<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0798-4065</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista de la Facultad de Ingeniería Universidad Central de Venezuela]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Rev. Fac. Ing. UCV]]></abbrev-journal-title>
<issn>0798-4065</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidad Central de Venezuela]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0798-40652009000300005</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Optimización de balance de cargas en sistemas de distribución de energía eléctrica]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Optimization of load balance in electrical distribution systems]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Brea]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ebert]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A01">
<institution><![CDATA[,Universidad Central de Venezuela Facultad de Ingeniería Escuela de Ingeniería Eléctrica]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Caracas ]]></addr-line>
<country>Venezuela</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>09</month>
<year>2009</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>09</month>
<year>2009</year>
</pub-date>
<volume>24</volume>
<numero>3</numero>
<fpage>59</fpage>
<lpage>73</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://ve.scielo.org/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0798-40652009000300005&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://ve.scielo.org/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0798-40652009000300005&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://ve.scielo.org/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0798-40652009000300005&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[El desbalance de fases en un sistema de distribución de energía eléctrica, constituye ser uno de los tantos problemas que suele afectar negativamente la confiabilidad y calidad de los sistemas de distribución. En este artículo se muestra un modelo matemático convexo que permite medir el balance de las fases ante una configuración de conexión dada. Las características del modelo matemático son estudiadas en el trabajo a fin de demostrar que cuando es identificada al menos una solución local, la misma constituye una solución global al problema. Este último aspecto, resulta ser lo suficientemente atractivo para emplearlo como modelo matemático debido a su simplicidad]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[The unbalancing of electrical loads in feeder systems is one of many possible problems that can negatively affect the reliability and quality of an electrical distribution system. This article shows a convex mathematical model, which allow us to measure the balancing of phases. A mathematical study of the objective function is presented here, in order to show that when a local minimum is identified by some algorithmic method, the solution is also global. This main characteristic of the mathematical model really makes it a useful tool to be applied to these type of problems, because of its simplicity]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[Optimización]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Balance de cargas]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Optimización entera]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Programación cuadrática]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Programación combinatorial]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Método de particiones anidadas]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Método de Monte Carlo]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Optimization]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Phase balancing]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Integer optimization]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Quadratic programming]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Combinatorial programming]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Nested Partitions Method]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Monte Carlo Method]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><body><![CDATA[ <p align="center"><font face="Verdana" size="3"><b>Optimización de balance de cargas en sistemas de distribución de energía eléctrica<o:p> </o:p> </b></font></p>     <p align="center"><font face="Verdana" size="2"><b>Ebert Brea</b></font></p>     <p style="word-spacing: 0; line-height: 100%" align="justify"><font face="Verdana" size="2">Universidad Central de Venezuela, Facultad de Ingeniería, Escuela de Ingeniería Eléctrica, Apartado Postal 47456, Caracas 1041-A, Venezuela. e-mail: <a href="mailto:ebert.brea@ucv.ve">ebert.brea@ucv.ve</a></font></p>     <p style="word-spacing: 0; line-height: 100%" align="justify"><font face="Verdana" size="2"><b>RESUMEN</b></font></p>     <p style="word-spacing: 0; line-height: 100%" align="justify"><font face="Verdana" size="2">El desbalance de fases en un sistema de distribución de energía eléctrica, constituye ser uno de los tantos problemas que suele afectar negativamente la confiabilidad y calidad de los sistemas de distribución. En este artículo se muestra un modelo matemático convexo que permite medir el balance de las fases ante una configuración de conexión dada. Las características del modelo matemático son estudiadas en el trabajo a fin de demostrar que cuando es identificada al menos una solución local, la misma constituye una solución global al problema. Este último aspecto, resulta ser lo suficientemente atractivo para emplearlo como modelo matemático debido a su simplicidad.</font></p>     <p style="word-spacing: 0; line-height: 100%" align="justify"><font face="Verdana" size="2"><b>Palabras clave: </b>Optimización, Balance de cargas, Optimización entera, Programación cuadrática, Programación combinatorial, Método de particiones anidadas, Método de Monte Carlo.</font></p>     <p style="word-spacing: 0; line-height: 100%" align="center"><font face="Verdana" size="2"><span style="mso-ansi-language: EN-US" lang="EN-US"><b>Optimization of load balance in electrical distribution systems<span style="mso-ansi-language:EN-US"><o:p> </o:p> </span></b></span></font></p>     <p style="word-spacing: 0; line-height: 100%" align="justify"><font face="Verdana" size="2"><b>ABSTRACT</b></font></p>     <p style="word-spacing: 0; line-height: 100%" align="justify"><font face="Verdana" size="2">The unbalancing of electrical loads in feeder systems is one of many possible problems that can negatively affect the reliability and quality of an electrical distribution system. This article shows a convex mathematical model, which allow us to measure the balancing of phases. A mathematical study of the objective function is presented here, in order to show that when a local minimum is identified by some algorithmic method, the solution is also global. This main characteristic of the mathematical model really makes it a useful tool to be applied to these type of problems, because of its simplicity.</font></p>     <p style="word-spacing: 0; line-height: 100%" align="justify"><font face="Verdana" size="2"><b>Keywords: </b>Optimization, Phase balancing, Integer optimization, Quadratic programming, Combinatorial programming, Nested Partitions Method, Monte Carlo Method.</font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p style="word-spacing: 0; line-height: 100%" align="justify"><font face="Verdana" size="2"><b>Recibido: </b>noviembre de 2008 <b>Revisado: </b>julio de 2009</font></p>     <p style="word-spacing: 0; line-height: 100%" align="justify"><font face="Verdana" size="2"><b>INTRODUCCIÓN</b></font></p>     <p style="word-spacing: 0; line-height: 100%" align="justify"><font face="Verdana" size="2">El desbalance de las fases en los sistemas de distribución constituye uno de los tantos problemas que presentan las redes de distribución de energía eléctrica. Estos fenómenos pueden incrementar las pérdidas en los sistemas de distribución, así como la merma en la calidad del sistema eléctrico, además de afectar la confiabilidad del mismo.</font></p>     <p style="word-spacing: 0; line-height: 100%" align="justify"><font face="Verdana" size="2">Podría mencionarse dos puntos de vista en la búsqueda de soluciones ante los problemas de desbalance de cargas conectadas a los sistemas de distribución de energía eléctrica. El primero de ellos parte del principio de la reconfiguración de la alimentación. El otro, el cual será el enfoque empleado en este trabajo, es el referente a la adjudicación de carga en los distintos nudos del sistema a ser conectado en las fases del sistema, haciendo que la decisión sea tomada en relación a cuál fase será conectada la carga ubicada en cada n-ésimo nudo. Este último enfoque fue abordado por Zhu et al. (1999), no obstante, la formulación matemática del problema no corresponde al enfoque empleado en su trabajo, en virtud de que los autores presentan una formulación matemática como si la misma fuese un caso de programación entera mixta lineal. El propósito de esta investigación es mostrar un modelo matemático alterno al empleado por Zhu et al. (1998), para así buscar una solución al problema</font> <font face="Verdana" size="2">cuando la carga conectada en los diferentes nudos del sistema</font> <font face="Verdana" size="2">de distribución eléctrica es variable, y su magnitud</font> <font face="Verdana" size="2">puede ser caracterizada a través de la distribución probabilística</font> <font face="Verdana" size="2">de cada carga eléctrica.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Por otra parte, el autor presenta una breve revisión de algunos</font> <font face="Verdana" size="2">conceptos matemáticos, a objeto de mostrar las bases</font> <font face="Verdana" size="2">en las cuales se sustenta para afirmar que los resultados óptimos</font> <font face="Verdana" size="2">obtenidos en los ejemplos numéricos corresponden a</font> <font face="Verdana" size="2">óptimos globales.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Es importante indicar que en este estudio sólo fueron tomadas</font> <font face="Verdana" size="2">en cuenta cargas monofásicas, es decir, cargas que están</font> <font face="Verdana" size="2">conectadas únicamente entre una fase y neutro, y no entre</font> <font face="Verdana" size="2">dos o más fases.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Un aspecto que no puede dejar de mencionarse es el referente</font> <font face="Verdana" size="2">al método algorítmico de identificación de óptimos</font> <font face="Verdana" size="2">empleado en este trabajo, llamado método de particiones</font> <font face="Verdana" size="2">anidadas (MPA) (Shi &amp; Ólafsson, 2000a), el cual ha demostrado</font> <font face="Verdana" size="2">ser lo suficientemente eficiente en la identificación de</font> <font face="Verdana" size="2">óptimas soluciones en el ampliamente conocido problema</font> <font face="Verdana" size="2">del agente viajero (Shi &amp; Ólafsson, 2000b), así como en</font> <font face="Verdana" size="2">la identificación de la mejor condición en un problema de</font> <font face="Verdana" size="2">optimización de redes de colas estudiado por Brea &amp; Cheng</font> <font face="Verdana" size="2">(2003). Debe señalarse que se implementó el MPA para</font> <font face="Verdana" size="2">estudiar su desempeño en la identificación de la solución</font> <font face="Verdana" size="2">del óptimo balance en sistemas de distribución de energía</font> <font face="Verdana" size="2">eléctrica, por tratarse de ser un problema de optimización</font> <font face="Verdana" size="2">combinatorial.