-name><![CDATA[46th International Congress of Meat Science and Technology]]></conf-name>
<conf-loc>Buenos Aires </conf-loc>
<page-range>74</page-range></nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