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">El resto del artículo está estructurado como sigue: en la</font> <font face="Verdana" size="2">primera sección son presentados algunos conceptos matemáticos</font> <font face="Verdana" size="2">a fin de demostrar que la solución obtenida en</font> <font face="Verdana" size="2">el modelo formulado corresponde a un óptimo global. En</font> <font face="Verdana" size="2">la segunda sección es planteado el problema en términos</font> <font face="Verdana" size="2">matemáticos estableciendo algunas consideraciones para</font> <font face="Verdana" size="2">proponer una formulación aproximada al problema, sin queella represente una desproporción a lo que en la realidad</font> <font face="Verdana" size="2">ocurre. Una formulación matemática alterna a la propuesta</font> <font face="Verdana" size="2">por Zhu et al. (1998) es presentada en la tercera sección, y</font> <font face="Verdana" size="2">cuya características de convexidad es demostrada en el artículo.</font> <font face="Verdana" size="2">Una breve explicación del algoritmo de identificación</font> <font face="Verdana" size="2">de la óptima solución empleado en el trabajo es mostrada en</font> <font face="Verdana" size="2">la cuarta sección, y en donde el lector podrá apreciar la naturaleza</font> <font face="Verdana" size="2">aleatoria del MPA. En la quinta sección son reportados</font> <font face="Verdana" size="2">algunos ejemplos numéricos, los cuales comprueban</font> <font face="Verdana" size="2">la utilidad del modelo matemático propuesto y la eficiencia</font> <font face="Verdana" size="2">del método algorítmico implementado. Finalmente, en la</font> <font face="Verdana" size="2">sexta sección son enumeradas las principales conclusiones</font> <font face="Verdana" size="2">de la investigación reportada aquí.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>CONCEPTOS PRELIMINARES</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">En esta sección se revisarán algunos aspectos matemáticos</font> <font face="Verdana" size="2">que deben ser tomados en cuenta, para así poder establecer</font> <font face="Verdana" size="2">el tipo de resultado que puede ser alcanzado al aplicar algún</font> <font face="Verdana" size="2">método algorítmico de optimización.</font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Definición 1 (Dominio efectivo).</b> Se denomina dominio</font> <font face="Verdana" size="2">efectivo S de una función f (x): R<sup>n</sup> </font><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">® </span><font face="Verdana" size="2">R <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US" lang="EN-US">È</span><span lang="EN-US" style="mso-ansi-language:EN-US"><o:p> </o:p>  </span>{+oo}, como</font> <font face="Verdana" size="2">el conjunto no vacío de todos los puntos x <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î </span>R<sup>n</sup> tales que</font> <font face="Verdana" size="2">f(x)&lt;+oo , (Murota, 2003).</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Definición 2 (Función convexa).</b> Una función f (x): R<sup>n</sup> </font><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">® </span> <font face="Verdana" size="2">R </font><font face="Verdana" size="2"><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US" lang="EN-US">È </span></font><font face="Verdana" size="2">{+oo} se dice ser convexa si para todo x1, x2 </font><font face="Verdana" size="2"><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î </span></font><font face="Verdana" size="2">R<sup>n</sup> y para</font> <font face="Verdana" size="2">todo </font><font face="Symbol" size="3">l</font><font face="Verdana" size="2"> </font><font face="Verdana" size="2"><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î </span></font><font face="Verdana" size="2">{R</font><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">½</span><font face="Verdana" size="2">0 &#8804; </font><font face="Symbol" size="3">l</font><font face="Verdana" size="2"> &#8804; 1} se cumple que (Bazaraa et al. 1993):</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">f (</font><font face="Symbol" size="3">l</font><font face="Verdana" size="2">x<sub>1</sub>+ (1-</font><font face="Symbol" size="3">l</font><font face="Verdana" size="2">)x<sub>2</sub>) &#8804; </font><font face="Symbol" size="3">l</font><font face="Verdana" size="2">f (x<sub>1</sub>)+(1-</font><font face="Symbol" size="3">l</font><font face="Verdana" size="2">) f (x<sub>2</sub>), &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; (1)</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Una importante consecuencia en el ámbito de las funciones</font> <font face="Verdana" size="2">definidas únicamente en el dominio discreto es el referente</font> <font face="Verdana" size="2">al punto medio, el cual se obtiene permitiendo a l tomar el</font> <font face="Verdana" size="2">valor de 1/2 en la desigualdad (1), la cual resulta:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for2.jpg" align="center" width="269" height="61"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05let1.jpg" align="center" width="150" height="43"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">y</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05let2.jpg" align="center" width="145" height="26"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Teorema 1 (Dominio efectivo convexo).</b></font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Sea f (x): R<sup>n</sup> </font><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">® </span> <font face="Verdana" size="2">R <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US" lang="EN-US">È </span>{+oo} una función convexa. Entonces,</font> <font face="Verdana" size="2">su dominio efectivo en el sentido de la definición 1 es convexo.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Demostración. </b>(Véase Bazaraa et al. 1993).</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Teorema 2.</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Sea g(x): R<sup>n</sup> </font><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">®</span><font face="Verdana" size="2"> R <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US" lang="EN-US">È </span>{+oo} tal que:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for3.jpg" align="center" width="269" height="42"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Si cada f (x): R<sup>n</sup> </font><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">®</span><font face="Verdana" size="2"> R <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US" lang="EN-US">È </span> {+oo} es una función convexa para</font> <font face="Verdana" size="2">todo k = 1,..., K. Entonces, g(x) es también convexa.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Demostración.</b> De acuerdo a la ecuación (3), se tiene que</font> <font face="Verdana" size="2">para todo </font><font face="Symbol" size="3">l</font><font face="Verdana" size="2"> </font><font face="Verdana" size="2"><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î </span></font><font face="Verdana" size="2">{R<span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">½</span>0 &#8804; l &#8804; 1} :</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for4.jpg" align="center" width="329" height="43"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Como para cada k = 1,..., K , f k (x) es convexa, se puede</font> <font face="Verdana" size="2">afirmar que para todo </font><font face="Symbol" size="3">l</font><font face="Verdana" size="2"> </font><font face="Verdana" size="2"><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î </span></font><font face="Verdana" size="2">[0,1] ,</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for5.jpg" align="center" width="376" height="45"></p>     
]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">lo cual al aplicar las ecuaciones 3 y 4 en la desigualdad 5, se</font> <font face="Verdana" size="2">concluye que la suma de funciones convexa, conforma una</font> <font face="Verdana" size="2">función convexa también.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Las definiciones presentadas pueden ser extendidas a funciones</font> <font face="Verdana" size="2">cuyo dominio es discreto. En tal sentido, serán contextualizados</font> <font face="Verdana" size="2">estos aspectos al análisis de convexidad discreto.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Lema 1 (Función convexa discreta).</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Una función f (Z): Z<sup>n</sup> </font><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">®</span><font face="Verdana" size="2"> R <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US" lang="EN-US">È </span>{+oo} se dice ser convexa si y</font> <font face="Verdana" size="2">sólo si para todo {<b>z - u</b> }, {<b>z + u </b>} Z<sup>n</sup> se cumple que:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">2 f (<b>z</b>) &#8804; f (<b>z - u</b>) + f (<b>z + u</b>) &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; (6)</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde <b>u</b> <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î </span>Z<sup>n</sup> es un vector cuyas componentes u<sub>i</sub> </font><font face="Verdana" size="2"><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î </span>Z para</font> <font face="Verdana" size="2">todo i = 1,..., n.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Demostración.</b> Obviamente la desigualdad 6 se obtiene al</font> <font face="Verdana" size="2">sustituir respectivamente <b>z</b><sub>1</sub>, <b>z</b><sub>2</sub> por {<b>z - u</b> }, {<b>z + u </b>} en la</font> <font face="Verdana" size="2">desigualdad 2.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Definición 3 (Función convexa cuadrática).</b> Sea A una</font> <font face="Verdana" size="2">matriz simétrica, y sea f (x): R<sup>n</sup> </font><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">®</span><font face="Verdana" size="2"> R <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US" lang="EN-US">È</span> {+oo} una función</font> <font face="Verdana" size="2">asociada con la forma cuadrática definida por:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for7.jpg" align="center" width="274" height="37"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde <b>x</b><sup>t</sup> representa el vector transpuesto del vector x.</font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Se dice que f (<b>x</b>) es una función cuadrática convexa si y</font> <font face="Verdana" size="2">sólo si la matriz <b>A</b> es semidefinida positiva, es decir, si para</font> <font face="Verdana" size="2">cualquier vector x se cumple que <b>x<sup>t</sup> Ax</b> &#8805; 0. Por otra parte,</font> <font face="Verdana" size="2">la función es considerada estrictamente convexa, si y sólo si</font> <font face="Verdana" size="2">para cualquier vector x se cumple que <b>x<sup>t</sup> Ax</b> &gt; 0, es decir, si</font> <font face="Verdana" size="2">la matriz <b>A</b> es definida positiva (Murota, 2003).</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Teorema 3 (Función convexa cuadrática discreta).</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Sea<b> A</b> una matriz simétrica, y sea f (<b>z</b>): Z<sup>n</sup> </font><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">®</span><font face="Verdana" size="2"> R <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US" lang="EN-US">È</span> {+</font><font size="2" face="Symbol">oo</font><font face="Verdana" size="2">} una</font> <font face="Verdana" size="2">función de dominio discreto asociada con la forma cuadrática</font> <font face="Verdana" size="2">definida por:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for8.jpg" align="center" width="278" height="35"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Además, sea <b>u</b> <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î </span>Z<sup>n</sup> un vector cualquiera. Entonces, la función</font> <font face="Verdana" size="2">cuadrática discreta f (z) es convexa, si su matriz A es</font> <font face="Verdana" size="2">positiva semidefinida.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Demostración.</b> Aplicando la ecuación 8 en la desigualdad</font> <font face="Verdana" size="2">6 se obtiene que:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">ztAz &#8804; (z - u)tA(z - u)+ (z + u)tA(z + u), (9)</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde <b>u</b> <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î </span>Z<sup>n</sup> es un vector cualquiera.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Después de algunas operaciones sobre la desigualdad 9 se</font> <font face="Verdana" size="2">llega a que <b>u<sup>t </sup>Au </b>&#8805; 0, la cual al aplicar la definición 3, se</font> <font face="Verdana" size="2">concluye que la función es convexa.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Lema 2.</b></font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Si <b>d</b> <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î </span>R<sup>n</sup> es un vector n dimensional cualquiera. Entonces</font> <font face="Verdana" size="2">la matriz simétrica d Rnxn definida por <b>D = dd<sup>t</sup></b> es semidefinida</font> <font face="Verdana" size="2">positiva.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Demostración. </b>De la definición 3 se tiene que la matriz <b>D</b></font> <font face="Verdana" size="2">es semidefinida positiva, si para cualquier vector x <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î </span>R<sup>n</sup></font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for10.jpg" align="center" width="216" height="27"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Ahora como la matriz <b>D = dd<sup>t</sup></b>, se tiene que</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for11.jpg" align="center" width="341" height="33"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde </font><font face="Verdana" size="2"><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US" lang="EN-US">½<span style="mso-char-type:symbol;mso-symbol-font-family:Symbol">½</span></span>.<span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US" lang="EN-US">½<span style="mso-char-type:symbol;mso-symbol-font-family:Symbol">½</span></span><sup>2</sup> es obviamente un número real no negativo.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Además el lema establece que la matriz <b>D </b></font><font face="Verdana" size="2"><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î</span></font><font face="Verdana" size="2"> R<sup>nxn</sup> es simétrica,</font> <font face="Verdana" size="2">hecho que puede ser fácilmente demostrado al multiplicar</font> <font face="Verdana" size="2">los vectores <b>dd<sup>t</sup></b>.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Teorema 4.</b> Sea f (z<sub>a</sub>, z<sub>b</sub>): Z<sup>n </sup>x Z<sup>n</sup> </font><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">®</span><font face="Verdana" size="2"> R <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US" lang="EN-US">È </span>{+oo} una función</font> <font face="Verdana" size="2">con expresión matemática dada por:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for12.jpg" align="center" width="357" height="65"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde z<sup>t</sup>a = (z<sub>a,1</sub>, z<sub>a,2</sub>,..., z<sub>a,n</sub>), z<sup>t</sup></font> <font face="Verdana" size="2"><sub>b</sub> = (z<sub>a,1</sub>, z<sub>a,2</sub>,..., z<sub>a,n</sub>) y cada</font> <font face="Verdana" size="2">d<sub>i</sub><sub> </sub><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î</span></font><font face="Verdana" size="2"> R representa un parámetro. Entonces:</font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">1. f (z<sub>a</sub>, z<sub>b</sub>) puede ser expresada como:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for13.jpg" align="center" width="289" height="32"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î</span> R<sup>nxn</sup> es una matriz simétrica.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">2. f (z<sub>a</sub>, z<sub>b</sub>) es una función convexa.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Demostración.</b> Parte 1) Como</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for14.jpg" align="center" width="273" height="42"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde d<sup>t</sup> = (d<sub>1</sub>, d<sub>2</sub>, ... , d<sub>n</sub>) es el vector de parámetros</font> <font face="Verdana" size="2">y z<sup>t</sup> = (z<sub>1</sub>, d<sub>2</sub>, ... , d<sub>n</sub>) el vector de variables, se tiene que al</font> <font face="Verdana" size="2">aplicar la ecuación (14) en la ecuación (12), se obtiene que</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for15.jpg" align="center" width="376" height="34"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Claramente, se tiene de la ecuación (15) que:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">f (z<sub>a</sub>, z<sub>b</sub>) = (z<sub>a</sub> - z<sub>b</sub>)<sup>t</sup><b>dd</b><sup>t</sup>(z<sub>a</sub> - z<sub>b</sub>),</font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">de donde claramente se puede afirmar que <b>dd</b><sup>t</sup> <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î</span> R<sup>nxn</sup> es una</font> <font face="Verdana" size="2">matriz simétrica, y en consecuencia:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for16.jpg" align="center" width="321" height="31"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde la matriz <b>D</b> = <b>dd</b><sup>t</sup>.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Parte 2) Debido a que <b>D</b> = <b>dd</b><sup>t</sup>, del lema 2 se puede afirmar</font> <font face="Verdana" size="2">que la matriz <b>D</b> es semidefinida positiva. En consecuencia,</font> <font face="Verdana" size="2">de acuerdo a la definición 3 la función f (z<sub>a</sub>, z<sub>b</sub>) es convexa.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Teorema 5 (Óptimo global).</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Sea f (x): R<sup>n</sup> </font><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">®</span><font face="Verdana" size="2"> R una función convexa. Entonces su optimalidad</font> <font face="Verdana" size="2">global es garantizada por la optimalidad local.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Demostración</b>. (Véase Murota, 2003).</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>PLANTEAMIENTO DEL PROBLEMA</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Los problemas asociados al desbalance de cargas pueden</font> <font face="Verdana" size="2">producir una disminución de la vida útil de los generadores</font> <font face="Verdana" size="2">de energía eléctrica, además de los distintos componentes</font> <font face="Verdana" size="2">que están conectados a una red de distribución de energía</font> <font face="Verdana" size="2">eléctrica.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Obviamente, debido a la naturaleza aleatoria de la carga, los</font> <font face="Verdana" size="2">sistemas de distribución tienen una altísima probabilidad de</font> <font face="Verdana" size="2">estar sometidos a cargas desbalanceadas. No obstante, el</font> <font face="Verdana" size="2">principal propósito del modelo matemático es buscar que</font> <font face="Verdana" size="2">el sistema esté lo más balanceado durante el mayor tiempo</font> <font face="Verdana" size="2">posible.</font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">En esta sección se presenta un modelo matemático alterno</font> <font face="Verdana" size="2">al propuesto por Zhu et al. (1998) y cuya función objetivo</font> <font face="Verdana" size="2">es convexa, la cual facilita la identificación de su óptimo,</font> <font face="Verdana" size="2">para el caso de un sistema de distribución trifásico de energía</font> <font face="Verdana" size="2">eléctrica.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Considere el siguiente problema:</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Problema 1.</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Sea:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for17.jpg" align="center" width="300" height="47"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde i</font><sub><font size="2" face="Symbol">j</font></sub><font face="Verdana" size="2"><sub>,n</sub> es la magnitud de la corriente eficaz correspondiente</font> <font face="Verdana" size="2">a la fase j medida en el n-ésimo nudo. Entonces, el</font> <font face="Verdana" size="2">problema de optimización puede expresarse en términos de</font> <font face="Verdana" size="2">lo definido por la ecuación (17), como:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for18.jpg" align="center" width="351" height="49"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">sujeto a:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for19.jpg" align="center" width="355" height="76"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde:</font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<blockquote>       <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">d</font><sub><font size="2" face="Symbol">f</font></sub><font face="Verdana" size="2"><sub>,n</sub>   representa la corriente de la carga ubicada en</font> <font face="Verdana" size="2">el   n-ésimo nudo y conectada a la fase f.</font></p> </blockquote>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">La <a href="#fig1"> figura 1</a> muestra un grupo de cargas eléctricas conectadas</font> <font face="Verdana" size="2">a una fase del sistema de alimentación eléctrica. Nótese</font> <font face="Verdana" size="2">que únicamente se han representado las conexiones de cargas</font> <font face="Verdana" size="2">eléctricas a cada nudo de la red eléctrica, y cuya demanda</font> <font face="Verdana" size="2">es denotada por d</font><sub><font size="2" face="Symbol">f</font></sub><font face="Verdana" size="2"><sub>,n</sub>.</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><a name="fig1"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05fig1.jpg" align="center" width="487" height="127"></a></p>     
<p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Figura 1.</b> Red eléctrica.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Es importante señalar que se consideró la magnitud del valor</font> <font face="Verdana" size="2">eficaz y no su representación fasorial, debido al hecho</font> <font face="Verdana" size="2">de que se consideró que el factor de potencia de todas las</font> <font face="Verdana" size="2">cargas son iguales, además de suponer que la caída de tensión</font> <font face="Verdana" size="2">a lo largo de la línea de distribución es despreciable,</font> <font face="Verdana" size="2">lo cual bajo estas consideraciones la corriente de cada carga</font> <font face="Verdana" size="2">conectada a una fase tiene el mismo ángulo, y como resultado</font> <font face="Verdana" size="2">de esto, la corriente que entrega cada fase está dada</font> <font face="Verdana" size="2">por la suma de las corrientes de las cargas conectadas a una</font> <font face="Verdana" size="2">misma fase.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Por otra parte, el hecho de que se haya considerado la suma</font> <font face="Verdana" size="2">de las diferencias de las magnitudes de la corriente al cuadrado,</font> <font face="Verdana" size="2">es debido a que se está haciendo la estimación sobre</font> <font face="Verdana" size="2">el supuesto de que el factor de potencia de las cargas conectadas</font> <font face="Verdana" size="2">al sistema de distribución es el mismo y además a la</font> <font face="Verdana" size="2">desigualdad de triangular:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for20.jpg" align="center" width="293" height="59"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde:</font></p>     <blockquote>       ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">z<sub>k</sub>   <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US" lang="EN-US">Î   </span>C representa las diferencias de las corrientes.</font></p> </blockquote>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Obviamente, si se minimiza el lado derecho de la desigualdad</font> <font face="Verdana" size="2">(20), se logra identificar el mínimo del problema, desde</font> <font face="Verdana" size="2">el punto de vista de su representación en fasores.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Además de estas consideraciones, la distribución probabilística</font> <font face="Verdana" size="2">de las cargas se suponen conocidas, bien sea, a través</font> <font face="Verdana" size="2">de alguna distribución probabilística típica o mediante</font> <font face="Verdana" size="2">alguna distribución probabilística empírica obtenida de los</font> <font face="Verdana" size="2">datos.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">El problema entonces se fundamenta en definir cuál es la</font> <font face="Verdana" size="2">optima configuración de conexión, a objeto de obtener el</font> <font face="Verdana" size="2">mayor balance de carga durante el período estudiado, el</font> <font face="Verdana" size="2">cual es medido en función de la corriente eléctrica que entrega</font> <font face="Verdana" size="2">cada fase del sistema de distribución en los distintos</font> <font face="Verdana" size="2">puntos de conexión, siempre y cuando cumpla con la Ley</font> <font face="Verdana" size="2">de Corriente de Kirchoff (LCK).</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Debido a que el modelo debe responder a qué fase del sistema</font> <font face="Verdana" size="2">de alimentación deben ser conectadas las cargas en</font> <font face="Verdana" size="2">los diferentes puntos de la red de distribución, se hace necesario</font> <font face="Verdana" size="2">replantear el Problema 1 en función de esta variable</font> <font face="Verdana" size="2">de decisión, la cual claramente debe ser una variable tipo</font> <font face="Verdana" size="2">{0,1}N, para así indicar si la carga está conectada, en este</font> <font face="Verdana" size="2">caso su valor será 1, o desconectada que en cuyo caso debe</font> <font face="Verdana" size="2">tener el valor de 0.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">El nuevo modelo matemático asociado al problema es entonces:</font></p>     <p ALIGN="LEFT"><font face="Verdana" size="2"><b>Problema 2.</b></font></p>     <p ALIGN="center"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for21.jpg" align="center" width="354" height="42"></p>     
<p><font face="Verdana" size="2">sujeto a:</font></p>     <p align="center"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for22.jpg" align="center" width="363" height="151"></p>     
]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%">&nbsp;</p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde:</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">i</font><font face="Symbol" size="3"><sub>j</sub></font><font face="Verdana" size="2"> para todo </font><font face="Symbol" size="3">j</font><font face="Verdana" size="2"> = a, b, c está definido por la ecuación</font>&nbsp; <font face="Verdana" size="2">(17), k</font><sub><font face="Symbol" size="3">j</font></sub><font face="Verdana" size="2"><sub>, n</sub> es la variable de decisión que indica si la </font><font face="Verdana" size="2">carga está o no conectada a la fase </font><font face="Symbol" size="3">j</font><font face="Verdana" size="2"> del sistema, C<sub>n</sub> es la capacidad máxima de corriente eléctrica que</font> <font face="Verdana" size="2">puede entregar el sistema en el n-ésimo nudo.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>UN MODELO ALTERNO</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">En este aparte, se mostrará un modelo matemático alternativo</font> <font face="Verdana" size="2">al propuesto en el Problema 2 a objeto de expresarlo</font> <font face="Verdana" size="2">explícitamente en función de sus variables de decisión, conexión</font> <font face="Verdana" size="2">de la carga.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Del análisis de las ecuaciones de restricciones se tiene que</font> <font face="Verdana" size="2">para cada nudo n,</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for23.jpg" align="center" width="382" height="31"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Aplicando la ecuación (23) de forma recursiva, se obtiene:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for24.jpg" align="center" width="386" height="46"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde:</font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">q significa el nudo q de la red de distribución eléctrica,</font> <font face="Verdana" size="2">e i</font><sub><font face="Symbol" size="3">j</font></sub><font face="Verdana" size="2"><sub>,q</sub> representa la magnitud de la corriente</font> <font face="Verdana" size="2">eléctrica suministrada por la fase </font><font face="Symbol" size="3">j</font><font face="Verdana" size="2"> en el nudo q.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Sea b<sub>q</sub></font> <font face="Verdana" size="2">[</font><font size="2" face="Symbol">j</font><font face="Verdana" size="2"><sub>1</sub> </font><font size="2" face="Symbol">j</font><font face="Verdana" size="2"><sub>2</sub>] el índice de desempeño de la red, la cual permite</font> <font face="Verdana" size="2">medir el balance de corriente entre las fases </font><font size="2" face="Symbol">j</font><font face="Verdana" size="2"><sub>1</sub> y </font><font size="2" face="Symbol">j</font><font face="Verdana" size="2"><sub>2</sub> en el</font> <font face="Verdana" size="2">q-ésimo nudo de la red de distribución, y cuya expresión</font> <font face="Verdana" size="2">matemática está definida por:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for25.jpg" align="center" width="410" height="76"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Empleando lo definido por la ecuación (25), para las fases</font> <font face="Verdana" size="2">a, b y c, se tiene que:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for26,27,28.jpg" align="center" width="420" height="260"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde:</font></p>     <p style="word-spacing: 0; line-height: 100%" align="justify"><font face="Verdana" size="2">k<sub>a,n</sub>, k<sub>b,n</sub> y k<sub>c,n</sub> representan las componentes del vector</font> <font face="Verdana" size="2">conexión de la carga d<sub>n</sub> en el n-ésimo nudo, y</font> <font face="Verdana" size="2">q <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î</span> {N 1 &#8804; q &#8804; N} indica el número del nudo desde donde</font> <font face="Verdana" size="2">se está determinando el balance de carga.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Aplicando las ecuaciones (24), (26), (27) y (28), en la ecuación</font> <font face="Verdana" size="2">(21) se tiene que el balance del sistema medido desde</font> <font face="Verdana" size="2">la fuente de generación puede estar definido como:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for29.jpg" align="center" width="416" height="41"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde:</font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">k</font><font size="2" face="Symbol"><sub>j</sub></font><font face="Verdana" size="2"><sup>t</sup> = k</font><sub><font size="2" face="Symbol">j</font></sub><font face="Verdana" size="2"><sub>,1</sub>, . . . ,k</font><sub><font size="2" face="Symbol">j</font></sub><font face="Verdana" size="2"><sub>,N</sub> para todo </font><font size="2" face="Symbol">j</font><font face="Verdana" size="2"> = a, b, c; b<sub>1</sub>[</font><font size="2" face="Symbol">j</font><font face="Verdana" size="2">1</font><font size="2" face="Symbol">j</font><font face="Verdana" size="2">2] es la</font> <font face="Verdana" size="2">medida de balance entre las fases </font><font size="2" face="Symbol">j</font><font face="Verdana" size="2"><sub>1</sub> y </font><font size="2" face="Symbol">j</font><font face="Verdana" size="2"><sub>2</sub>, y cuantificado</font> <font face="Verdana" size="2">desde el nudo 1. Observe que los términos de</font> <font face="Verdana" size="2">las variables de decisión k<sub>a,n</sub>, k<sub>b,n</sub> y k<sub>c,n</sub> representan la</font> <font face="Verdana" size="2">conexión de la carga d<sub>n</sub> en el n-ésimo nudo.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Combinando el modelo representado por las ecuaciones</font> <font face="Verdana" size="2">(29) y (22), se tiene que el problema puede ser planteado</font> <font face="Verdana" size="2">como:</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Problema 3.</b></font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for30.jpg" align="center" width="412" height="50"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">sujeta a:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for31.jpg" align="center" width="419" height="167"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde:</font></p>     <blockquote>       <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">b<sub>q</sub></font><sub>   </sub><sup><font face="Verdana" size="2">[</font><font size="2" face="Symbol">j</font></sup><font face="Verdana" size="2">1</font><sup><font size="2" face="Symbol">j</font></sup><font face="Verdana" size="2">2<sup>]</sup></font><font face="Verdana" size="2">   para todo </font><font size="2" face="Symbol">j</font><font face="Verdana" size="2"><sub>1</sub>   &#8800; </font><font size="2" face="Symbol">j</font><font face="Verdana" size="2"><sub>2   </sub>= a, b, c están definidos respectivamente</font> <font face="Verdana" size="2">por   las ecuaciones (26), (27) y (28).</font></p> </blockquote>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Nótese que el Problema 3 está expresado en función de la</font> <font face="Verdana" size="2">variable entera conexión k</font><sub><font size="2" face="Symbol">j</font></sub><font face="Verdana" size="2"><sub>,N </sub>de la carga d<sub>n</sub> en el n-ésimo</font> <font face="Verdana" size="2">nudo.</font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Es importante señalar que la carga es considerada aleatoria</font> <font face="Verdana" size="2">con función de densidad de probabilidad conocida. Este</font> <font face="Verdana" size="2">último hecho obliga a estudiar el problema desde una perspectiva</font> <font face="Verdana" size="2">estocástica, para lo cual se propone un método de</font> <font face="Verdana" size="2">identificación de óptimo por Monte Carlo. No obstante, se</font> <font face="Verdana" size="2">estudió su solución primeramente bajo el supuesto de que</font> <font face="Verdana" size="2">la carga eléctrica es determinista, para así luego estudiar el</font> <font face="Verdana" size="2">problema desde una óptica aleatoria.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Observación 1.</b> De acuerdo a los teoremas 2, 4 y 5, la función</font> <font face="Verdana" size="2">objetivo propuesta en el Problema 3 es una función</font> <font face="Verdana" size="2">convexa y su mínimo global es identificado por medio de</font> <font face="Verdana" size="2">de</font> <font face="Verdana" size="2">un mínimo local.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Definición 4 (Matriz de conexión).</b> Denote por K <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US" lang="EN-US">Î</span> {0,1}<sub>3xN</sub></font> <font face="Verdana" size="2">la matriz compuesta únicamente por elementos {0,1} tal</font> <font face="Verdana" size="2">que cada fila representa una fase del sistema, y cada j-ésima</font> <font face="Verdana" size="2">columna representa el correspondiente nudo j del sistema</font> <font face="Verdana" size="2">de distribución.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Observación 2.</b> Para cada j-ésima columna, debe satisfacerse</font> <font face="Verdana" size="2">que </font><font size="2" face="Symbol">S</font><font size="2" face="Verdana"><sup>3</sup></font><sub><font size="2" face="Symbol">j</font></sub><font size="2" face="Symbol"><sub>=</sub></font><font face="Verdana" size="2"><sub>1 </sub>k</font><sub><font size="2" face="Symbol">j</font></sub><font face="Verdana" size="2">,<sub>j</sub> = 1 debido a que cada carga está exclusivamente</font> <font face="Verdana" size="2">conectada a una sola fase del sistema de distribución</font> <font face="Verdana" size="2">de energía eléctrica.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Observación 3.</b> Para cada fase j la suma de las magnitudes</font> <font face="Verdana" size="2">conectadas a ella debe ser menor o igual a su capacidad.</font> <font face="Verdana" size="2">Es decir, </font><font size="2" face="Symbol">S<sup>N</sup></font><font size="2" face="Verdana">n</font><font size="2" face="Symbol">=1</font><font face="Verdana" size="2"> k</font><sub><font size="2" face="Symbol">j</font></sub><font face="Verdana" size="2"><sub>1,n</sub> d<sub>n</sub> &#8804; C <sup>[</font><font size="2" face="Symbol">j</font><font face="Verdana" size="2">]</font></sup><font face="Verdana" size="2">. No obstante, a los efectos del</font> <font face="Verdana" size="2">alcance de este estudio, se supondrá que la capacidad del</font> <font face="Verdana" size="2">sistema de distribución es mucho mayor que la suma de las</font> <font face="Verdana" size="2">cargas posibles que pueden ser conectadas.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Un ejemplo de la matriz de conexión, para el caso de 7 nudos</font> <font face="Verdana" size="2">es:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05mat1.jpg" align="center" width="171" height="86"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Nótese que la única información necesaria para definir la</font> <font face="Verdana" size="2">matriz de conexión es el número de la fila donde está 1, lo</font> <font face="Verdana" size="2">cual permite simplificarla a través del vector de conexión</font> <font face="Verdana" size="2">k<sub>[N]</sub>, donde N significa el número de nudos. Siguiendo el</font> <font face="Verdana" size="2">ejemplo anterior se tiene que:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">k<sup>t</sup></font> <font face="Verdana" size="2"><sub>[7]</sub> = (3,1,1,0,2,3,3).</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Observe que de acuerdo a la matriz de conexión no existe</font> <font face="Verdana" size="2">carga conectada al nudo 4, lo cual es indicado en el vector</font> <font face="Verdana" size="2">de conexión con un cero en el cuarto elemento del vector.</font> <font face="Verdana" size="2">En general el vector k<sub>[N]</sub> viene dado por:</font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">k<sup>t</sup></font> <font face="Verdana" size="2"><sub>[N]</sub> = (k<sub>1</sub>,k<sub>2</sub>,...,k<sub>N</sub>),</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde:</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">k<sub>n</sub> <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US" lang="EN-US">Î </span>{0,1,2,3} representa si la n-ésima carga está desconectada</font> <font face="Verdana" size="2">indicándose con un 0, o en el caso de estar</font> <font face="Verdana" size="2">conectada a una de las fases, la misma es indicada</font> <font face="Verdana" size="2">con el número de la fase a la cual está conectada. De</font> <font face="Verdana" size="2">aquí 1, 2 y 3 representan la conexión a las fases a, b</font> <font face="Verdana" size="2">y c, respectivamente.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Debe señalarse que el número de distintas conexiones factible</font> <font face="Verdana" size="2">es 3<sup>N</sup> bajo la consideración que en cada uno de los</font> <font face="Verdana" size="2">nudos existe una carga conectada al sistema de alimentación</font> <font face="Verdana" size="2">y cada fase del sistema tiene capacidad ilimitada. Esto</font> <font face="Verdana" size="2">significa que en un problema de 12 nudos, el número máximo</font> <font face="Verdana" size="2">de configuraciones es de 531.441, lo cual representa un</font> <font face="Verdana" size="2">número considerablemente elevado.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Esta eventual situación crea la necesidad de emplear algún</font> <font face="Verdana" size="2">método eficiente de identificación de óptimos, y más</font> <font face="Verdana" size="2">si debe estudiarse el problema para el caso cuando la carga</font> <font face="Verdana" size="2">es considerada aleatoria, ya que debe hacerse un número</font> <font face="Verdana" size="2">significativo de réplicas a objeto de coleccionar las muestras</font> <font face="Verdana" size="2">de cada réplica y así realizar el estudio estadístico de</font> <font face="Verdana" size="2">la solución.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>EL MÉTODO ALGORÍTMICO</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">En virtud de que la carga d<sub>n</sub> conectada a cada n-ésimo</font> <font face="Verdana" size="2">nudo es considerada aleatoria con distribución acumulativa</font> <font face="Verdana" size="2">de probabilidades F<sub>Dn</sub>(d), se empleó como metodología de</font> <font face="Verdana" size="2">identificación de la óptima configuración de conexión, el</font> <font face="Verdana" size="2">enfoque de Monte Carlo para simular las distintas cargas</font> <font face="Verdana" size="2">asociadas a las aleatoriedades, Law &amp; Kelton (2000), y el</font> <font face="Verdana" size="2">método de particiones anidadas (MPA) a objeto de identificar</font> <font face="Verdana" size="2">la óptima configuración de conexión, Shi &amp; Ólafsson</font> <font face="Verdana" size="2">(2000a).</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">La <a href="#fig2"> figura 2</a> muestra un esquema general en donde se representa</font> <font face="Verdana" size="2">cada uno de los principales pasos que son propuesto</font> <font face="Verdana" size="2">como método, a fin de identificar la óptima configuración</font> <font face="Verdana" size="2">de conexión que permita el mejor balance. En la figura, F<sub>Dn</sub>(d) representa la función de distribución acumulativa de</font> <font face="Verdana" size="2">probabilidades de cada n-ésima carga, q representa el contador</font> <font face="Verdana" size="2">de réplicas, y U(0,1) significa una variable aleatoria</font> <font face="Verdana" size="2">distribuida uniformemente entre 0 y 1.</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><a name="fig2"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05fig2.jpg" align="center" width="260" height="532"></a></p>     
<p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Figura 2.</b> Diagrama de la metodología.</font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Una forma alterna de identificar el mínimo es a través de la</font> <font face="Verdana" size="2">evaluación de cada punto, dado que las variables de decisión</font> <font face="Verdana" size="2">son enteras. No obstante, cuando el número de puntos</font> <font face="Verdana" size="2">de diseño es elevado, este método resulta sustancialmentecostoso. Por esta razón, se debe emplear algún método que</font> <font face="Verdana" size="2">permita identificar sistemáticamente el punto óptimo.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Un aspecto importante en mencionar es el hecho de que este</font> <font face="Verdana" size="2">enfoque, aun cuando es analizado bajo un enfoque estático,</font> <font face="Verdana" size="2">considera los aspectos aleatorios que tienen las cargas, a</font> <font face="Verdana" size="2">través de los valores que pueden tomar las cargas, los cualesson reflejados en las distribuciones probabilísticas quetoman en cuenta la permanencia en el tiempo. Esto es debidoal hecho de que el interés en el trabajo es proponer unmétodo, que a través de un estudio estadístico de las solucionesaportadas por cada réplica, pueda sugerirse la mejorconfiguración de conexión de las cargas. No obstante, este</font> <font face="Verdana" size="2">estudio estadístico y un estudio cuando las cargas varían</font> <font face="Verdana" size="2">dinámicamente será tema a tratar en un futuro artículo.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Método de particiones anidadas</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">El método de particiones anidadas (MPA) busca dividir la</font> <font face="Verdana" size="2">región de factibilidad en regiones, a objeto de identificar la</font> <font face="Verdana" size="2">región prometedora mediante la comparación de una muestra</font> <font face="Verdana" size="2">de puntos de diseños tomados de cada región, permitiendo</font> <font face="Verdana" size="2">así concentrar la búsqueda, mediante la subdivisión</font> <font face="Verdana" size="2">de la región prometedora. Sin embargo, el método permite</font> <font face="Verdana" size="2">escapar de los óptimos locales a efecto de identificar el óptimo</font> <font face="Verdana" size="2">global, por cuanto una de sus características es su aleatoriedad,en la evaluación de las distintas opciones o puntos</font> <font face="Verdana" size="2">de diseños definidos por las combinaciones que conforman</font> <font face="Verdana" size="2">el conjunto de soluciones factibles.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Por otra parte, el hecho de contar con una función objetivo</font> <font face="Verdana" size="2">convexa permite asegura la identificación de al menos un</font> <font face="Verdana" size="2">óptimo global, en virtud de que pueden existir más de una</font> <font face="Verdana" size="2">configuración que alcance el óptimo global.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">En cuanto a la convergencia del MPA, su estudio fue presentado</font> <font face="Verdana" size="2">por Shi &amp; Ólafsson (2000c), el cual está basado en</font> <font face="Verdana" size="2">el enfoque de cadena de Markov.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Notación</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">A fin de mostrar el método, son definidos algunos conceptos</font> <font face="Verdana" size="2">básicos del método y la notación empleada por Shi &amp;</font> <font face="Verdana" size="2">Ólafsson (2000a).</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font size="2" face="Symbol">Q</font><font face="Verdana" size="2">: es la totalidad de la región factible.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font size="2" face="Symbol">S</font><font face="Verdana" size="2"> = { </font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2"> </font><font size="2" face="Symbol"><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US" lang="EN-US">Í </span>Q</font><font face="Verdana" size="2"> </font><font size="2" face="Symbol">|</font><font face="Verdana" size="2"> es una región válida de una partición }.</font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font size="2" face="Symbol">S</font><font face="Verdana" size="2"><sub>0</sub> = { </font><font size="2" face="Symbol">s </font><font face="Verdana" size="2"><span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î</span> </font><font size="2" face="Symbol">S</font><font face="Verdana" size="2"> | </font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2"> está a la máxima profundidad }.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2">(k) : la región prometedora en la k-ésima iteración.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">d(k) : profundidad de la región </font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2"> <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î </span></font><font size="2" face="Symbol">S</font><font face="Verdana" size="2">.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">s(k) : superregión </font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2"> <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA" lang="EN-US">Î </span></font><font size="2" face="Symbol">S</font><font face="Verdana" size="2">.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>El algoritmo</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">El MPA está compuesto de cuatro principales pasos, denominados:</font> <font face="Verdana" size="2">partición, muestreo, estimación de la región prometedora</font> <font face="Verdana" size="2">y retroceso.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Partición</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Denótese por M</font><sub><font size="2" face="Symbol">s</font></sub><font face="Verdana" size="2"><sub>(k)</sub> como el número de subregiones de </font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2">(k)</font> <font face="Verdana" size="2">de la región prometedora. Es decir, la partición de </font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2">(k) en</font> <font face="Verdana" size="2">M</font><sub><font size="2" face="Symbol">s</font></sub><font face="Verdana" size="2"><sub>(k)</sub> subregiones es definida por </font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2"><sub>1</sub>(k), . . . , </font><font size="2" face="Symbol">s</font><sub><font face="Verdana" size="2">M</font><font size="2" face="Symbol">s</font></sub><font face="Verdana" size="2">(k) y la superregión</font> <font face="Verdana" size="2">es definida por </font><font size="2" face="Symbol">Q</font><font face="Verdana" size="2"> \ </font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2">(k) , la cual es indicada como</font> <font face="Verdana" size="2">la región M</font><sub><font size="2" face="Symbol">s</font></sub><font face="Verdana" size="2"><sub>(k)</sub> + 1.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Muestreo</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Este paso ofrece mucha flexibilidad, por cuanto el método</font> <font face="Verdana" size="2">permite cualquier esquema de muestreo. Sin embargo,</font> <font face="Verdana" size="2">para la aplicación planteada en este artículo, se aplicará un</font> <font face="Verdana" size="2">esquema de muestreo uniforme, el cual asegura una competencia</font> <font face="Verdana" size="2">entre todas las soluciones con el mismo peso de ser</font>&nbsp; <font face="Verdana" size="2">seleccionado.</font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Una formulación matemática de este paso es como sigue:</font> <font face="Verdana" size="2">sea N<sub>j</sub> el número de puntos de diseño provenientes de la</font> <font face="Verdana" size="2">región </font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2"><sub>j</sub>(k) a ser muestreado, definida en la k-ésimo iteración.</font> <font face="Verdana" size="2">Emplee cualquier esquema de muestreo para seleccionar</font> <font face="Verdana" size="2">N<sub>j</sub> de cada </font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2"><sub>j</sub>(k) región, para todo j = 1, 2,..., M</font><sub><font size="2" face="Symbol">s</font></sub><font face="Verdana" size="2"><sub>(k)</sub> + 1.</font> <font face="Verdana" size="2">Es decir, como consecuencia del muestreo de cada j-ésima</font> <font face="Verdana" size="2">región deben ser seleccionados los diferentes puntos de diseños</font> <font size="2" face="Symbol">q</font><font face="Verdana" size="2"><sup>j</sup>1, </font><font size="2" face="Symbol">q</font> <font face="Verdana" size="2"><sup>j</sup>2,..., </font><font size="2" face="Symbol">q</font><font face="Verdana" size="2"><sup>j</sup>N<sub>j</sub> para todo j = 1, 2,..., M</font><sub><font size="2" face="Symbol">s</font></sub><font face="Verdana" size="2"><sub>(k)</sub> + 1. Además, se</font> <font face="Verdana" size="2">estima la función de desempeño para cada punto de diseño</font> <font face="Verdana" size="2">muestreado. En términos matemáticos, obtenga f (</font><font size="2" face="Symbol">q</font><font face="Verdana" size="2"><sup>j</sup>1), f(</font><font size="2" face="Symbol">q</font><font face="Verdana" size="2"><sup>j</sup>2), . . . , f (</font><font size="2" face="Symbol">q</font><font face="Verdana" size="2"><sup>j</sup>Nj) para cada j = 1,2,..., M</font><sub><font size="2" face="Symbol">s</font></sub><font face="Verdana" size="2"><sub>(k)</sub> + 1.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Estimación de la región prometedora</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">El principio de este paso es identificar la región con la mejor</font> <font face="Verdana" size="2">función de desempeño. Para esto, determine:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for32.jpg" align="center" width="413" height="44"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">La ecuación (32) determina el índice de la región que contiene</font> <font face="Verdana" size="2">el mejor punto de diseño. Es importante destacar que</font> <font face="Verdana" size="2">en el caso de funciones de desempeño aleatorios, la estimación</font> <font face="Verdana" size="2">del mínimo puede recurrirse a cualquier método de</font> <font face="Verdana" size="2">optimización ordinal, Chen et al. (2000), o algún método</font> <font face="Verdana" size="2">directo de optimización.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Retroceso</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">El MPA ofrece dos reglas de retroceso a los efectos de escapar</font> <font face="Verdana" size="2">del proceso de búsqueda sobre una subregión, cuando</font> <font face="Verdana" size="2">ella eventualmente no contenga el óptimo global. No obstante,</font> <font face="Verdana" size="2">en este estudio se implementó la regla de retroceso en</font> <font face="Verdana" size="2">la cual el MPA reinicia su exploración sobre la totalidad de</font> <font face="Verdana" size="2">la región de factibilidad. Es decir, si al comparar los diferentes</font> <font face="Verdana" size="2">puntos de diseños resulta como región prometedora</font> <font face="Verdana" size="2">la correspondiente a la superregión, entonces se reinicia el</font> <font face="Verdana" size="2">algoritmo nuevamente.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">En términos matemáticos, se tiene: si j<sub>k</sub> &lt; M</font><sub><font size="2" face="Symbol">s</font></sub><font face="Verdana" size="2"><sub>(k)</sub> + 1, entonces</font> <font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2">(k + 1) = </font><font size="2" face="Symbol">s</font><sub><font face="Verdana" size="2">jk</font></sub> <font face="Verdana" size="2">(k) y d(k + 1) = d(k) + 1. En caso contrario,</font> <font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2">(k + 1) = </font><font size="2" face="Symbol">Q</font><font face="Verdana" size="2"> y d(k + 1) = 1.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>EJEMPLOS NUMÉRICOS</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">En esta sección se presentan dos tipos de ejemplos numéricos,</font> <font face="Verdana" size="2">el primero de ellos es determinista, y fue realizado a</font> <font face="Verdana" size="2">los efectos de verificar el algoritmo, con diferentes valores</font> <font face="Verdana" size="2">de cargas. El segundo, definido por variables aleatorias, las</font> <font face="Verdana" size="2">cuales son definidas en el preámbulo de cada experimento.</font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Es importante destacar que el número de puntos de diseños</font> <font face="Verdana" size="2">muestreados, para las subregiones y superregiones, denotados</font> <font face="Verdana" size="2">por n</font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2"> y n</font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2"> , respectivamente, es determinado de</font> <font face="Verdana" size="2">forma dinámica de acuerdo a la profundidad en función del</font> <font face="Verdana" size="2">número máximo de posibles casos, es decir, de acuerdo a:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for33,34.jpg" align="center" width="385" height="86"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde:</font></p>     <blockquote>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Symbol" size="3">r</font><font face="Symbol" size="2">s</font><font face="Verdana" size="2"> <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: ES; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA">Î </span>(0,1) es el factor de muestreo para cada subregión,</font> <font face="Symbol" size="3">r</font><font face="Symbol" size="2">s</font><font face="Verdana" size="2"> <span style="mso-char-type: symbol; mso-symbol-font-family: Symbol; font-size: 12.0pt; font-family: Symbol; mso-ascii-font-family: Times New Roman; mso-fareast-font-family: Times New Roman; mso-hansi-font-family: Times New Roman; mso-bidi-font-family: Times New Roman; mso-ansi-language: ES; mso-fareast-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA">Î </span></font><font face="Verdana" size="2">(0,1) es el factor de muestreo para cada</font> <font face="Verdana" size="2">superregión definida por el algoritmo, N es el número</font> <font face="Verdana" size="2">total de nudos y d es la profundidad de búsqueda definida</font> <font face="Verdana" size="2">por el MPA. Este esquema de muestreo dinámico</font> <font face="Verdana" size="2">es propuesto por el autor como resultado de laheurística ensayada en el algoritmo, no obstante, su</font> <font face="Verdana" size="2">estudio teórico debe constituir un próximo paso en la</font> <font face="Verdana" size="2">línea de investigación iniciada en este trabajo.</font></p> </blockquote>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Además, la eficiencia del método algorítmico es determinada</font> <font face="Verdana" size="2">mediante:</font></p>     <p align="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05for35.jpg" align="center" width="282" height="48"></p>     
<p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">donde:</font></p>     <blockquote>       <p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">m   representa el número de evaluaciones de la función</font> <font face="Verdana" size="2">objetivo   requeridos para identificar al menos un</font> <font face="Verdana" size="2">óptimo.</font></p> </blockquote>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Con relación al generador de números pseusoaleatorio</font> <font face="Verdana" size="2">U(0,1) empleado para la realización en los ejemplos numéricos,</font> <font face="Verdana" size="2">se implementó el código de programación propuesto</font> <font face="Verdana" size="2">por Law &amp; Kelton (2000).</font></p>     <p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Caso determinista</b></font></p>     <p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">A objeto de verificar el desempeño del algoritmo, se realizaron</font> <font face="Verdana" size="2">un número importante de pruebas, con distintos</font> <font face="Verdana" size="2">valores de carga de enteras, ya que de esta manera puede</font> <font face="Verdana" size="2">ser verificado fácilmente el resultado obtenido. Para esto, el</font> <font face="Verdana" size="2">factor de muestras por cada subregión y superregión fue de</font> <font face="Symbol" size="3">r</font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2">= 0,4 y </font><font face="Symbol" size="3">r</font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2"> = 0,5 , los cuales son empleados para definir</font> <font face="Verdana" size="2">el número de puntos de diseños a ser muestreados tanto en</font> <font face="Verdana" size="2">las subregiones como en las superregiones definidas en las</font> <font face="Verdana" size="2">iteraciones a través de las ecuaciones (33) y (34), respectivamente.</font></p>     <p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">La <a href="#tab1">tabla 1</a> muestra un conjunto de 20 réplicas con distintos</font> <font face="Verdana" size="2">valores de cargas. Nótese que el algoritmo logra identificar</font> <font face="Verdana" size="2">al menos un óptimo global con tan sólo 8.390 evaluaciones</font> <font face="Verdana" size="2">de la función objetivo, de un total de 531.441 posible combinaciones,</font> <font face="Verdana" size="2">debido al hecho de que pudieran existir más deun esquema de conexión óptimo. El esquema de conexiónóptimo para cada réplica es indicado por la primera fila decada réplica del tercer grupo de valores, para una carga por</font> <font face="Verdana" size="2">nudo, en cientos de Amperes, las cuales son indicadas enla segunda fila de ese mismo grupo de resultados. Además,en el cuadro en referencia, R significa el número de la réplicao escenario, NE denota en número de evaluaciones</font> <font face="Verdana" size="2">de la función objetivo, i<sub>1</sub>, i<sub>2 </sub>e i<sub>3</sub>, representan las sumas de</font> <font face="Verdana" size="2">las corrientes entregada por el sistema de distribución para</font> <font face="Verdana" size="2">las fases a, b y c, respectivamente. Por ejemplo, la réplica</font> <font face="Verdana" size="2">1, y cuyo reporte es mostrado en las dos primeras filas de</font> <font face="Verdana" size="2">la <a href="#tab1">tabla 1</a> indica: el valor obtenido de la función objetivo</font> <font face="Verdana" size="2">f(K<sub>12</sub>) = 2; número de evaluaciones NE = 8.390; i<sub>a</sub> = 119;</font> <font face="Verdana" size="2">i<sub>b</sub> = 120; i<sub>c</sub> = 120; la carga ubicada en el nudo n<sub>1</sub> de</font> <font face="Verdana" size="2">magnitud 27 es conectada a la fase 2, es decir, a la fase b; la</font> <font face="Verdana" size="2">carga localizada en el nudo n<sub>2</sub> de magnitud 32 es conectada</font> <font face="Verdana" size="2">a la fase 3, en otras palabras, a la fase c; la carga ubicada en</font> <font face="Verdana" size="2">el nudo n3 de magnitud 28 es conectada a la fase 1, es decir,</font> <font face="Verdana" size="2">a la fase a, y así sucesivamente.</font></p>     <p ALIGN="center"><font face="Verdana" size="2"><b><a name="tab1">Tabla 1.</a></b> Resumen de experimentos con distintas cargas deterministas.</font></p>     <p ALIGN="center"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05tab1.jpg" align="center" width="574" height="701"></p>     
<p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Como fue definido anteriormente, el esquema de conexión</font> <font face="Verdana" size="2">ha sido representado por los número 1, 2 y 3, para indicar</font> <font face="Verdana" size="2">que carga es conectada, respectivamente, a las fases a, b y c.</font> <font face="Verdana" size="2">Por otra parte, según lo definido por la ecuación (35), puede</font> <font face="Verdana" size="2">afirmarse que para este grupo de experimentos la eficiencia</font> <font face="Verdana" size="2">en todas las réplicas fue de </font><font face="Symbol" size="3">h</font><font face="Verdana" size="2"> = 98,42%, lo cual comprueba</font> <font face="Verdana" size="2">la alta eficiencia del método algorítmico para el modelo</font> <font face="Verdana" size="2">matemático propuesto.</font></p>     <p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">La <a href="#tab2">tabla 2</a> presenta los resultados obtenidos para una misma</font> <font face="Verdana" size="2">carga determinista. Las condiciones de muestreo fueron las</font> <font face="Verdana" size="2">mismas del caso anterior. Observe que el algoritmo identificó</font> <font face="Verdana" size="2">diversas configuraciones óptimas de conexión, las cuales</font> <font face="Verdana" size="2">corresponden a mínimos locales, y por ende a mínimos</font> <font face="Verdana" size="2">globales debido a las características de la función objetivo.</font> <font face="Verdana" size="2">Por otra parte, el MPA identificó en cada réplica al menos</font> <font face="Verdana" size="2">un mínimo local con una eficiencia </font><font face="Symbol" size="3">h</font><font face="Verdana" size="2"> = 98,11%.</font></p>     <p style="word-spacing: 0; line-height: 100%" align="center"><font face="Verdana" size="2"><b><a name="tab2">Tabla 2.</a></b> Resumen de experimentos con la misma carga determinista.</font></p>     <p style="word-spacing: 0; line-height: 100%" align="center"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05tab2.jpg" align="center" width="571" height="734"></p>     
]]></body>
<body><![CDATA[<p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Los resultados obtenidos por el algoritmo, para este específico</font> <font face="Verdana" size="2">caso de estudio son fácilmente verificables, en virtud</font> <font face="Verdana" size="2">de que obviamente sendas cargas de 20, 22, 30 y 35, tienen</font> <font face="Verdana" size="2">que estar conectadas a sendas fases en el sistema de distribución</font> <font face="Verdana" size="2">de energía eléctrica.</font></p>     <p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>Caso aleatorio</b></font></p>     <p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Para estudiar este caso, se adjudicaron cargas reales aleatorias</font> <font face="Verdana" size="2">con distribuciones uniformes continuas tales que D<sub>n</sub></font> <font face="Verdana" size="2">~ U(</font><font size="2" face="Symbol">m</font><font face="Verdana" size="2"><sub>n</sub> - &#8730;3</font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2">, </font><font size="2" face="Symbol">m</font><font face="Verdana" size="2"><sub>n</sub> - &#8730;3</font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2">) para todo n = 1,2,...,N , donde </font><font size="2" face="Symbol">m</font><font face="Verdana" size="2"><sub>n</sub></font> <font face="Verdana" size="2">y </font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2"> denotan la media de la n-ésima carga y su desviación</font> <font face="Verdana" size="2">típica, respectivamente.</font></p>     <p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Para el caso bajo estudio, se tomó como valores medios de</font> <font face="Verdana" size="2">las cargas especificadas por la tercera réplica del experimento</font> <font face="Verdana" size="2">reportado por la <a href="#tab1">tabla 1</a>, es decir, el vector <b>d</b><sup>t</sup> = (36,</font> <font face="Verdana" size="2">24, 19, 31, 22, 24, 21, 38, 28, 20, 35, 38) y desviaciones</font> <font face="Verdana" size="2">típicas </font><font size="2" face="Symbol">s </font><font face="Verdana" size="2">= 0,1; 1; 6.</font></p>     <p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">La <a href="#tab3">tabla 3</a> muestra el resultado de 20 réplicas, en donde</font> <font face="Verdana" size="2">todas las cargas tienen una desviación típica de </font><font face="Symbol" size="3">s</font><font face="Verdana" size="2"> = 0,1. En</font> <font face="Verdana" size="2">cuanto al factor de muestras por cada subregión y superregión</font> <font face="Verdana" size="2">fue, respectivamente, de </font><font face="Symbol" size="3">r</font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2"> = 0,7 y </font><font face="Symbol" size="3">r</font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2"> = 0,5.</font></p>     <p ALIGN="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b><a name="tab3">Tabla 3.</a> </b>Cargas aleatorias con </font><font size="2" face="Symbol">s </font><font face="Verdana" size="2">= 0,1.</font></p>     <p ALIGN="center" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05tab3.jpg" align="center" width="575" height="635"></p>     
<p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Obsérvese que el método no identificó el óptimo en el 20%</font> <font face="Verdana" size="2">de los casos. Sin embargo, el método mostró tener una eficiencia</font> <font face="Symbol" size="3">h</font><font face="Verdana" size="2"> = 97,4%. Además, nótese que la eficiencia del</font> <font face="Verdana" size="2">método depende ciertamente del número de muestras que</font> <font face="Verdana" size="2">tome en cada subregión y superregión.</font></p>     <p ALIGN="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">En el caso reportado por la <a href="#tab4">tabla 4</a>, el factor de muestras por</font> <font face="Verdana" size="2">cada subregión y superregión fue de rs = 0,7 y rs = 0,5,</font> <font face="Verdana" size="2">y en cuanto a la desviación típica de las cargas se fijó a un</font> <font face="Verdana" size="2">valor de </font><font size="2" face="Symbol">s</font><font face="Verdana" size="2"> = 1.</font></p>     <p ALIGN="center"><font face="Verdana" size="2"><b><a name="tab4">Tabla 4.</a></b> Cargas aleatorias con </font><font face="Symbol" size="3">s</font><font face="Verdana" size="2"> = 1.</font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p ALIGN="center"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05tab4.jpg" align="center" width="576" height="635"></p>     
<p ALIGN="LEFT"><font face="Verdana" size="2">Obsérvese que en este caso, el método no identificó el óptimo</font> <font face="Verdana" size="2">en el 20% de los casos, y su eficiencia fue de </font><font face="Symbol" size="3">h</font><font face="Verdana" size="2"> = 97,4%,</font> <font face="Verdana" size="2">excepto en la réplica 2, que fue de 96,5%.</font></p>     <p ALIGN="LEFT"><font face="Verdana" size="2">En la <a href="#tab5">tabla 5</a> son reportados los resultados de 20 réplicas,</font> <font face="Verdana" size="2">cuando la desviación típica se fijó en </font><font face="Symbol" size="3">s</font><font face="Verdana" size="2"> = 6. Las condiciones</font> <font face="Verdana" size="2">de muestreo se dejaron en los mismos valores de los casos</font> <font face="Verdana" size="2">anteriores. El método presentó una eficiencia de </font><font face="Symbol" size="3">h</font><font face="Verdana" size="2"> = 97,4%</font> <font face="Verdana" size="2">en 18 réplicas, mientras que en las restantes mostró una eficiencia</font> <font face="Verdana" size="2">del alrededor de 96%.</font></p>     <p ALIGN="center"><font face="Verdana" size="2"><b><a name="tab5">Tabla 5.</a></b> Cargas aleatorias con </font><font face="Symbol" size="3">s</font><font face="Verdana" size="2"> = 6.</font></p>     <p ALIGN="center"><img border="0" src="/img/fbpe/rfiucv/v24n3/art05tab5.jpg" align="center" width="577" height="632"></p>     
<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>CONCLUSIONES</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">De lo reportado en esta investigación se puede concluir que:</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">El modelo matemático propuesto a los efecto de medir el</font> <font face="Verdana" size="2">balance de las cargas conectadas a un sistema de distribución</font> <font face="Verdana" size="2">de energía eléctrica es lo suficientemente adecuado, en</font> <font face="Verdana" size="2">virtud a sus propiedades de convexidad, las cuales al identificar</font> <font face="Verdana" size="2">al menos un óptimo local, el problema es solucionado</font> <font face="Verdana" size="2">globalmente.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">Aun cuando el método de identificación de óptimo empleado</font> <font face="Verdana" size="2">puede fallar, el mismo puede emplearse, en virtud de que</font> <font face="Verdana" size="2">a través de las réplicas se identifican al menos un mínimo</font> <font face="Verdana" size="2">local, el cual constituye un mínimo global del problema.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">En cuanto a la identificación de la óptima configuración</font> <font face="Verdana" size="2">bajo restricciones de capacidades en el sistema de distribución</font> <font face="Verdana" size="2">de energía eléctrica, puede emplearse algún método de</font> <font face="Verdana" size="2">penalización a fin de no seleccionar como solución, si ésta</font> <font face="Verdana" size="2">viola la capacidad de carga de la o las fases. No obstante,</font> <font face="Verdana" size="2">el tema abordado en esta investigación no limita el enfoque</font> <font face="Verdana" size="2">empleado en el trabajo.</font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">De los ejemplos numéricos, puede apreciarse la necesidad</font> <font face="Verdana" size="2">de estudiar concienzudamente el método de particiones anidadas,</font> <font face="Verdana" size="2">sobre todo en cuanto a la optimización del número</font> <font face="Verdana" size="2">de muestras para cada subregión y superregión. Esto último</font> <font face="Verdana" size="2">pudiera constituir un interesante tema a ser estudiado a fin</font> <font face="Verdana" size="2">de mejorar el método algorítmico de particiones anidadas.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>AGRADECIMIENTO</b></font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">El autor desea agradecer al Consejo de Desarrollo Científico</font> <font face="Verdana" size="2">y Humanístico de la Universidad Central de Venezuelapor el financiamiento de esta investigación registrada bajo</font> <font face="Verdana" size="2">en número PI 08-00-5690-2004. Además, el autor desea</font> <font face="Verdana" size="2">también expresar su gratitud a los árbitros anónimos, quienes</font> <font face="Verdana" size="2">con sus observaciones contribuyeron en la mejora de</font> <font face="Verdana" size="2">este artículo.</font></p>     <p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2"><b>REFERENCIAS</b></font></p>     <!-- ref --><p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">1. Bazarra, M. S., Sherali, H. D., Shetty, C. M. (1993).</font> <font face="Verdana" size="2">Nonlinear Programming: Theory and Algorithms. New</font> <font face="Verdana" size="2">York: Wiley. 2nd. edition.</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1862225&pid=S0798-4065200900030000500001&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">2. Brea, E., Cheng, R. C. H. (2003). Optimisation of four</font> <font face="Verdana" size="2">queue network via Nested Partition method. International</font> <font face="Verdana" size="2">Journal of Simulation, Systems, Science &amp; Technology</font> <font face="Verdana" size="2">4(1/2); 23-28.</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1862226&pid=S0798-4065200900030000500002&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">3.</font> <font face="Verdana" size="2">Chen, C-H., Lin, J., YÜcesan, E., Chick, S. E. (2000). Simulation</font> <font face="Verdana" size="2">budget allocation for further enhancing the efficiency</font> <font face="Verdana" size="2">of ordinal optimization. Discrete Event Dynamic</font> <font face="Verdana" size="2">Systems: Theory and Applications 10(3); 251-270.</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1862227&pid=S0798-4065200900030000500003&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">4. Law, A. M., Kelton, W. D. (2000). Simulation Modeling</font> <font face="Verdana" size="2">and Analysis. Boston: McGraw-Hill. 3rd. edition.</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1862228&pid=S0798-4065200900030000500004&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">5. </font><font face="Verdana" size="2">Murota, K. (2003). Discrete Convex Analysis. Philadelphia:</font> <font face="Verdana" size="2">Society for Industrial and Applied Mathematics.</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1862229&pid=S0798-4065200900030000500005&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">6. Shi, L., Ólafsson, S. (2000a). Nested Partitions method for</font> <font face="Verdana" size="2">global optimization. Operations Research 8(3); 390-</font> <font face="Verdana" size="2">407.</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1862230&pid=S0798-4065200900030000500006&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">7. Shi, L., Ólafsson, S. (2000b). Nested Partitions method for</font> <font face="Verdana" size="2">stochastic optimization. Methodology and Computing</font> <font face="Verdana" size="2">in Applied Probability 2(3); 271-291.</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1862231&pid=S0798-4065200900030000500007&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">8. Shi, L., Ólafsson, S. (2000c). Stopping rules for the stochastic</font> <font face="Verdana" size="2">Nested Partitions method. Methodology and</font> <font face="Verdana" size="2">Computing in Applied Probability 2(1); 37-58.</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1862232&pid=S0798-4065200900030000500008&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">9. Zhu, J., Bilbro, G., Chow, M-Y. (1999). Phase balancing</font> <font face="Verdana" size="2">using simulated annealing. IEEE Transactions on Power</font> <font face="Verdana" size="2">Systems 14(4); 1508-1513.</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1862233&pid=S0798-4065200900030000500009&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><!-- ref --><p align="justify" style="word-spacing: 0; line-height: 100%"><font face="Verdana" size="2">10. Zhu, J., Chow, M-Y., Zhang, F. (1998). Phase balancing</font> <font face="Verdana" size="2">using mixed-integer programming. IEEE Transactions</font> <font face="Verdana" size="2">on Power Systems 13(4); 1487-1492.</font>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1862234&pid=S0798-4065200900030000500010&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> ]]></body>
<back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<label>1</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bazarra]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. S]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Sherali]]></surname>
<given-names><![CDATA[H. D]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Shetty]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Nonlinear Programming: Theory and Algorithms]]></source>
<year>1993</year>
<edition>2nd</edition>
<publisher-loc><![CDATA[New York ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Wiley]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<label>2</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Brea]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Cheng, R]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. H]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Optimisation of four queue network via Nested Partition method]]></article-title>
<source><![CDATA[International Journal of Simulation, Systems, Science & Technology]]></source>
<year>2003</year>
<volume>4</volume>
<numero>1/2</numero>
<issue>1/2</issue>
<page-range>23-28</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<label>3</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Chen]]></surname>
<given-names><![CDATA[C-H]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Lin]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[YÜcesan]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Chick]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. E]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Simulation budget allocation for further enhancing the efficiency of ordinal optimization]]></article-title>
<source><![CDATA[Discrete Event Dynamic Systems: Theory and Applications]]></source>
<year>2000</year>
<volume>10</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>251-270</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<label>4</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Law]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Kelton]]></surname>
<given-names><![CDATA[W. D]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Simulation Modeling and Analysis]]></source>
<year>2000</year>
<edition>3rd</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Boston ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[McGraw-Hill]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<label>5</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Murota]]></surname>
<given-names><![CDATA[K]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Discrete Convex Analysis]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[Philadelphia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Society for Industrial and Applied Mathematics]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<label>6</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Shi]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ólafsson]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Nested Partitions method for global optimization]]></article-title>
<source><![CDATA[Operations Research]]></source>
<year>2000</year>
<month>a</month>
<volume>8</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>390- 407</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<label>7</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Shi]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ólafsson]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Nested Partitions method for stochastic optimization]]></article-title>
<source><![CDATA[Methodology and Computing in Applied Probability]]></source>
<year>2000</year>
<month>b</month>
<volume>2</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>271-291</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<label>8</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Shi]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ólafsson]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Stopping rules for the stochastic Nested Partitions method]]></article-title>
<source><![CDATA[Methodology and Computing in Applied Probability]]></source>
<year>2000</year>
<month>c</month>
<volume>2</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>37-58</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<label>9</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Zhu]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Bilbro]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Chow]]></surname>
<given-names><![CDATA[M-Y]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Phase balancing using simulated annealing]]></article-title>
<source><![CDATA[IEEE Transactions on Power Systems]]></source>
<year>1999</year>
<volume>14</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>1508-1513</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<label>10</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Zhu]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Chow]]></surname>
<given-names><![CDATA[M-Y]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Zhang]]></surname>
<given-names><![CDATA[F]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Phase balancing using mixed-integer programming]]></article-title>
<source><![CDATA[IEEE Transactions on Power Systems]]></source>
<year>1998</year>
<volume>13</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>1487-1492</page-range></nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
